W styczniu > we wsi Łubno pow. Brzozów w wyniku
donosu Ukraińców gestapowcy dokonali rewizji w dwóch polskich domach i
zastrzelili 2 Polaków.
W marcu > w
miasteczku Bolechów pow. Dolina Ukraińcy uprowadzili do lasu i zamordowali 4-osobową
rodzinę polską (w tym córki lat 16 i 18) oraz rodzeństwo rosyjskie mieszkające
u tej rodziny.
W marcu lub
kwietniu > we wsi Skorodyńce pow.
Czortków bojówkarze OUN zamordowali 1
Polkę i zastrzelili 1 Polaka.
23 kwietnia >
we wsi Zazule – Kozaki pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali dwóch 13-letnich
polskich chłopców.
W kwietniu > we
wsi Jaktorów pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 19-letniego Polaka.
3 maja > we wsi
Koropuż pow. Rudka Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.
21 maja > we
wsi Zastawie pow. Tarnopol bojówkarze OUN zamordowali Polaka, kaprala WP.
26 maja > we
wsi Andrzejów pow. Janów Lubelski Niemcy z oddziałem ukraińskim rozstrzelali 14
osób: 10 miejscowych polskich chłopów i 4 Żydów.
27 maja >w
miejscowości Przeworsk policja ukraińska zamordowała Polaka, pracownika kolei.
28 maja > we
wsi Chochoniów pow. Rohatyn Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską:
75-letniego dziadka, 62-letnią babcię,
30-letniego syna i 8-letniego wnuka. .
W połowie czerwca
> w miejscowości Chyrów pow. Dobromil w wyniku donosu Ukraińców NKWD
aresztowało 4 miejscowych polskich nauczycieli i po kilku dniach rozstrzelało
ich, w tym dyrektora szkoły Lenarta.
Czerwiec 1941 – IV deportacja Polaków na Sybir.
Około 280 tysięcy
Polaków, głównie z Wileńszczyzny.
Łącznie w głębi
ZSRR znalazło się 1850 tys. obywateli polskich, w tym około 1200 Polaków, z
czego 300 tys. dzieci do lat 17. Zsyłki
przeżyło około 40% deportowanych.
21 lub 22 czerwca
> w miejscowości Łaszczów pow. Tomaszów Lubelski Ukraińcy zamordowali 30
Polaków oraz spalili ich gospodarstwa.
22
czerwca 1941 Niemcy zaatakowały ZSRR.
22 czerwca >
- we
wsi Wólka Krowicka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym
7-letniego chłopca
- we
wsi Załuże pow. Lubaczów w wyniku fałszywego donosu Ukraińców Wehrmacht
zamordował 33 Polaków (w tym całe rodziny) i spalił ich gospodarstwa.
23 czerwca >
- w
osadzie wojskowej Podrudzie pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali
osadnika wojskowego Józefa Bartosika, który od września 1939 roku do 22
czerwca 1941 roku przebywał w więzieniu NKWD w Włodzimierzu Wołyńskim i
uniknął masakry więźniów 22 czerwca. Zamordowali go Ukraińcy, którzy
zagarnęli jego gospodarstwo
- w
osadzie wojskowej Grabina pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali
oficera WP Jana Buwaja, który uratował się z masakry więźniów dokonanej
przez NKWD 22 czerwca w więzieniu w Włodzimierzu Wołyńskim i powrócił do
domu. Był on aresztowany we wrześniu 1939 roku na skutek denuncjacji
Ukraińców.
24 czerwca >
- we
wsi Trzcieniec pow. Mościska Ukraińcy z batalionu „Nachtigall” zamordowali
10 Polaków
- we
wsi Lacka Wola pow. Mościska Ukraińcy z batalionu „Nachtigall” wchodzili
kilkuosobowymi grupami do polskich domów i zabijali mężczyzn – zastrzelili
48 Polaków i 1 Żyda.
26 czerwca > w
kolonii Olganówka Stara pow. Łuck grupa marszowa OUN zastrzeliła Polaka,
rolnika.
27 czerwca >
- w
kolonii Olganówka Stara grupa marszowa OUN zamordowała Polkę (lat 35) oraz
jej małe dziecko
- we
wsi Ryków pow. Złoczów na podstawie fałszywego donosu Ukraińców NKWD
aresztowała proboszcza ks. Jana Szewczyka, którego zamordowała 2 lub 3
lipca, razem z 5 innymi Polakami
- we
wsi Miżyniec pow. Przemyśl Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.
28 czerwca > we
wsi Olganówka Nowa pow. Łuck grupa marszowa OUN zamordowała 4 Polaków,
mieszkańców Olganówki Starej: kobietę lat 80,
jej córkę lat 50, jej wnuka lat 17 oraz chłopca lat 6. Ofiary mordu
pozwolili pochować dopiero 6 lipca, bez trumien, na poniemieckim cmentarzu.
29 czerwca > we
wsi Kobylnica Wołoska pow. Jaworów
samozwańczy „policjanci” ukraińscy zamordowali 10 osób, w tym 4 Polaków,
4 Żydów i 2 Ukraińców.
Pod koniec czerwca
> w miejscowości Chyrów pow. Dobromil w wyniku donosu miejscowego Ukraińca
żołnierze sowieccy , wycofujący się przed wojskami niemieckimi, zamordowali ks.
Jana Wolskiego, zadając mu ciosy bagnetami.
W czerwcu
>
- we
wsi Bobulińce pow. Buczacz Ukraińcy uprowadzili Polaka, zmusili go do
wykopania dołu, w którym po zamordowaniu zakopali go
- we
wsi Borchów pow. Lubaczów ukraińscy policjanci zatrzymali i przekazali
Niemcom 5 Polaków i 1 Żydówkę – osoby te zostały zamordowane
- we
wsi Budomierz pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 3 Polaków
- we
wsi Dębowica pow. Buczacz ukraiński policjant zastrzelił Polaka
- w
miasteczku Kałusz woj. stanisławowskie Ukrainiec uderzył cegłą w głowę
Polaka, który po trzech dniach zmarł
- w
kolonii Piórkowice pow. Łuck samorzutnie utworzona policja ukraińska
zastrzeliła co najmniej 2 Polaków
- w
kolonii Truskoty pow. Kowel miejscowi Ukraińcy zamordowali Polaka
wracającego do domu z Kowla
- we
wsi Wołczkowce pow. Śniatyn Ukraińcy wymordowali 3 rodziny polskie liczące
8 osób
Na przełomie
czerwca i lipca > we wsi Hnidawa pow. Zborów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.
Pod koniec czerwca
lub na początku lipca > w miejscowości Sohal – Zabuże woj. lwowskie,
aresztowany przez ukraińską policję Polak,
kolejarz, zaginął bez wieści.
1 lipca > we
wsi Swóz pow. Łuck grupa marszowa (pochidna) OUN zastrzeliła 2 Polaków.
2 lipca > w
kolonii Olganówka Stara pow. Łuck grupa marszowa OUN zastrzeliła 1 Polaka.
Nocą z 2 na3 lipca
> we Lwowie gestapo razem z ukraińską
policją aresztowało polskich naukowców, głownie profesorów lwowskich
uczelni.
4 lipca >
- we
wsi Olsza pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 6 Polaków.
- we
wsi Kowalówka pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: nauczyciela
oraz byłego podoficera KOP
- we
Lwowie gestapo i ukraińscy policjanci rozstrzelali 23 aresztowanych w nocy
polskich profesorów
Nocą z 5 na 6
lipca > we wsi Leżanówka pow. Skałat
bojówkarze OUN wymordowali 5-osobową rodzinę polską, 2 rodziny żydowskie oraz 1
rodzinę ukraińską.
6 lipca >
- w
Łucku policja ukraińska aresztowała Polaka, który zaginął bez wieści
- we
wsi Połowce pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 10 Polaków, w tym
10-miesięczne niemowlę
- we
wsi Taurów pow. Brzeżany Ukraińcy uprowadzili do lasu i po torturach
zamordowali 10 Polaków.
7 lipca >
- we
wsi Łosiacz pow. Borszczów policja ukraińska dokonała licznych aresztowań
Polaków i torturowała ich, wiadomo o zamordowaniu co najmniej 1 Polaka.
- we
wsi Potok Złoty pow. Buczacz
Ukraińcy zamordowali 3 Polaków (jednego na terenie wsi, dwóch
uprowadzonych zaginęło bez wieści)
- we
wsi Skorodyńce pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 8 Polaków
8 lipca > we
wsi Łaskowce pow. Trembowla bojówkarze OUN udając policję ukraińską uprowadzili
18 osób i po torturach zamordowali – wśród nich było 8 Polaków.
11 lipca > we
Lwowie policja ukraińska aresztowało około 100 młodych Polaków, głownie
studentów Uniwersytetu Jana Kazimierza – wszyscy zaginęli bez wieści.
12 lipca >
- w
miejscowości Młynów pow. Dubno policja ukraińska fałszywie wskazała
Niemcom jako komunistów 35 Polaków i 11 Żydów, którzy zostali rozstrzelani
- we
wsi Słobódka Górna pow. Buczacz bojówkarze OUN zamordowali 7 Polaków, w
tym nauczyciela z rodziną.
15 lipca > w
miasteczku Kostopol (Wołyń) grupy marszowe (pochidne) OUN Stepana Bandery
wymordowały około 150 osób, Polaków i Żydów – w tym było 50 Polaków. Obecnie
znajduje się tam tablica upamiętniająca tylko rozstrzelanie Żydów.
21 lipca >
- w
Krzemieńcu (Wołyń) na podstawie listy ułożonej przez nacjonalistów
ukraińskich Niemcy aresztowali polską inteligencję. Między 28 a 30 lipca
pobitych Polaków wyprowadzili pijani oprawcy pod Górę Krzyżową i
rozstrzelali – około 30 Polaków: nauczycieli, lekarzy, adwokatów, kupców,
studentów
- we
wsi Wola Wielka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polkę
Na początku
lipca >
- w
miejscowości Drohobycz woj. lwowskie bojówkarze OUN zamordowali 20 Żydów i
2 Polaków
- we
wsi Wołczkowce pow. Śniatyn bojówkarze OUN zamordowali 8 Polaków z 3
rodzin
Lipiec >
- w
miejscowości Bełz pow. Sokal ukraińska policja aresztowała 5 Polaków, których po torturach rozstrzelało
gestapo: ks. proboszcza Jakuba
Dmitrowskiego, sierżanta WP, sędziego, notariusza i aptekarza
- we
wsi Beremel pow. Dubno policjanci ukraińscy rozstrzelali 2 Polaków.
- Bobulińce
pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym lat 28, przywiązany do
drzewa, miał wydłubane oczy, obcięty nos, uszy, język, palce u rąk i nóg
- we
wsi Borki Wielkie pow. Tarnopol policja ukraińska uprowadziła Polaka,
inżyniera, po którym ślad zaginął
- w
miasteczku Buczacz woj. tarnopolskie
w areszcie policjanci ukraińscy zamordowali 1 Polaka ze wsi Nowa
Huta
- we
wsi Chmielinka pow. Skałat policja ukraińska zamordowała 1 Polaka
- we
wsi Cygany pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
- we
wsi Czechów pow. Buczacz banda Ukraińców uzbrojona w karabiny, widły,
siekiery, kosy, łopaty, zamordowała 14 Polaków i 9 Ukraińców: dzieciom
roztrzaskiwali główki o ramy drzwi, Polakowi obcięli ręce i jeszcze żywego
wrzucili do wspólnej mogiły i zasypali ziemią; mord przerwał wycofujący
się oddział Armii Czerwonej;
- we
wsi Dobrowody pow. Podhajce bojówkarze OUN zamordowali 3 Polaków, w tym
studenta lat 19, byłego komendanta „Strzelca” lat 27 oraz 50-letniego,
którego przywiązali do konia i wlekli przez całą wieś;
- we
wsi Dzików Nowy pow. Lubaczów bojówkarze OUN zamordowali 2 Polaków.
- we
wsi Gaje Smoleńskie pow. Brody bojówkarze OUN zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Hluboczek Wielki pow. Tarnopol policja ukraińska aresztowała 17
Polaków, po których ślad zaginął
- we
wsi Jezierzany pow. Borszczów
Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
- we
wsi Kuropatniki pow. Brzeżany bojówkarze OUN zamordowali 27-letniego
Polaka
- we
wsi Małowody pow. Podhajce policja
ukraińska po torturach zamordowała Polaka – listonosza
- we
wsi Meducha pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali kilku
młodych Polaków; wiezili ich, przesłuchiwali i torturowali przez kilka
tygodni; władze niemieckie i węgierskie po interwencji uwolniły ich
- w
miejscowości Monasterzyska pow. Buczacz
Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Mogielnica pow. Trembowla bojówkarze OUN zamordowali 10 Polaków
- we
wsi Niemiłów pow. Radziechów bojówkarze OUN po torturach zamordowali 2
Polaków
- we
wsi Nowosiółka pow. Podhajce sąsiad Ukrainiec zamordował 1 Polaka
- w kolonii Ostrowy pow. Luboml Ukraińcy
zamordowali 1 Polkę
- we
wsi Panowice pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 4 Polaków
- w
miasteczku Równe (Wołyń) policja ukraińska aresztowała polską
inteligencję, w tym wszystkich nauczycieli. Po kilku dniach ok. 40 Polaków
zostało rozstrzelanych przy ul . Białej.
- we
wsi Poznanka Hetmańska pow. Skałat
samozwańczy policjanci ukraińscy uprowadzili 12 Polaków, 10
zamordowali stosując tortury, natomiast dwóch wróciło po kilku dniach
strasznie pobitych
- we
wsi Rozdużany pow. Trembowla bojówkarze OUN zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Sokołów pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Sokołów pow. Stryj na rozkaz miejscowego prowidnyka OUN policjanci
ukraińscy aresztowali 5 osób: 2 Polaków, 2 Żydów i 1 Ukraińca, których po
torturach wrzucili do studni pod lasem
- we
wsi Soroki pow. Buczacz Ukraińcy
zamordowali 19 letniego syna Polaka i Ukrainki
- w
mieście Stanisławów oraz we wsiach okolicznych policjanci ukraińscy
aresztowali kilkuset Polaków, trzymali ich w piwnicach, przesłuchiwali i
torturowali; wielu z nich zaginęło bez wieści
- na
drodze koło miasta Stryj woj. stanisławowskie Ukraińcy zamordowali 1
Polaka; drugi udał, że jest Ukraińcem i puścili go wolno
- we
wsi Szlachcińce pow. Tarnopol Ukraińcy zamordowali 60-letniego Polaka
- we
wsi Szumlany pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
- we
wsi Targowica pow. Dubno policjanci
ukraińscy rozstrzelali 10 Polaków
- we
wsi Torskie pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 35-letniego Polaka
- we
wsi Uhryńkowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zakłuli nożami polskiego
nauczyciela
- we
wsi Wierzbowiec pow. Trembowla Ukraińcy uprowadzili kpr. podch. Macieja
Bielawskiego, przywiązali go do drzwi stodoły, przecinali nożami skórę i
ściągali pionowymi pasami z ciała za pomocą obcęgów
- we
wsi Winniki pow. Lwów samorzutna policja ukraińska zamordowała 16 młodych
Polaków oraz 6 Żydów.
- w
miasteczku Włodzimierzec pow. Sarny policjanci ukraińscy zastrzelili 1
Polaka
- we
wsi Wola Wielka pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polkę
- we
wsi Zaliśce pow. Łuck Ukraińcy udusili sznurkiem 19-letniego Polaka Tadeusza Kaczora
- we
wsi Zawadówka pow. Podhajce policja ukraińska zamordowała 5 Polaków
- we
wsi Zawałów pow. Podhajce policja ukraińska aresztowała 6 Polaków, którzy
zaginęli bez wieści
- we
wsi Zubrzec pow. Buczacz „ounowski
sąd” wydał wyrok śmierci na 2 Polaków i 2 Ukraińców, którzy zostali
zamordowani
30 lipca 1941 roku
w Londynie podpisany został układ między rządem RP a rządem ZSRR, tzw. układ
Sikorski – Majski, unieważniający zmiany terytorialne dokonane w ramach paktu
Ribentropp – Mołotow – jak określono „utraciły one moc obowiązującą”.
Na przełomie lipca
i sierpnia >
- we
wsi Jazłowiec pow. Buczacz policja ukraińska i „siczowcy” zamordowali 20
Polaków i 5 Żydów
- we
wsi Skwarzawa pow. Złoczów bojówkarze OUN zamordowali 7 Polaków.
5 sierpnia > w
miasteczku Buczacz policja ukraińska rozstrzelała około 70 osób, w większości
Polaków (także kilku Żydów i Ukraińców za współpracę z Sowietami), których
przez 2 tygodnie torturowała podczas przesłuchań.
6 sierpnia > we
wsi Stryjówka pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.
8 sierpnia >
- we
wsi Drohimirczany pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1
Polkę, nauczycielkę, która została rozstrzelana nocą z 14 na 15 sierpnia w
Czarnym Lesie
- w
miasteczku Halicz pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1
Polaka, nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w
Czarnym Lesie
- w
miasteczku Mariampol pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 2
Polaków, nauczycieli, którzy zostali rozstrzelani nocą z 14 na 15 sierpnia
w Czarnym Lesie
- we
wsi Odaje pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka,
nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym
Lesie
- w
mieście Tłumacz woj. stanisławowskie policjanci ukraińscy aresztowali
Polaka, nauczyciela, który został zamordowany w nocy z 14 na 15 sierpnia w
Czarnym Lesie
- w
miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali 5
polskich nauczycieli, którzy zostali rozstrzelani nocą z 14 na 15 sierpnia
w Czarnym Lesie
- we
wsi Wołczyniec pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka,
nauczyciela, który został rozstrzelany nocą z 14 na 15 sierpnia w Czarnym
Lesie.
8 i 9 sierpnia
> w mieście Stanisławów oraz powiecie stanisławowskim policja ukraińska
aresztowała około 800 Polaków i przekazała ich do gestapo, gdzie po przesłuchaniach
wywiezieni zostali nocą z 14 na 15 sierpnia do Czarnego Lasu k. Stanisławowa i
tam zamordowani (w tym około 130 nauczycieli oraz 67 czołowych przedstawicieli
inteligencji).
10 sierpnia >
- we
wsi Soroki pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
- we
wsi Zimna Woda pow. Lwów policja ukraińska zamordowała polskie małżeństwo
12 sierpnia > w
kolonii Stanisławówka pow. Łuck policjanci ukraińscy zastrzelili Polaka.
15 sierpnia > w
mieście Równe woj. wołyńskie na skutek donosu Ukraińców Niemcy rozstrzelali 1
Polaka.
11, 14, 16
sierpnia > w lesie koło wsi Niwki pow. Lubaczów policja ukraińska
rozstrzelała 75 Polaków (w tym 3 kobiety), 3 Ukraińców, 1 Żyda i 1 Rosjanina. O
aresztowaniu i rozstrzelaniu decydował komendant policji ukraińskiej o nazwisku
Paczocha, Ukrainiec z Lubaczowa.
17 sierpnia > w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz
policjanci ukraińscy aresztowali 18 Polaków: 10 nauczycieli i 8 młodych osób;
wszyscy zostali rozstrzelani kilka dni później w Czarnym Lesie.
19 sierpnia > w
miasteczku Kostopol (Wołyń) rozstrzelani zostali Polacy, bracia, po fałszywym
donosie Ukraińców, że posiadają i ukrywają broń.
20 sierpnia > w
miasteczku Stratyn pow. Rohatyn bojówka
ukraińska pod dowództwem syna ukraińskiego popa (był to Dionizy Dubanowicz,
student teologii) napadła na polskie
domy mordując kilku lub kilkunastu Polaków.
23 sierpnia > w
miasteczku Mariampol pow. Stanisławów bojówkarze ukraińscy uprowadzili i po
torturach zamordowali 3 Polaków, w tym
proboszcza ks. Marcina Bosaka; jego zwłoki znaleziono nad Dniestrem;
kościół Ukraińcy rozebrali w 1945 r.
W sierpniu >
- we
wsi Dąbrowa pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
- w
miejscowości Dydnia pow. Brzozów Ukrainiec z Witryłowa złożył donos na
gestapo, że 9-ciu mieszkańców Dydni założyło tajny związek antyniemiecki.
Gestapo aresztowało te osoby, w tym ks. Kazimierza Lacha, 2 nauczycieli i
1 Żyda. W obozach koncentracyjnych zginęło 7 osób, w tym ksiądz;
- w
osadzie Kiwerce pow. Łuck Ukraińcy zastrzelili 1 Polaka, zawodowego
ogniomistrza z 13 pal w Łucku
- we
wsi Kosów pow. Czortków policja ukraińska aresztowała 4 Polaków, działaczy
Polskiego Związku Strzeleckiego i zamordowała ich bez wyroku
- we
wsi Kozowa pow. Brzeżany bojówka OUN zamordowała 3 Polaków oraz studenta
narodowości żydowskiej
- we
wsi Nowoszyny pow. Żydaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Podhorodce pow. Stryj bojówkarze OUN oraz żołnierze niemieccy
zamordowali 21 Polaków i 120 Żydów
- we
wsi Stawki Krasnieńskie pow. Skałat Ukraińcy uprowadzili 21-letniego Polaka,
który zaginął bez wieści
- we
wsi Szulhanówka pow. Czortków bojówka ukraińska zamordowała hr.
Lanckorońskiego oraz 2 jego siostry
- w
miasteczku Tłumacz woj. stanisławowskie policjanci ukraińscy aresztowali i
przekazali do gestapo kilkunastu Polaków ze środowisk inteligenckich,
ocalałych z deportacji na Sybir; którzy następnie zostali zamordowani
- we
wsi Zalesie pow. Przemyśl z inicjatywy policji ukraińskiej Niemcy
rozstrzelali 1 Polaka
- we
wsi Zdołbunów policjanci ukraińscy aresztowali około 200 Żydów i 30
Polaków (inteligencję), których Niemcy rozstrzelali.
Latem > we wsi pod Sarnami Ukraińcy uprowadzili w niedzielę
Polaka, po którym ślad zaginał.
12 września > w mieście Kałusz woj. stanisławowskie miejscowi
Ukraińcy zamordowali 35-letniego księdza Jana Ciapałę.
We wrześniu >
- we
wsi Budzanów pow. Trembowla bojówkarz OUN zastrzelił 1 Polaka
- we
wsi Dobrowody pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym lat 19
- we
wsi Germakówka pow. Borszczów
Ukraińcy zamordowali Polaka wyznaczonego do pilnowania mostu
kolejowego
- we
wsi Małów pow. Trembowla policja ukraińska zamordowała 6 Polaków
- we
wsi Nowa Grobla pow. Jarosław Ukraińcy zamordowali Polaka – leśniczego
- we
wsi Torskie pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka, a drugi
aresztowany przez nich zginał w Oświęcimiu.
20 października
> we wsi i miasteczku Stratyn
pow. Rohatyn młodzi Ukraińcy pod dowództwem studenta teologii, syna
ukraińskiego popa (Dionizy Dubanowicz) zamordowali 10 Polaków oraz uprowadzili
Polaka, leśniczego, który zaginął bez wieści.
W październiku
> we wsi Dąbrowa pow. Kałusz
Ukraińcy uprowadzili z drogi w rejon wsi Dubowica Jakuba Żaka (lat 25) i tam go
zamordowali. „Zwłoki nosiły ślady tortur przed śmiercią: wydłubane oczy,
obcięty język i genitalia, wiele ran kłutych” (Stanisław Jastrzębski: Ludobójstwo....,
s. 139).
Od sierpnia do końca października > w miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy
aresztowali 20 Polaków, torturowali i rozstrzelali w lesie w okolicy Pawełcza i
Zagwoździa.
5 i 6 listopada > w Równem (Wołyń) policja ukraińska z
Niemcami wymordowali około 18 tys. Żydów oraz kilkunastu Polaków.
Nocą z 6 na 7 listopada > we wsi Bartoszowka pow. Czortków Ukraińcy
zamordowali 1 Polaka.
11 listopada > w
mieście Horodenka woj. stanisławowskie policjanci ukrainscy oraz gestapowcy
aresztowali 16 Polaków, z których 14 zostało rozstrzelanych w egzekucji
inteligencji polskiej w Szeperowcach k. Kołomyi 12 marca 1942 roku.
18 listopada > we wsi Chłopówka pow. Kopyczyńce Ukraińcy uprowadzili z wiejskiego zebrania 9
Polaków, w tym dwóch chłopców 17-letnich. Wszyscy zaginęli bez wieści.
W listopadzie >
- we
wsi Nowosiółka Biskupia pow. Borszczów w wyniku donosu Ukraińców
aresztowany został ks. Jan Bojarczuk. Po torturach rozstrzelany został w
Kamieńcu Podolskim
- w
mieście Stanisławów policjanci ukraińscy z gestapowcami aresztowali ponad
100 młodych Polaków w odwecie za wywieszenia flagi polskiej na grobie
legionistów w Święto Niepodległości 11 Listopada, z których część zaginęła
bez wieści a około 100 Polaków zostało rozstrzelanych
- we
wsi Zalipie pow. Rohatyn Ukraińcy zarąbali siekierami i zakłuli nożami
7-osobową rodzinę polską Zabłockich
Jesienią >
- we
wsi Hołubne pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polskich
nauczycieli
- w
miasteczku Aleksandria pow. Równe policjanci ukraińscy rozstrzelali 3
Polaków w wieku 20 – 30 lat.
W Wigilię > we wsi Żółtańce pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali
w leśniczówce 2 Polaków.
31 grudnia > we wsi Nahaczów-Werbcze pow. Jaworów boówka OUN
podpaliła dom, w którym spłonęło żywcem polskie małżeństwo.
W grudniu > we wsi Dobrowody pow. Podhajce uprowadzeni zostali przez
bojówkę OUN 2 Polacy, którzy zaginęli bez wieści.
W II połowie 1941 > we wsi Kupiczwola pow. Żółkiew Ukraińcy
zamordowali 3 Polaków.
Pod koniec 1941 >
- we
wsi Lisie Jamy pow. Lubaczów policja ukraińska wraz z gestapo zamordowała
5 Polaków
- we
wsi Wysock pow. Luboml policja ukraińska zamordowała patrol łącznikowy ZWZ
z Warszawy liczący 3 Polaków
- we
wsi Żulin pow. Stryj Ukraińcy uprowadzili i zamordowali 1 Polaka
W okresie 1939 – 1941 w mieście Stanisławów milicja ukraińska i
NKWD aresztowały około 4 tysięcy Polaków, których zamordowano w lipcu 1941
roku, podczas wycofywania się przed wojskami niemieckimi.
W okresie 1939 – 1941 w miasteczku Ottynia pow. Tłumacz w wyniku
donosów Ukraińców NKWD aresztowało 24 Polaków, którzy zaginęli bez wieści.
W 1941 roku >
- we
wsi Budzanów pow. Trembowla policja ukraińska aresztowała 2 Polaków, którzy
zaginęli bez wieści
- w
gminie Dederkały pow. Krzemieniec policjanci ukraińscy zamordowali rodzinę
polską
- we
wsi Kupna pow. Przemyśl policja ukraińska aresztowała 2 Polaków, którzy
zaginęli bez wieści
- we
wsi Nowy Dzików pow. Lubaczów Ukraincy zamordowali 2 Polaków
- w
mieście Ottynie pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali Polaka i
przekazali do gestapo, został on zamordowany w więzieniu we Lwowie
- we
wsi Rerczpol pow. Przemyśl w wyniku donosu policji ukraińskiej gestapo
zesłało do Oświęcimia 2 Polaków, którzy tam zginęli
- we
wsi Trościaniec Wielki pow. Zborów zabrany na podwodę z furmanką Polak
został na drodze zamordowany
- w
miasteczku Tyśmienica pow. Tłumacz policjanci ukraińscy aresztowali co
najmniej 20 Polaków, którzy zaginęli bez wieści
- we
wsi Wołosów pow. Nadwórna Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
- we
wsi Zatwarnica (Bieszczady) policja ukraińska zamordowała 1 Polaka.
W 1941 roku na Lubelszczyźnie z
rąk polskich zginął 1 Ukrainiec – nauczyciel w wiosce Wereszci koło Chełma, za
agitację nacjonalistyczną skierowaną przeciwko Polakom.
Podczas pierwszej okupacji sowieckiej (1939 – 1941) z
inicjatywy nacjonalistów ukraińskich NKWD wywiozło wielu Polaków z sąsiednich
wiosek na Sybir. Z naszej wsi nikogo nie zesłano tylko dlatego, że miejscowy
sołtys, wprawdzie Ukrainiec, ale przychylnie ustosunkowany do Polaków, nie
zezwolił na deportację. Za to zachowanie i postępowanie został w niedługim
czasie zamordowany przez swoich pobratymców. Nazywał się Mytro Kozior.
W 1941 roku okupację sowiecką zamieniła okupacja
niemiecko-ukraińska. Ścisła współpraca policji ukraińskiej z Niemcami ułatwiła
Niemcom aresztowania Polaków. Ukraińcy byli w znacznie uprzywilejowanej
sytuacji. Wyrażało się to w zwiększonych kontyngentach nakładanych na Polaków w
porównaniu z Ukraińcami, zarówno w świadczeniach materialnych jak i liczbie
Polaków wysyłanych na przymusowe roboty do Niemiec.
Niezwłocznie po zmianie okupantów w 1941 roku, w miesiącu lipcu
przyjechał do naszej wsi ze Skomoroch ksiądz ukraiński i wspólnie z naszym
księdzem, też ukraińskim, odprawili w cerkwi mszę. Przyjezdny pop odczytał z
ambony orędzie biskupa Andrzeja Szeptyckiego ze Lwowa, tak przynajmniej
opowiadał. Z orędzia tego zapamiętałem powiedzenie, że nadszedł czas, ażeby
plewić kąkol z pszenicy. Należało to rozumieć: mordowanie Polaków. (Świadek
Stanisław Zalewski ze wsi Dytiatyn pow. Rohatyn; w: Stanisław Jastrzębski:
...., s. 299).
