POLSKI  

    ENG - DEU
 * Strona początkowa
 
 * Lwowska gwara
 * Lwowskie melodie
 * Lwowska Fala
 * UPA - Polemika
 * Kresy w ciemności
 * Koś. Św. M. Magd.
 * W. Poliszczuk
 * Co z tą Polską ?
 * Szkoła im. MM - Lwów
 * Kresy dzisiaj - galeria
 * Obrona Lwowa 1918
 * Pamiętamy ...
 * Białoruś- Dni swobody
 * Krwawa Wigilia
 * Fala nienawiści
 * Zjazd Kresowian
 * Kwestia żydowska
 * Jak było ze zdjęciem
 * Umorzenie ???
 * Teki edukacyjne
 * Zabić po raz drugi
 * Kresowa Księga ...
 * Nauczyciele - Lwów
 * Księża z Wołynia ...
 * Stowarz. "Podkamień"
 * Na kolanach ...
 * Czcić bohaterów ...
 * Przedmowa do ...
 * Kresowa księga ...
 * Nowa historia ...
 * Obrazy J. Lewczaka
 * Propagandowa ofen...
 * Liczenie ofiar ...
 * Legenda o „Birkucie”
 
 
 * Czytelnicy piszą ...
 * Poszukuję rodziny
 
 
 * Aktualności
 * Informacje
 * Polemiki
 * Polecamy
 
 * Ważne Adresy
 * Kontakt
 * Linki
 
 * Rok 1939
 * Rok 1940
 * Rok 1941
 * Rok 1942
 * Rok 1943
 *  * 01.43 - 04.43
 *  * 05.43 - 07.43
 *  * 08.43 - 09.43
 *  * 10.43 - 12.43
 * Rok 1944
 *  * 01.44 - 02.44
 *  * 03.44
 *  * 04.44
 *  * 05.44 - 06.44
 *  * 07.44 - 09.44
 *  * 10.44 - 12.44
 * Rok 1945
 *  * 01.45 - 03.45
 *  * 04.45 - 06.45
 *  * 07.45 - 09.45
 *  * 10.45 - 12.45
 * Rok 1946
 * Rok 1947
 * Rok 1948
 * Bibliografia
 
 
 * Netreba
 * Wywiad S. Srokowski
 * Krwawe zapusty
 * Lwów, Ural, Komi
 * Sąsiedzi z Marcelówki
 * Pierwsze wspomnienia
 * W Mogilnie
 * Pamiętnik Bronisławy
 * Młyny w Horochowie
 * Stasia Stefaniak
 * Józefa Nowak
 * Śpię w ubraniu
 * Na Podolu
 * Huta Stara
 * Msza w Łodzi
 * Bołdury i Leszniów
 * Mord w Maniowie
 * Tej nocy przyszli
 * W Radomiance
 
 
 * woj. tarnopolskie A - J
 * woj. tarnopolskie K - P
 * woj. tarnopolskie R - Ż
 * woj. tarnopolskie dod.
 * woj. tarnop. dod. nr. 2
 * woj. tarnop. dod. nr. 3
 
 * woj. lwowskie A - J
 * woj. lwowskie K - P
 * woj. lwowskie R - Ż
 
 * woj. stanisław. A - J
 * woj. stanisław. K - P
 * woj. stanisław. R - Ż
 
 * woj. wołyńskie
 
 * woj. lubelskie
 
 * Polegli w walce z UPA
 
 * Wykaz zm. zesłańców
 * Kołdyczewo (Litwa)
 * pow. nowogródzki
 * Baranowicze
 * Olejów
 
 * Zgłoszenia Czytel.
 
 * dzieci - naz. A - B
 * dzieci - naz. C - D
 * dzieci - naz. E - G
 * dzieci - naz. H - J
 * dzieci - naz. K
 * dzieci - naz. L - Ł
 * dzieci - naz. M - O
 * dzieci - naz. P - R
 * dzieci - naz. S - Ś
 * dzieci - naz. T - W
 * dzieci - naz. Z - Ż
 
 * woj. tarnopolskie
 
 * woj. wołyńskie A - J
 * woj. wołyńskie K - M
 * woj. wołyńskie N - R
 * woj. wołyńskie S - Ż
 
 * Galicja wschodnia
 
 * woj. lwowskie
 ** pow. Bóbrka
 ** pow. Brzozów
 ** pow. Dobromil
 ** pow. Drohobycz
 ** pow. Gródek Jag.
 ** pow. Jarosław
 ** pow. Jaworów
 ** pow. Lesko
 ** pow. Lubaczów
 ** pow. Lwów
 ** pow. Mościska
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Rawa Ruska
 ** pow. Rudki
 ** pow. Sambor
 ** pow. Sanok
 ** pow. Sokal
 ** pow. Żółkiew
 
 * woj. stanisławowskie
 ** pow. Dolina
 ** pow. Horodeńka
 ** pow. Kałusz
 ** pow. Kołomyja
 ** pow. Kosów Huculski
 ** pow. Nadworna
 ** pow. Rohatyń
 ** pow. Śniatyń
 ** pow. Stanisławów
 ** pow. Stryj
 ** pow. Tłumacz
 ** pow. Turka
 ** pow. Żydaczów
 
 * woj. tarnopolskie
 ** pow. Borszów
 ** pow. Brody
 ** pow. Brzeżany
 ** pow. Buczacz
 ** pow. Czortków
 ** pow. Kamionka S.
 ** pow. Kopiczyńce
 ** pow. Podhajce
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Radziechów
 ** pow. Skałat
 ** pow. Tarnopol
 ** pow. Trembowla
 ** pow. Zaleszczyki
 ** pow. Zbaraż
 ** pow. Złoczów
 
 * woj. wołyńskie
 
 
 
 * Historia Kresów
 * Widoki Polski N. Orda
 * Drohobycz 1919-29
 * Kaźń Prof. lwowskich
 * Cm. Obrońców Lwowa
 * Cm.Obr.Lwowa-galeria
 * Cm. Łyczakowski
 * Cm. Łyczak.-galeria
 * Kamien. Pod. -galeria
 * XIII Zjazd Kresowian
 

GENEALOGIA

 

Genealogia

Poszukiwanie przodków

 
 * Więźniowie Pawiaka
 * Więźniowie Dachau
 * Ravensbruck
 * Virtuti Militari
 
 
 * Katalog stron
 * Top Lista
 * Top List

TOP RODZINA Katalog i ranking

Kresy Wschodnie

 

Aktualny PageRank strony ludobojstwo.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO

 

Kalendarium ludobójstwa ukraińskiego

dokonanego na ludności polskiej 

w latach 1939 - 1948 

 

 

Opracował : Stanisław Żurek 
Materiały znajdą się w książce nad którą obecnie pracuje.


Autor prosi o uzupełnienie i uwagi.




Rok 1941

 

   W styczniu  > we wsi Łubno pow. Brzozów w wyniku donosu Ukraińców gestapowcy dokonali rewizji w dwóch polskich domach i zastrzelili 2 Polaków.

   W marcu > w miasteczku Bolechów pow. Dolina Ukraińcy uprowadzili do lasu i zamordowali 4-osobową rodzinę polską (w tym córki lat 16 i 18) oraz rodzeństwo rosyjskie mieszkające u tej rodziny.  

   W marcu lub kwietniu  > we wsi Skorodyńce pow. Czortków bojówkarze OUN zamordowali 1  Polkę i zastrzelili 1 Polaka.

   23 kwietnia > we wsi Zazule – Kozaki pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali dwóch 13-letnich polskich chłopców.

   W kwietniu > we wsi Jaktorów pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 19-letniego Polaka.

   3 maja > we wsi Koropuż pow. Rudka Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.

   21 maja > we wsi Zastawie pow. Tarnopol bojówkarze OUN zamordowali Polaka, kaprala WP.

   26 maja > we wsi Andrzejów pow. Janów Lubelski Niemcy z oddziałem ukraińskim rozstrzelali 14 osób: 10 miejscowych polskich chłopów i 4 Żydów.

   27 maja >w miejscowości Przeworsk policja ukraińska zamordowała Polaka, pracownika kolei.

   28 maja > we wsi Chochoniów pow. Rohatyn Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską: 75-letniego dziadka,  62-letnią babcię, 30-letniego syna i 8-letniego wnuka. .

   W połowie czerwca > w miejscowości Chyrów pow. Dobromil w wyniku donosu Ukraińców NKWD aresztowało 4 miejscowych polskich nauczycieli i po kilku dniach rozstrzelało ich, w tym dyrektora szkoły Lenarta. 

 

                   Czerwiec 1941 – IV deportacja Polaków na Sybir.

   Około 280 tysięcy Polaków, głównie z Wileńszczyzny.

    Łącznie w głębi ZSRR znalazło się 1850 tys. obywateli polskich, w tym około 1200 Polaków, z czego  300 tys. dzieci do lat 17. Zsyłki przeżyło około 40% deportowanych. 

 

   21 lub 22 czerwca > w miejscowości Łaszczów pow. Tomaszów Lubelski Ukraińcy zamordowali 30 Polaków oraz spalili ich gospodarstwa. 

 

                  22 czerwca 1941 Niemcy zaatakowały ZSRR.

 

   22 czerwca >

  • we wsi Wólka Krowicka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 7-letniego chłopca
  • we wsi Załuże pow. Lubaczów w wyniku fałszywego donosu Ukraińców Wehrmacht zamordował 33 Polaków (w tym całe rodziny) i spalił ich gospodarstwa.

   23 czerwca >

  • w osadzie wojskowej Podrudzie pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali osadnika wojskowego Józefa Bartosika, który od września 1939 roku do 22 czerwca 1941 roku przebywał w więzieniu NKWD w Włodzimierzu Wołyńskim i uniknął masakry więźniów 22 czerwca. Zamordowali go Ukraińcy, którzy zagarnęli jego gospodarstwo
  • w osadzie wojskowej Grabina pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali oficera WP Jana Buwaja, który uratował się z masakry więźniów dokonanej przez NKWD 22 czerwca w więzieniu w Włodzimierzu Wołyńskim i powrócił do domu. Był on aresztowany we wrześniu 1939 roku na skutek denuncjacji Ukraińców.

   24 czerwca >

  • we wsi Trzcieniec pow. Mościska Ukraińcy z batalionu „Nachtigall” zamordowali 10 Polaków
  • we wsi Lacka Wola pow. Mościska Ukraińcy z batalionu „Nachtigall” wchodzili kilkuosobowymi grupami do polskich domów i zabijali mężczyzn – zastrzelili 48 Polaków i 1 Żyda.

   26 czerwca > w kolonii Olganówka Stara pow. Łuck grupa marszowa OUN zastrzeliła Polaka, rolnika.

   27 czerwca >

  • w kolonii Olganówka Stara grupa marszowa OUN zamordowała Polkę (lat 35) oraz jej małe dziecko
  • we wsi Ryków pow. Złoczów na podstawie fałszywego donosu Ukraińców NKWD aresztowała proboszcza ks. Jana Szewczyka, którego zamordowała 2 lub 3 lipca,  razem z 5 innymi Polakami
  • we wsi Miżyniec pow. Przemyśl Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   28 czerwca > we wsi Olganówka Nowa pow. Łuck grupa marszowa OUN zamordowała 4 Polaków, mieszkańców Olganówki Starej: kobietę lat 80,  jej córkę lat 50, jej wnuka lat 17 oraz chłopca lat 6. Ofiary mordu pozwolili pochować dopiero 6 lipca, bez trumien, na poniemieckim cmentarzu.

   29 czerwca > we wsi Kobylnica Wołoska pow. Jaworów  samozwańczy „policjanci” ukraińscy zamordowali 10 osób, w tym 4 Polaków, 4 Żydów i 2 Ukraińców.

   Pod koniec czerwca > w miejscowości Chyrów pow. Dobromil w wyniku donosu miejscowego Ukraińca żołnierze sowieccy , wycofujący się przed wojskami niemieckimi, zamordowali ks. Jana Wolskiego, zadając mu ciosy bagnetami.

   W czerwcu > 

  • we wsi Bobulińce pow. Buczacz Ukraińcy uprowadzili Polaka, zmusili go do wykopania dołu, w którym po zamordowaniu zakopali go
  • we wsi Borchów pow. Lubaczów ukraińscy policjanci zatrzymali i przekazali Niemcom 5 Polaków i 1 Żydówkę – osoby te zostały zamordowane
  • we wsi Budomierz pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 3 Polaków
  • we wsi Dębowica pow. Buczacz ukraiński policjant zastrzelił Polaka
  • w miasteczku Kałusz woj. stanisławowskie Ukrainiec uderzył cegłą w głowę Polaka, który po trzech dniach zmarł
  • w kolonii Piórkowice pow. Łuck samorzutnie utworzona policja ukraińska zastrzeliła co najmniej 2 Polaków
  • w kolonii Truskoty pow. Kowel miejscowi Ukraińcy zamordowali Polaka wracającego do domu z Kowla 
  • we wsi Wołczkowce pow. Śniatyn Ukraińcy wymordowali 3 rodziny polskie liczące 8 osób

   Na przełomie czerwca i lipca > we wsi Hnidawa pow. Zborów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.

   Pod koniec czerwca lub na początku lipca > w miejscowości Sohal – Zabuże woj. lwowskie, aresztowany przez ukraińską policję Polak,  kolejarz, zaginął bez wieści.

   1 lipca > we wsi Swóz pow. Łuck grupa marszowa (pochidna) OUN zastrzeliła 2 Polaków. 

   2 lipca > w kolonii Olganówka Stara pow. Łuck grupa marszowa OUN zastrzeliła 1 Polaka.

   Nocą z 2 na3 lipca > we Lwowie gestapo razem z ukraińską  policją aresztowało polskich naukowców, głownie profesorów lwowskich uczelni.

   4 lipca >

  • we wsi Olsza pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 6 Polaków.
  • we wsi Kowalówka pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: nauczyciela oraz byłego podoficera KOP
  • we Lwowie gestapo i ukraińscy policjanci rozstrzelali 23 aresztowanych w nocy polskich profesorów

   Nocą z 5 na 6 lipca  > we wsi Leżanówka pow. Skałat bojówkarze OUN wymordowali 5-osobową rodzinę polską, 2 rodziny żydowskie oraz 1 rodzinę ukraińską.

   6 lipca  >

  • w Łucku policja ukraińska aresztowała Polaka, który zaginął bez wieści
  • we wsi Połowce pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 10 Polaków, w tym 10-miesięczne niemowlę
  • we wsi Taurów pow. Brzeżany Ukraińcy uprowadzili do lasu i po torturach zamordowali 10 Polaków.

   7 lipca  > 

  • we wsi Łosiacz pow. Borszczów policja ukraińska dokonała licznych aresztowań Polaków i torturowała ich, wiadomo o zamordowaniu co najmniej 1 Polaka.
  • we wsi Potok Złoty pow. Buczacz  Ukraińcy zamordowali 3 Polaków (jednego na terenie wsi, dwóch uprowadzonych zaginęło bez wieści)
  • we wsi Skorodyńce pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 8 Polaków

   8 lipca > we wsi Łaskowce pow. Trembowla bojówkarze OUN udając policję ukraińską uprowadzili 18 osób i po torturach zamordowali – wśród nich było 8 Polaków.

   11 lipca > we Lwowie policja ukraińska aresztowało około 100 młodych Polaków, głownie studentów Uniwersytetu Jana Kazimierza – wszyscy zaginęli bez wieści.

   12 lipca >

  • w miejscowości Młynów pow. Dubno policja ukraińska fałszywie wskazała Niemcom jako komunistów 35 Polaków i 11 Żydów, którzy zostali rozstrzelani
  • we wsi Słobódka Górna pow. Buczacz bojówkarze OUN zamordowali 7 Polaków, w tym nauczyciela z rodziną. 

   15 lipca > w miasteczku Kostopol (Wołyń) grupy marszowe (pochidne) OUN Stepana Bandery wymordowały około 150 osób, Polaków i Żydów – w tym było 50 Polaków. Obecnie znajduje się tam tablica upamiętniająca tylko rozstrzelanie Żydów.

   21 lipca >

  • w Krzemieńcu (Wołyń) na podstawie listy ułożonej przez nacjonalistów ukraińskich Niemcy aresztowali polską inteligencję. Między 28 a 30 lipca pobitych Polaków wyprowadzili pijani oprawcy pod Górę Krzyżową i rozstrzelali – około 30 Polaków: nauczycieli, lekarzy, adwokatów, kupców, studentów
  • we wsi Wola Wielka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polkę 

   Na początku lipca  > 

  • w miejscowości Drohobycz woj. lwowskie bojówkarze OUN zamordowali 20 Żydów i 2 Polaków
  • we wsi Wołczkowce pow. Śniatyn bojówkarze OUN zamordowali 8 Polaków z 3 rodzin  

   Lipiec >

  • w miejscowości Bełz pow. Sokal ukraińska policja  aresztowała 5 Polaków, których po torturach rozstrzelało gestapo: ks.  proboszcza Jakuba Dmitrowskiego, sierżanta WP, sędziego, notariusza i aptekarza
  • we wsi Beremel pow. Dubno policjanci ukraińscy rozstrzelali 2 Polaków.
  • Bobulińce pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym lat 28, przywiązany do drzewa, miał wydłubane oczy, obcięty nos, uszy, język, palce u rąk i nóg
  • we wsi Borki Wielkie pow. Tarnopol policja ukraińska uprowadziła Polaka, inżyniera, po którym ślad zaginął
  • w miasteczku Buczacz woj. tarnopolskie  w areszcie policjanci ukraińscy zamordowali 1 Polaka ze wsi Nowa Huta
  • we wsi Chmielinka pow. Skałat policja ukraińska zamordowała 1 Polaka
  • we wsi Cygany pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Czechów pow. Buczacz banda Ukraińców uzbrojona w karabiny, widły, siekiery, kosy, łopaty, zamordowała 14 Polaków i 9 Ukraińców: dzieciom roztrzaskiwali główki o ramy drzwi, Polakowi obcięli ręce i jeszcze żywego wrzucili do wspólnej mogiły i zasypali ziemią; mord przerwał wycofujący się oddział Armii Czerwonej;
  • we wsi Dobrowody pow. Podhajce bojówkarze OUN zamordowali 3 Polaków, w tym studenta lat 19, byłego komendanta „Strzelca” lat 27 oraz 50-letniego, którego przywiązali do konia i wlekli przez całą wieś;
  • we wsi Dzików Nowy pow. Lubaczów bojówkarze OUN zamordowali 2 Polaków.
  • we wsi Gaje Smoleńskie pow. Brody bojówkarze OUN zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Hluboczek Wielki pow. Tarnopol policja ukraińska aresztowała 17 Polaków, po których ślad zaginął
  • we wsi Jezierzany pow. Borszczów  Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Kuropatniki pow. Brzeżany bojówkarze OUN zamordowali 27-letniego Polaka
  • we wsi Małowody pow. Podhajce  policja ukraińska po torturach zamordowała Polaka – listonosza
  • we wsi Meducha pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali kilku młodych Polaków; wiezili ich, przesłuchiwali i torturowali przez kilka tygodni; władze niemieckie i węgierskie po interwencji uwolniły ich
  • w miejscowości Monasterzyska pow. Buczacz  Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Mogielnica pow. Trembowla bojówkarze OUN zamordowali 10 Polaków
  • we wsi Niemiłów pow. Radziechów bojówkarze OUN po torturach zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Nowosiółka pow. Podhajce sąsiad Ukrainiec zamordował 1 Polaka
  • w  kolonii Ostrowy pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 1 Polkę
  • we wsi Panowice pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 4 Polaków 
  • w miasteczku Równe (Wołyń) policja ukraińska aresztowała polską inteligencję, w tym wszystkich nauczycieli. Po kilku dniach ok. 40 Polaków zostało rozstrzelanych przy ul . Białej.
  • we wsi Poznanka Hetmańska pow. Skałat  samozwańczy policjanci ukraińscy uprowadzili 12 Polaków, 10 zamordowali stosując tortury, natomiast dwóch wróciło po kilku dniach strasznie pobitych
  • we wsi Rozdużany pow. Trembowla bojówkarze OUN zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Sokołów pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Sokołów pow. Stryj na rozkaz miejscowego prowidnyka OUN policjanci ukraińscy aresztowali 5 osób: 2 Polaków, 2 Żydów i 1 Ukraińca, których po torturach wrzucili do studni pod lasem
  • we wsi Soroki pow. Buczacz  Ukraińcy zamordowali 19 letniego syna Polaka i Ukrainki
  • w mieście Stanisławów oraz we wsiach okolicznych policjanci ukraińscy aresztowali kilkuset Polaków, trzymali ich w piwnicach, przesłuchiwali i torturowali; wielu z nich zaginęło bez wieści
  • na drodze koło miasta Stryj woj. stanisławowskie Ukraińcy zamordowali 1 Polaka; drugi udał, że jest Ukraińcem i puścili go wolno
  • we wsi Szlachcińce pow. Tarnopol Ukraińcy zamordowali 60-letniego Polaka
  • we wsi Szumlany pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi  Targowica pow. Dubno policjanci ukraińscy rozstrzelali 10 Polaków
  • we wsi Torskie pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 35-letniego Polaka
  • we wsi Uhryńkowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zakłuli nożami polskiego nauczyciela
  • we wsi Wierzbowiec pow. Trembowla Ukraińcy uprowadzili kpr. podch. Macieja Bielawskiego, przywiązali go do drzwi stodoły, przecinali nożami skórę i ściągali pionowymi pasami z ciała za pomocą obcęgów
  • we wsi Winniki pow. Lwów samorzutna policja ukraińska zamordowała 16 młodych Polaków oraz 6 Żydów.
  • w miasteczku Włodzimierzec pow. Sarny policjanci ukraińscy zastrzelili 1 Polaka
  • we wsi Wola Wielka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polkę
  • we wsi Zaliśce pow. Łuck Ukraińcy udusili sznurkiem 19-letniego Polaka  Tadeusza Kaczora
  • we wsi Zawadówka pow. Podhajce policja ukraińska zamordowała 5 Polaków
  • we wsi Zawałów pow. Podhajce policja ukraińska aresztowała 6 Polaków, którzy zaginęli bez wieści
  • we wsi Zubrzec pow. Buczacz  „ounowski sąd” wydał wyrok śmierci na 2 Polaków i 2 Ukraińców, którzy zostali zamordowani

   

   30 lipca 1941 roku w Londynie podpisany został układ między rządem RP a rządem ZSRR, tzw. układ Sikorski – Majski, unieważniający zmiany terytorialne dokonane w ramach paktu Ribentropp – Mołotow – jak określono „utraciły one moc obowiązującą”.

 

   Na przełomie lipca i sierpnia >

  • we wsi Jazłowiec pow. Buczacz policja ukraińska i „siczowcy” zamordowali 20 Polaków i 5 Żydów
  • we wsi Skwarzawa pow. Złoczów bojówkarze OUN zamordowali 7 Polaków.

 

   5 sierpnia > w miasteczku Buczacz policja ukraińska rozstrzelała około 70 osób, w większości Polaków (także kilku Żydów i Ukraińców za współpracę z Sowietami), których przez 2 tygodnie torturowała podczas przesłuchań.

   6 sierpnia > we wsi Stryjówka pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   8 sierpnia >

  • we wsi Drohimirczany pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polkę, nauczycielkę, która została rozstrzelana nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • w miasteczku Halicz pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka, nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • w miasteczku Mariampol pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 2 Polaków, nauczycieli, którzy zostali rozstrzelani nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • we wsi Odaje pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka, nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • w mieście Tłumacz woj. stanisławowskie policjanci ukraińscy aresztowali Polaka, nauczyciela, który został zamordowany w nocy z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 5 polskich nauczycieli, którzy zostali rozstrzelani nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie
  • we wsi Wołczyniec pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka, nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym Lesie.

   8 i 9 sierpnia > w mieście Stanisławów oraz powiecie stanisławowskim policja ukraińska aresztowała około 800 Polaków i przekazała ich do gestapo, gdzie po przesłuchaniach wywiezieni zostali nocą z 14 na 15 sierpnia do Czarnego Lasu k. Stanisławowa i tam zamordowani (w tym około 130 nauczycieli oraz 67 czołowych przedstawicieli inteligencji). 

   10 sierpnia  >

  • we wsi Soroki pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Zimna Woda pow. Lwów policja ukraińska zamordowała polskie małżeństwo

   12 sierpnia > w kolonii Stanisławówka pow. Łuck policjanci ukraińscy zastrzelili Polaka.

   15 sierpnia > w mieście Równe woj. wołyńskie na skutek donosu Ukraińców Niemcy rozstrzelali 1 Polaka.

   11, 14, 16 sierpnia > w lesie koło wsi Niwki pow. Lubaczów policja ukraińska rozstrzelała 75 Polaków (w tym 3 kobiety), 3 Ukraińców, 1 Żyda i 1 Rosjanina. O aresztowaniu i rozstrzelaniu decydował komendant policji ukraińskiej o nazwisku Paczocha, Ukrainiec z Lubaczowa.

   17 sierpnia  > w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 18 Polaków: 10 nauczycieli i 8 młodych osób; wszyscy zostali rozstrzelani kilka dni później w Czarnym Lesie. 

   19 sierpnia > w miasteczku Kostopol (Wołyń) rozstrzelani zostali Polacy, bracia, po fałszywym donosie Ukraińców, że posiadają i ukrywają broń.

   20 sierpnia > w miasteczku Stratyn pow. Rohatyn  bojówka ukraińska pod dowództwem syna ukraińskiego popa (był to Dionizy Dubanowicz, student teologii)  napadła na polskie domy mordując kilku lub kilkunastu Polaków.

   23 sierpnia > w miasteczku Mariampol pow. Stanisławów bojówkarze ukraińscy uprowadzili i po torturach zamordowali 3 Polaków, w tym  proboszcza ks. Marcina Bosaka; jego zwłoki znaleziono nad Dniestrem; kościół Ukraińcy rozebrali w 1945 r.

   W sierpniu >

  • we wsi Dąbrowa pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • w miejscowości Dydnia pow. Brzozów Ukrainiec z Witryłowa złożył donos na gestapo, że 9-ciu mieszkańców Dydni założyło tajny związek antyniemiecki. Gestapo aresztowało te osoby, w tym ks. Kazimierza Lacha, 2 nauczycieli i 1 Żyda. W obozach koncentracyjnych zginęło 7 osób, w tym ksiądz;
  • w osadzie Kiwerce pow. Łuck Ukraińcy zastrzelili 1 Polaka, zawodowego ogniomistrza z 13 pal w Łucku
  • we wsi Kosów pow. Czortków policja ukraińska aresztowała 4 Polaków, działaczy Polskiego Związku Strzeleckiego i zamordowała ich bez wyroku
  • we wsi Kozowa pow. Brzeżany bojówka OUN zamordowała 3 Polaków oraz studenta narodowości żydowskiej
  • we wsi Nowoszyny pow. Żydaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Podhorodce pow. Stryj bojówkarze OUN oraz żołnierze niemieccy zamordowali 21 Polaków i 120 Żydów
  • we wsi Stawki Krasnieńskie pow. Skałat Ukraińcy uprowadzili 21-letniego Polaka, który zaginął bez wieści
  • we wsi Szulhanówka pow. Czortków bojówka ukraińska zamordowała hr. Lanckorońskiego oraz 2 jego siostry
  • w miasteczku Tłumacz woj. stanisławowskie policjanci ukraińscy aresztowali i przekazali do gestapo kilkunastu Polaków ze środowisk inteligenckich, ocalałych z deportacji na Sybir; którzy następnie zostali zamordowani
  • we wsi Zalesie pow. Przemyśl z inicjatywy policji ukraińskiej Niemcy rozstrzelali 1 Polaka
  • we wsi Zdołbunów policjanci ukraińscy aresztowali około 200 Żydów i 30 Polaków (inteligencję), których Niemcy rozstrzelali.

 

   Latem > we wsi pod Sarnami Ukraińcy uprowadzili w niedzielę Polaka, po którym ślad zaginał.

   12 września > w mieście Kałusz woj. stanisławowskie miejscowi Ukraińcy zamordowali 35-letniego księdza Jana Ciapałę. 

   We wrześniu >

  • we wsi Budzanów pow. Trembowla bojówkarz OUN zastrzelił 1 Polaka
  • we wsi Dobrowody pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym lat 19
  • we wsi Germakówka pow. Borszczów  Ukraińcy zamordowali Polaka wyznaczonego do pilnowania mostu kolejowego
  • we wsi Małów pow. Trembowla policja ukraińska zamordowała 6 Polaków
  • we wsi Nowa Grobla pow. Jarosław Ukraińcy zamordowali Polaka – leśniczego
  • we wsi Torskie pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka, a drugi aresztowany przez nich zginał w Oświęcimiu.

   20 października  >  we wsi i miasteczku Stratyn pow. Rohatyn młodzi Ukraińcy pod dowództwem studenta teologii, syna ukraińskiego popa (Dionizy Dubanowicz) zamordowali 10 Polaków oraz uprowadzili Polaka, leśniczego, który zaginął bez wieści.

   W październiku   >  we wsi Dąbrowa pow. Kałusz Ukraińcy uprowadzili z drogi w rejon wsi Dubowica Jakuba Żaka (lat 25) i tam go zamordowali. „Zwłoki nosiły ślady tortur przed śmiercią: wydłubane oczy, obcięty język i genitalia, wiele ran kłutych” (Stanisław Jastrzębski: Ludobójstwo...., s. 139).

   Od sierpnia do końca października  > w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 20 Polaków, torturowali i rozstrzelali w lesie w okolicy Pawełcza i Zagwoździa. 

   5 i 6 listopada > w Równem (Wołyń) policja ukraińska z Niemcami wymordowali około 18 tys. Żydów oraz kilkunastu Polaków.

  Nocą z 6 na 7 listopada > we wsi Bartoszowka pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 1 Polaka. 

   11 listopada >  w mieście Horodenka woj. stanisławowskie policjanci ukrainscy oraz gestapowcy aresztowali 16 Polaków, z których 14 zostało rozstrzelanych w egzekucji inteligencji polskiej w Szeperowcach k. Kołomyi 12 marca 1942 roku.

      18 listopada > we wsi Chłopówka  pow. Kopyczyńce Ukraińcy uprowadzili z wiejskiego zebrania 9 Polaków, w tym dwóch chłopców 17-letnich. Wszyscy zaginęli bez wieści.

   W listopadzie  >

  • we wsi Nowosiółka Biskupia pow. Borszczów w wyniku donosu Ukraińców aresztowany został ks. Jan Bojarczuk. Po torturach rozstrzelany został w Kamieńcu Podolskim
  • w mieście Stanisławów policjanci ukraińscy z gestapowcami aresztowali ponad 100 młodych Polaków w odwecie za wywieszenia flagi polskiej na grobie legionistów w Święto Niepodległości 11 Listopada, z których część zaginęła bez wieści a około 100 Polaków zostało rozstrzelanych
  • we wsi Zalipie pow. Rohatyn Ukraińcy zarąbali siekierami i zakłuli nożami 7-osobową rodzinę polską Zabłockich

   Jesienią  >

  • we wsi Hołubne pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polskich nauczycieli
  • w miasteczku Aleksandria pow. Równe policjanci ukraińscy rozstrzelali 3 Polaków w wieku 20 – 30 lat.

   W Wigilię > we wsi Żółtańce pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali w leśniczówce 2 Polaków.

   31 grudnia > we wsi Nahaczów-Werbcze pow. Jaworów boówka OUN podpaliła dom, w którym spłonęło żywcem polskie małżeństwo. 

  W grudniu > we wsi Dobrowody pow. Podhajce uprowadzeni zostali przez bojówkę OUN 2 Polacy, którzy zaginęli bez wieści.

   W II połowie 1941 > we wsi Kupiczwola pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali 3 Polaków.

   Pod koniec 1941 >

  • we wsi Lisie Jamy pow. Lubaczów policja ukraińska wraz z gestapo zamordowała 5 Polaków
  • we wsi Wysock pow. Luboml policja ukraińska zamordowała patrol łącznikowy ZWZ z Warszawy liczący 3 Polaków
  • we wsi Żulin pow. Stryj Ukraińcy uprowadzili i zamordowali 1 Polaka 

   W okresie 1939 – 1941 w mieście Stanisławów milicja ukraińska i NKWD aresztowały około 4 tysięcy Polaków, których zamordowano w lipcu 1941 roku, podczas wycofywania się przed wojskami niemieckimi.

   W okresie 1939 – 1941 w miasteczku Ottynia pow. Tłumacz w wyniku donosów Ukraińców NKWD aresztowało 24 Polaków, którzy zaginęli bez wieści. 

   W 1941 roku  >

  • we wsi Budzanów pow. Trembowla policja ukraińska aresztowała 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści
  • w gminie Dederkały pow. Krzemieniec policjanci ukraińscy zamordowali rodzinę polską
  • we wsi Kupna pow. Przemyśl policja ukraińska aresztowała 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści
  • we wsi Nowy Dzików pow. Lubaczów Ukraincy zamordowali 2 Polaków
  • w mieście Ottynie pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali Polaka i przekazali do gestapo, został on zamordowany w więzieniu we Lwowie
  • we wsi Rerczpol pow. Przemyśl w wyniku donosu policji ukraińskiej gestapo zesłało do Oświęcimia 2 Polaków, którzy tam zginęli
  • we wsi Trościaniec Wielki pow. Zborów zabrany na podwodę z furmanką Polak został na drodze zamordowany
  • w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali co najmniej 20 Polaków, którzy zaginęli bez wieści 
  • we wsi Wołosów pow. Nadwórna Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Zatwarnica (Bieszczady) policja ukraińska zamordowała 1 Polaka.

 

W 1941 roku na Lubelszczyźnie z rąk polskich zginął 1 Ukrainiec – nauczyciel w wiosce Wereszci koło Chełma, za agitację nacjonalistyczną skierowaną przeciwko Polakom.

 

   Podczas pierwszej okupacji sowieckiej (1939 – 1941) z inicjatywy nacjonalistów ukraińskich NKWD wywiozło wielu Polaków z sąsiednich wiosek na Sybir. Z naszej wsi nikogo nie zesłano tylko dlatego, że miejscowy sołtys, wprawdzie Ukrainiec, ale przychylnie ustosunkowany do Polaków, nie zezwolił na deportację. Za to zachowanie i postępowanie został w niedługim czasie zamordowany przez swoich pobratymców. Nazywał się Mytro Kozior.

   W 1941 roku okupację sowiecką zamieniła okupacja niemiecko-ukraińska. Ścisła współpraca policji ukraińskiej z Niemcami ułatwiła Niemcom aresztowania Polaków. Ukraińcy byli w znacznie uprzywilejowanej sytuacji. Wyrażało się to w zwiększonych kontyngentach nakładanych na Polaków w porównaniu z Ukraińcami, zarówno w świadczeniach materialnych jak i liczbie Polaków wysyłanych na przymusowe roboty do Niemiec.

   Niezwłocznie po zmianie okupantów w 1941 roku, w miesiącu lipcu przyjechał do naszej wsi ze Skomoroch ksiądz ukraiński i wspólnie z naszym księdzem, też ukraińskim, odprawili w cerkwi mszę. Przyjezdny pop odczytał z ambony orędzie biskupa Andrzeja Szeptyckiego ze Lwowa, tak przynajmniej opowiadał. Z orędzia tego zapamiętałem powiedzenie, że nadszedł czas, ażeby plewić kąkol z pszenicy. Należało to rozumieć: mordowanie Polaków. (Świadek Stanisław Zalewski ze wsi Dytiatyn pow. Rohatyn; w: Stanisław Jastrzębski: ...., s. 299).

 

 

Rok 1941 - uzupełnienia

1 lipca 1941 > we wsi Zazule – Kozaki pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali Jana Stojanowskiego. 
15 lipca 1941 > we wsi Zazule – Kozaki pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali Karola Stojanowskiego i Władysława Stojanowskiego. 
Bogusław Mykietów, powołując się na księgę metrykalną LMZ – Liber Mortuorum Zazule – Księga zmarłych Zazule – od lutego 1930 roku do września 1944 roku podaje: „Wszystkich wpisów w księdze dokonał Michał Krall, proboszcz parafii Zazule Kozaki. /.../ Od 1 do 15 lipca 1941 roku według zapisów księgi zabito (occisus)- 3 Stojanowskich – Jana 1 lipca 1941, Karola i Władysława 15 lipca 1941 roku (Bolesław Mykietów: e-mail do autora opracowania z 9 czerwca 2009 r.). „Karol Stojanowski – ur. w 1913 roku w Kozakach koło Złoczowa, przed wojną zawodowy wojskowy, zamordowany 15.07.1941 w okolicach Złoczowa /.../ przez kolegów z wioski, Ukraińców. Koledzy Ukraińcy przyszli po niego, wywołali z domu. Byli to: Mycko i Diduszok z bandy Krawczuka z Zazul. Ciało znaleziono 2 tygodnie później w okopach koło Złoczowa. Karol miał połamane, wykręcone i związane z tyłu ręce i wydłubane oczy. Pogrzeb odbył się dopiero 29 lipca 1941 roku, jak znaleziono ciało” (Bolesław Mykietów: e-mail do autora opracowania z 19 listopada 2009 r.). „...jeden z oprawców Karola przyjechał do Polski po wojnie i osiedlił się. I chyba stał się kimś ważnym, może w UB albo w PPR (Bolesław Mykietów: e-mail do autora opracowania z 14 czerwca 2009 r.). „Co do Cymbaja i Czarnodolskiego – to niedawno usłyszałem od żyjącego mieszkańca dawnych Kozaków, że byli oni w UPA i dostali rozkaz zabicia księdza i Romańskiego (chyba Kazimierza, dziedzica ze wsi Łuki, który mieszkał u księdza na Kozakach). I nie wykonali rozkazu i za to zostali na pokaz zamordowani (Bolesław Mykietów: e-mail do autora opracowania z dnia 9 czerwca 2009 r.). 
H. Komański, Sz. Siekierka..., na s. 514 – 515 (tarnopolskie) podają: „Na początku lipca 1940 r., we wsi Kozaki został zamordowany: Stojanowski Karol. Również w 1940 r., w sąsiedniej wiosce Monastyrku, został zamordowany: Stojanowski Władysław. 22 kwietnia 1941r. zostali zamordowani: Cymbaj..., lat 13; Czarnodolski Władysław, lat 13”. 

Jesienią 1941 > w miasteczku w Mariampol pow. Stanisławów zabito księdza Marcina Bosaka (Informacja okresowa o śledztwach prowadzonych w OKŚZpNP we Wrocławiu; 
Sygn. Akt S 8/04/Zi). 
Siekierka i inni..., s. 491 podają, że policjanci ukraińscy 23 sierpnia 1941 r. uprowadzili z domów i zamordowali 3 Polaków, w tym proboszcza parafii Mariampol Miasto ks. Marcina Bosaka. 

31 grudnia 1941 > we wsi Nahaczów – Werbcze pow. Jaworów: „w podpalonym przez bandy UPA (OUN – przypis autora) domu zginęła moja rodzina z całym dobytkiem. W domu spalił się żywcem Jan Mailinger i moja babcia, Józefa Mailinger. W tamtych czasach zamordowany został też mój wujek Józef Gargosz, jego żona, Antonina i ich półroczne dziecko” (Kazimierz Mailinger, Gołaszowice, list do gazety „Nasz Dziennik”). 
Sz. Siekierka, H. Komański, K. Bulzacki..., na s. 348, odnośnie wsi Nahaczów wymieniają tylko mord dokonany 3 kwietnia 1944 roku przez banderowców na rodzinie Gorgosza (Józef lat 33; Antonina lat 32 i Bronisław 17 miesięcy). 




 

 

 

Copyright © 2009 Janusz Stankiewicz