POLSKI  

    ENG - DEU
 * Strona początkowa
 
 * Lwowska gwara
 * Lwowskie melodie
 * Lwowska Fala
 * UPA - Polemika
 * Kresy w ciemności
 * Koś. Św. M. Magd.
 * W. Poliszczuk
 * Co z tą Polską ?
 * Szkoła im. MM - Lwów
 * Kresy dzisiaj - galeria
 * Obrona Lwowa 1918
 * Pamiętamy ...
 * Białoruś- Dni swobody
 * Krwawa Wigilia
 * Fala nienawiści
 * Zjazd Kresowian
 * Kwestia żydowska
 * Jak było ze zdjęciem
 * Umorzenie ???
 * Teki edukacyjne
 * Zabić po raz drugi
 * Kresowa Księga ...
 * Nauczyciele - Lwów
 * Księża z Wołynia ...
 * Stowarz. "Podkamień"
 * Na kolanach ...
 * Czcić bohaterów ...
 * Przedmowa do ...
 * Kresowa księga ...
 * Nowa historia ...
 * Obrazy J. Lewczaka
 * Propagandowa ofen...
 * Liczenie ofiar ...
 * Legenda o „Birkucie”
 
 
 * Czytelnicy piszą ...
 * Poszukuję rodziny
 
 
 * Aktualności
 * Informacje
 * Polemiki
 * Polecamy
 
 * Ważne Adresy
 * Kontakt
 * Linki
 
 * Rok 1939
 * Rok 1940
 * Rok 1941
 * Rok 1942
 * Rok 1943
 *  * 01.43 - 04.43
 *  * 05.43 - 07.43
 *  * 08.43 - 09.43
 *  * 10.43 - 12.43
 * Rok 1944
 *  * 01.44 - 02.44
 *  * 03.44
 *  * 04.44
 *  * 05.44 - 06.44
 *  * 07.44 - 09.44
 *  * 10.44 - 12.44
 * Rok 1945
 *  * 01.45 - 03.45
 *  * 04.45 - 06.45
 *  * 07.45 - 09.45
 *  * 10.45 - 12.45
 * Rok 1946
 * Rok 1947
 * Rok 1948
 * Bibliografia
 
 
 * Netreba
 * Wywiad S. Srokowski
 * Krwawe zapusty
 * Lwów, Ural, Komi
 * Sąsiedzi z Marcelówki
 * Pierwsze wspomnienia
 * W Mogilnie
 * Pamiętnik Bronisławy
 * Młyny w Horochowie
 * Stasia Stefaniak
 * Józefa Nowak
 * Śpię w ubraniu
 * Na Podolu
 * Huta Stara
 * Msza w Łodzi
 * Bołdury i Leszniów
 * Mord w Maniowie
 * Tej nocy przyszli
 * W Radomiance
 
 
 * woj. tarnopolskie A - J
 * woj. tarnopolskie K - P
 * woj. tarnopolskie R - Ż
 * woj. tarnopolskie dod.
 * woj. tarnop. dod. nr. 2
 * woj. tarnop. dod. nr. 3
 
 * woj. lwowskie A - J
 * woj. lwowskie K - P
 * woj. lwowskie R - Ż
 
 * woj. stanisław. A - J
 * woj. stanisław. K - P
 * woj. stanisław. R - Ż
 
 * woj. wołyńskie
 
 * woj. lubelskie
 
 * Polegli w walce z UPA
 
 * Wykaz zm. zesłańców
 * Kołdyczewo (Litwa)
 * pow. nowogródzki
 * Baranowicze
 * Olejów
 
 * Zgłoszenia Czytel.
 
 * dzieci - naz. A - B
 * dzieci - naz. C - D
 * dzieci - naz. E - G
 * dzieci - naz. H - J
 * dzieci - naz. K
 * dzieci - naz. L - Ł
 * dzieci - naz. M - O
 * dzieci - naz. P - R
 * dzieci - naz. S - Ś
 * dzieci - naz. T - W
 * dzieci - naz. Z - Ż
 
 * woj. tarnopolskie
 
 * woj. wołyńskie A - J
 * woj. wołyńskie K - M
 * woj. wołyńskie N - R
 * woj. wołyńskie S - Ż
 
 * Galicja wschodnia
 
 * woj. lwowskie
 ** pow. Bóbrka
 ** pow. Brzozów
 ** pow. Dobromil
 ** pow. Drohobycz
 ** pow. Gródek Jag.
 ** pow. Jarosław
 ** pow. Jaworów
 ** pow. Lesko
 ** pow. Lubaczów
 ** pow. Lwów
 ** pow. Mościska
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Rawa Ruska
 ** pow. Rudki
 ** pow. Sambor
 ** pow. Sanok
 ** pow. Sokal
 ** pow. Żółkiew
 
 * woj. stanisławowskie
 ** pow. Dolina
 ** pow. Horodeńka
 ** pow. Kałusz
 ** pow. Kołomyja
 ** pow. Kosów Huculski
 ** pow. Nadworna
 ** pow. Rohatyń
 ** pow. Śniatyń
 ** pow. Stanisławów
 ** pow. Stryj
 ** pow. Tłumacz
 ** pow. Turka
 ** pow. Żydaczów
 
 * woj. tarnopolskie
 ** pow. Borszów
 ** pow. Brody
 ** pow. Brzeżany
 ** pow. Buczacz
 ** pow. Czortków
 ** pow. Kamionka S.
 ** pow. Kopiczyńce
 ** pow. Podhajce
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Radziechów
 ** pow. Skałat
 ** pow. Tarnopol
 ** pow. Trembowla
 ** pow. Zaleszczyki
 ** pow. Zbaraż
 ** pow. Złoczów
 
 * woj. wołyńskie
 
 
 
 * Historia Kresów
 * Widoki Polski N. Orda
 * Drohobycz 1919-29
 * Kaźń Prof. lwowskich
 * Cm. Obrońców Lwowa
 * Cm.Obr.Lwowa-galeria
 * Cm. Łyczakowski
 * Cm. Łyczak.-galeria
 * Kamien. Pod. -galeria
 * XIII Zjazd Kresowian
 

GENEALOGIA

 

Genealogia

Poszukiwanie przodków

 
 * Więźniowie Pawiaka
 * Więźniowie Dachau
 * Ravensbruck
 * Virtuti Militari
 
 
 * Katalog stron
 * Top Lista
 * Top List

TOP RODZINA Katalog i ranking

Kresy Wschodnie

 

Aktualny PageRank strony ludobojstwo.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO

 

Kalendarium ludobójstwa ukraińskiego

dokonanego na ludności polskiej 

w latach 1939 - 1948 

 

 

Opracował : Stanisław Żurek 
Materiały znajdą się w książce nad którą obecnie pracuje.


Autor prosi o uzupełnienie i uwagi.




Rok 1943

                        

                                                    (ujęte pod datą „w roku 1943”)

 

   W latach 1941 – 1943 > we wsi i miasteczku Mariampol pow. Stanisławów policjanci ukraińscy aresztowali i przekazali do gestapo 14 Polaków, którzy zostali zamordowani, w tym 3 kobiety i ks. Władysława Sarnę.

   W latach 1942 – 1943 > we wsi Szeparowce pow. Kołomyja policjanci ukraińscy z gestapowcami rozstrzelali około 8 tys. Żydów i kilkudziesięciu Polaków.

   W pierwszych miesiącach 1943 roku, na początku 1943 roku  > 

·        we wsi Dermanka pow. Kostopol upowcy zamordowali Polaka ożenionego z Ukrainką,  jego 7-letnią córeczkę nasadzili na pal na oczach matki, a na końcu ją też zamordowali

·        we wsi Druchowa pow. Kostopol upowcy zamordowali 7 Polaków; jedną z kobiet zarąbali w łóżku, drugą żywą wrzucili do studni

·        w kol. Horodyszcze pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie: mężczyznę pokłuli bagnetami i przecięli piłą, kobietę zakłuli bagnetami

   W 1943 roku  >

·        we wsi Adamówka pow. Kostopol policjanci ukraińscy zabili 1 Polaka

·        w kol. Adamówka pow. Łuck gm. Szczuczyn upowcy zamordowali Polaka, który nie opuścił swojego gospodarstwa

·        w kol. Aleksandria pow. Łuck upowcy zamordowali kilkunastu Polaków

·        w kol. Aleksandrówka pow. Łuck gm. Kniahininek Ukraińcy zamordowali 2 Polki, w tym jedną jej własy mąż

·        w kol. Aleksandrówka pow. Łuck gm. Rożyszcze sołtys Ukrainiec zebrał wszystkich Polaków do stodoły, po czym zostali oni bestialsko wymordowani przez upowców; m.in. mężczyźnie wyłupali oczy, obcięli język, obwiązali drutem kolczastym i wlekli za końmi; co najmniej 5 rodzin (W. i E. Siemaszko..., s. 604

·        we wsi Aleksandrówka pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 8 Polaków, którzy wracali po żywność do swoich zagród i na swoje pola

·        w kol. Aleksandrówka – Holendry pow. Kowel Ukraińcy po torturach wrzucili do studni polskie małżeństwo 

·        w kol. Alfredówka pow. Kostopol Ukrainka zamordowała na rozkaz UPA swojego męża, Polaka

·        we wsi Ambuków pow. Włodzimierz Wołyński upowcy wymordowali ludność polską w tej wsi, znane są imiennie ofiary 4-osobowej rodziny młynarza z dziećmi lat 10 i 16

·        w kol. Antolin pow. Kostopol Ukrainka o panieńskim nazwisku Wowk (Wilk) na polecenie bulbowców zamordowała swojego męża Polaka i przyłączyła się bojówki UPA; w tej wsi bulbowcy zamordowali 5 Polaków, w tym małżeństwo z dzieckiem oraz 21-letnią kobietę

·        w kol. Antonówka Sileńska pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: babkę z wnuczkiem

·        w kol. Anusin Dubnicki pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 2 rodziny polskie

·        w osadzie Basowy Kąt (Mysia Dolina) pow. Równe banderowcy zamordowali 3 Polaków: córkę osadnika wojskowego z mężem i 4-letnim synem, ciała wrzucili do studni

·        we wsi Bachórzec pow. Przemyśl policjanci ukraińscy aresztowali 5 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        we wsi Beresk pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        „Jak opowiadała mi moja znajoma, Paraska Niusiukowa, we wsi niedaleko Beresteczka banderowcy napadli na kilka zamieszkałych tam polskich rodzin. Wybito w pień, dwoje dzieci od piersi nasadzono siedzeniem na ostry płot” (Bolesław Goczoł: Lata włóczęgi, Olsztyn 1977, s. 149)  

·        w majątku Bereźce pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 39-letnią Polkę

·        w miasteczku Bereżnica pow. Sarny upowcy zamordowali 6 Polaków z rodzin polsko-ukraińskich oraz zniszczyli kościół 

·        we wsi Bermeszów pow. Horochów upowcy  zamordowali kilka rodzin polskich

·        we wsi Białostok pow. Kowel upowcy spalili polskie zabudowania oraz zamordowali wszystkich pracujących w majątku 49 Polaków, uratował się jedynie 6-letni chłopiec ukryty w krzakach agrestu

·        we wsi Białoszówka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Bielska Wola pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską

·        we wsi Bielmaż pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Bodiaki pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 25-letnią Polkę

·        w kol. Bogusze pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: małżeństwo i kobietę

·        w miasteczku Bołszowce pow. Rohatyn banderowcy zamordowali wikariusza o. Bartłomieja Czosnka, karmelitę; wyrwali mu język, genitalia a ciało porąbali na kawałki

·        we wsi Boratyn Duży pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 3 Polki, które przyjechały do swoich gospodarstw po żywność

·        we wsi Borchów pow. Lubaczów Ukraińcy z SKW zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Borki pow. Krzemieniec upowcy dokonali rzezi 77 Polaków; 82-letniego Ostachowskiego ożenionego z Ukrainką  oraz jego 3 dzieci uważających się za Polaków zamordowała jego sórka i syn uważający się za Ukraińców  (W. i E. Siemaszko...,s. 417)

·        w kol. Boża Wola pow. Włodzimierz Wołyński Ukrainiec zamordował Polkę z 3 dzieci oraz inni Ukraińcy zamordowali Polkę z 2 dzieci, łącznie 7 Polaków

·        we wsi Brany pow. Horochów Ukraińcy dokonali rzezi około 50 Polaków, kobiety i dzieci były wrzucane do studni

·        w kol. Bronowice pow. Kałusz Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym naczelnika poczty i nauczyciela

·        we wsi Brzyska Wola pow. Łańcut policjanci ukraińscy zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Budki Borowskie pow. Sarny w walce z UPA zginęło 9 Polaków

·        we wsi Budki Snowidowickie pow. Sarny upowcy zamordowali 35-letnią Polkę

·        we wsi Budyszcze pow. Kowel partyzanci AK „Trzaski” po opanowaniu wsi (na początku lutego 1944 r.) widzieli tutaj zwłoki pomordowanych Polaków

·        we wsi Budzanów pow. Trembowla Ukraińcy uprowadzili 1 Polaka, który zaginął bez śladu we wsi Bukowsko pow. Sanok policjanci ukraińscy uprowadzili i zamordowali 21-letniego Polaka oraz aresztowali i przekazali Niemcom 4 Polaków, którzy zostali zamordowani, łącznie 5 Polaków

·        w miasteczku Bursztyn pow. Rohatyn banderowcy zamordowali na drodze 2 Polki, lat 30 – 35, w tym córkę właściciela restauracji

·        we wsi Bykowce pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 32 Polaków, mordów dokonywali nawet wyrostki ukraińskie

·        w kol. Byteń pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Cecylówka pow. Łuck Ukraińcy wymordowali mieszkającą tutaj ludność polską, co najmniej 20 Polaków

·        we wsi Cecyniówka pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, braci

·        w kol. Cegielnia pow. Kowel  „Ukraińcy zabili motykami matkę Stanisława Osaka”

·        we wsi Chiniówka pow. Zdołbunów upowcy wyłapywali Polaków, którzy uciekli podczas rzezi i ukrywali się w jaskiniach; wiadomo o zamordowaniu 6 Polaków, w tym 2 młodych dziewcząt oraz ojca z synem

·        we wsi Chmieliska pow. Skałat banderowcy zamordowali 4 Polaków, w tym ojca z synem

·        we wsi Chodaki pow. Krzemieniec Ukraińcy żywcem spalili 1 Polkę oraz drugą przywiązali za nogi do furmanki i wlekli przez całą wieś aż do zgonu, za powrót do wiary katolickiej (jej rodzice byli zrutenizowanymi Polakami, którzy przeszli na prawosławie pod naciskiem władz zaborczych)

·        we wsi Chorochoryń pow. Łuck Ukraińcy, bracia Zińczukowie, zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Chotówka pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 3 Polaków

·        w osadzie Chrobrów pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w futorze Chwałka pow. Włodzimierz Wołyński upowcy siekierami i widłami zamordowali 19 Polaków: rodzinę 8-osobową Filów,  rodzinę 10-osobową Waszkiewiczów z 8 dzieci oraz mężczyznę

·        we wsi Czahary Zbaraskie pobity podczas przesłuchania przez policjantów ukraińskich zmarł 1 Polak

·        we wsi i majątku Czernyż pow. Kowel upowcy zamordowali 2 lub 3 rodziny polskie, około 12 Polaków

·        we wsi Czerwonogród pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Czukiew pow. Sambor  Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, pracowników młyna, w tym 15-letniego chłopca

·        we wsi Ćwitowa pow. Kałusz banderowcy zastrzelili 1 Polaka a drugiego ciężko ranili

·        we wsi Dąbrowa pow. Lubaczów upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Dąbrówka Starzeńska pow. Brzozów policjant ukraiński zastrzelił 17-letniego Polaka

·        w gminie Dederkały Ukraińcy zamordowali Polkę, nauczycielkę znana z dobroci

·        we wsi Dederkały Małe pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali kilka rodzin polskich

·        w parafiach Dederkały i Szumbar pow. Krzemieniec wg proboszcza ks. dr Kuczyńskiego zamordowanych zostało w 1943 roku ponad 200 Polaków, w tym około 50 dzieci do lat 14, około 50 starców mających ponad 60 lat, przy czym nie są to pełne dane, np. nie obejmują futoru Dębina (W. i E. Siemaszko..., S. 418)

·        w miasteczku Derażne pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Derć pow. Sarny Ukraińcy zamordowali Polaka, nauczyciela Kazimierza Lecha, stosując tortury: obcięli mu uszy, nos i częściowo obdarli ze skóry

·        we wsi Dermań pow. Zdołbunów upowcy zamordowali co najmniej 40 miejscowych Polaków oraz około 150 Polaków wyłapanych w okolicy; najpierw im wydłubywali oczy, po czym wrzucali głowami w dół do studni – łącznie około 190 Polaków

·        w kol. Dębowa Góra pow. Sarny bulbowcy zabili 2 rodziny polskie

·        w kol. Dębowa Karczma pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 18 Polaków, m.in. Polkę i jej 8 dzieci – żonę Ukraińca, który z rozpaczy powiesił się; 5-osobową rodzinę  oraz 1 Ukraińca

·        we wsi Dobrostany pow. Gródek Jagielloński banderowcy spalili żywcem Polaka, męża Ukrainki

·        we wsi Domaszów pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 13 Polaków; 2 rodziny z 9 dzieci

·        w kol. Dorosinie Nowe pow. Łuck upowcy spalili tą polską kolonie i zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków

·        we wsi Druchowa pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 7 Polaków; jedną z kobiet zarąbali w łóżku, drugą żywą wrzucili do studni

·        we wsi koło miasta Dubno woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie Krasuckich

·        w okolicach miasta Dubno woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali kilkudziesięciu Polaków; m.in.: 6-osobową rodzinę Stępińskich, 3-osobową rodzinę Szuberta,  29-letnią kobietę, 3-osobową rodzinę polsko-ukraińską, zrutenizowanego szlachcica zagrodowego

·        w kol. Dworzec pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Dziatkiewicze pow. Równe upowcy zamordowali kilkudziesięciu Polaków, których zwłoki ekshumowano z kilku dołów po wojnie

·        we wsi Dźwiniacz pow. Nadwórna banderowcy zamordowali 7-osobową rodzinę polską: matkę z 6 dzieci (Gizelę Cybek)

·        w kol. Glinne pow. Łuck upowcy zamordowali 15 Polaków i 3 Ukraińców

·        w futorze Glińczuki pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 5-osobową rodzinę polską z 3 dzieci; córkę zakłuli bagnetem 

·        we wsi Glińsk Czeski pow. Równe upowcy zamordowali 19 Polaków, w tym 1 kobietę ukrzyżowali

·        w kol. Głęboczek pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 4 Polaków z jednej rodziny, gdy przyszli do swojego gospodarstwa po żywność

·        w kol. Gnilak pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Goleszyce pow. Przemyśl policjanci ukraińscy zastrzelili 10 Polaków, w tym za ukrywanie 3 Żydów

·        we wsi Goleszyn pow. Hrubieszów w dwukrotnej pacyfikacji ukraińsko-niemieckiej zamordowanych zostało 70 Polaków i spalonych 120 gospodarstw

·        w gajówce koło wsi Gończy Bród pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 5 Polaków: rodzinę gajowego oraz kobietę, która była w gościnie u tej rodziny

·        we wsi Gończy Bród pow. Kowel Ukraińcy zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków, kilka rodzin

·        we wsi Grabowiec pow. Hrubieszów w czasie wysiedlania policjanci ukraińscy z Niemcami zamordowali 52 Polaków: 30 mężczyzn, 13 kobiet, 9 dzieci; „Policjanci ukraińscy: Barczuk, Czarnecki i Wojciechowski żywcem zakopali w ziemi Polaka o nazwisku Mokrzycki, pochodzącego ze wsi Skomorochy” (S. Jastrzębski....; s. 97)

·        we wsi Grabówka pow. Krzemieniec upowcy zastrzelili 2 Polaków, w tym kobietę

·        w kol. Graniczna pow. Równe upowcy zamordowali 17 Polaków z rodziny Rajkowskich, w tym 2 córki i niemowlę oraz 1 mężczyznę podczas ucieczki Polaków z kolonii, razem 18 Polaków

·        we wsi Gwoździanka pow. Rzeszów w wyniku donosu miejscowych Ukraińców gestapowcy aresztowali i rozstrzelali 5 Polaków

·        koło miasteczka Halicz banderowcy zamordowali Polaka, byłego prokuratora Sądu Apelacyjnego

·        we wsi Harajówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 76-letnią Polkę

·        we wsi Hermanowice pow. Przemyśl policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Horynka pow. Krzemieniec Ukraińcy ustawili rzędem nad dołem kilkunastu Polaków, wykręcili im ręce w łokciach, torturowali a potem rozstrzelali, w tym 3 rodziny i dróżnika

·        we wsi Hulcza Czeska pow. Zdołbunów upowcy zamordowali za pomocą noży Polaka, staruszka

·        we wsi Huta Bystrzycka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, braci

·        we wsi Huta Różaniecka pow. Lubaczów w wyniku donosów miejscowych Ukraińców i policjantów ukraińskich Niemcy aresztowali 110 Polaków: 60 dzieci wywieźli do obozu w Zamościu i na Majdanek, gdzie wszystkie zostały zamordowane; 50 osób dorosłych od 18 roku wzwyż, z których część rozstrzelali (w tym ks. Józefa Śliwę), 14 osób zmarło śmiercią głodową na Majdanku

·        we wsi Huta Stara pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Hwozdów pow. Równe upowcy zamordowali 2 Polki

·        we wsi Izów pow. Włodzimierz Wołyński upowiec Łupinka zastrzelił Jana Strójwąsa, Polaka ożenionego z Ukrainką; upowiec ten chwalił się ilu Polaków zamordował i jak polskie dzieci nasadzał na kołki; po wojnie był w Polsce działaczem wysokiego szczebla w PZPR i nosił inne nazwisko (W. i E. Siemaszko..., s. 819) 

·        w kol. Jadwipol pow. Równe Ukraińcy zamordowali 38 Polaków

·        w osadzie Jagiellonów pow. Łuck upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Jałowice pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 11 Polaków: 9-osobową rodzinę z 5 dzieci oraz matkę z córką

·        w osadzie Janówka pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Jarczów pow. Tomaszów Lubelski policjanci ukraińscy aresztowali kilku Polaków, po których ślad zaginął, imiennie znane jest 5 ofiar 

·        we wsi Jarynówka pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w futorze Jaźwinki pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 2 Polki

·        w kol. Jeziorany Polskie pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 11 Polaków, w tym ojca z 18-letnią córką oraz dziewczyny lat 22 i 23

·        w futorze Jeziorno pow. Sarny Ukraińcy postrzelili Niemca jadącego motocyklem i oskarżyli o to młodego Polaka, w wyniku czego został on powieszony na drzewie koło szkoły a 7 osób z jego rodziny zastrzelono

·        we wsi Jezioro pow. Sarny upowcy spalili żywcem 3 rodziny polskie

·        w kol. Józefówka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        w kol. Julianów pow. Kowel Ukraińcy bestialsko zamordowali 14-letniego Polaka

·        we wsi Kadłubiska pow. Lubaczów w wyniku donosu policjantów ukraińskich Niemcy aresztowali 2 Polaków i zamordowali na Majdanku 

·        w osadzie Kalinówka pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 25-letnią Polkę

·        w kol. Kamionka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 12 Polaków z 2 rodzin

·        w kol. Karczemka pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 24-letniego Polaka

·        w kol. Karczunek Grozowski pow. Zdołbunów upowcy zamordowali 9 Polaków z 2 rodzin

·        w kol. Karczunek Uściłuski pow. Włodzimierz Wołyński w lochu na ziemniaki oddział samoobrony znalazł ciała około 20 zamordowanych Polaków, ponadto Ukraińcy zamordowali 2 Polaków na kolonii, łącznie około 22 Polaków

·        we wsi Kąty pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 5-osobową rodzinę zrutenizowanego Polaka z 3 dzieci, gdyż nie chciał wstąpić do UPA

·        w okolicy wsi Kąty pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 16 osób, świadków Jehowy

·        w osadzie Kiwerce pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Klecka Mała pow. Równe w niedzielę rano upowcy chodząc od domu do domu zamordowali 23 Polaków; Alina Bagińska, lat 27, została rozerwana widłami i wrzucona do płonącego domu z córeczkami: 8-miesięczną Karoliną i 4-letnią; sołtysowi Stanisławowi Bagińskiemu odrąbali głowę i rozerwali ciało widłami; zarąbali dwie 6-osobowqe rodziny oraz 18-letnia dziewczynę; za postawienie krzyża na grobie Polaków zamordowali rodzinę ukraińską (W. i E. Siemaszko..., s. 699)

·        w osadzie Klesów pow. Sarny upowcy zamordowali 9 Polaków

·        koło osady Klesów pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Klin Stawiecki pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        w miasteczku Klewań pow. Równe upowcy zamordowali 3 polskich chłopców w wieku 10 – 12 lat, pasących bydło na obrzeżu miasteczka

·        w gajówce Kłobuczyn pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 2 dzieci oraz kobiety lat 24 i 28, wszyscy z rodziny Kamińskich

·        we wsi Kniahinin pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską

·        koło wsi Kniahinin pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Kobylany pow. Krosno policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków

·        w kol. Kochanówka pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 8 Polaków z 2 rodzin

·        we wsi Kochawina pow. Żydaczów upowcy zamordowali 3 Polaków: właściciela majątku, jego żonę i teścia, uprowadzili 5-letniego syna, który zaginął bez śladu

·        w kol. Kodobyszcze pow. Kostopol młodą Polkę zaprosił jej narzeczony do swojej ukraińskiej rodziny na noc i tam została zamordowana

·        we wsi Kohorów Nowy pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 13 Polaków z 3 rodzin

·        koło miasteczka Kołki pow. Łuck Ukraińcy spalili żywcem rodzinę polską

·        w kol. Kołodeskie Budki pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 4-osobowa rodzinę; 13-letniego Mieczysława Szuryńskiego przybili za język do stodoły i wbili mu kołek w klatkę piersiową (W. i E. Siemaszko..., s. 541)

·        we wsi Kołodeże pow. Łuck Ukrainiec zamordował swoją żonę Polkę i ich wspólne dzieci

·        we wsi Kołodeżno pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 6 Polaków: 4-osobową rodzinę i małżeństwo

·        we wsi Komarówka pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Konińsk pow. Sarny upowcy zamordowali młode małżeństwo: Polaka i Ukrainkę

·        we wsi Koniuchy pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 25-letniego Polaka

·        w kol. Konstantynówka pow. Sarny Ukraińcy wpadli do szkoły i podczas lekcji na oczach dzieci zabili kierownika szkoły, Polaka, Juliana Króla

·        we wsi Korczów pow. Tomaszów Lubelski policjanci ukraińscy aresztowali, torturowali i zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Kordyszów pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali młodego Polaka

·        we wsi Korytnica pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 1 Polkę 

·        w mieście Kostopol woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 4 Polaków: ojca z synem i 2 kobiety

·        w okolicach Kostopola lub w Kostopolu „Ukrainka Ganśka rozpruła brzuch brzemiennej Polce, wyjęła płód i wbiła na kołek, a na pytanie drugiej Ukrainki, dlaczego to zrobiła, odpowiedziała, że „przecież to była Polaczka’  (W. i E. Siemaszko..., s. 324)

·        koło Kostopola Ukraińcy zamordowali kilkunastu Polaków, w tym 2 nauczycieli oraz Antoniego Hajdamowicza z nieustaloną liczbą Żydów, których ukrywał

·        w miasteczku Korytnica pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 1 Polkę

·        na terenie gminy Korytnica pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zarąbali szpadlem 12-letniego Kazimierza Surmacza, pasącego konie na łące; jego matkę i 2 siostry ukrył sąsiad Ukrainiec, a następnie wywiózł furmanką pod słomą do Lubomla (W. i E. Siemaszko...., s. 961)

·        w mieście Kowel woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w pobliżu miasta Kowel Ukraińcy zamordowali kilkunastu – kilkudziesięciu Polaków, w tym babcię z wnukami: 2,5-rocznym oraz 11-letnim

·        we wsi Koziarnik Chotyński pow. Kostopol partyzanci sowieccy zlikwidowali na futorze ukraińskim nad samą przedwojenną granicą bazę materialną UPA ze zrabowanego mienia żydowskiego i polskiego, w tym poza żywnością i odzieżą były tam srebrne świeczniki, porcelana itp.

·        we wsi Koziowa pow. Stryj miejscowi banderowcy dokonali napadu na 3 leśniczówki i zamordowali 7 Polaków z 3 rodzin, w tym 4-osobową rodzinę, 2-osobową rodzinę i 12-letnią dziewczynkę

·        we wsi Kramarzówka pow. Jarosław miejscowy Ukrainiec, konfident gestapo, złożył donos na 2 Polaków, którzy zostali rozstrzelani

·        w kol. Kresówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali kilkunastu Polaków, którzy wracali do swoich zagród po żywność

·        we wsi Krościatyn pow. Równe upowcy spalili żywcem w szopie 6 dzieci Bolesława Słowińskiego w wieku od 1 roku życia do 12 lat, które przywieźli ze wsi Woskodawy, gdzie pokłuli je widłami i ranne nabijali je na widły i kładli na furmankę (W. i E. Siemaszko...., s. 714); tam też zarąbali siekierami ich rodziców (W. i E. Siemaszko..., s. 722)

·        we wsi Krościenko koło Ustrzyk Dolnych (Bieszczady) upowcy uprowadzili 2 Polaków, po których ślad zaginął

·        we wsi Krowatka pow. Łuck upowcy zamordowali młodego Polaka

·        we wsi Krowica Hołodowska pow. Lubaczów w wyniku donosu policjantów ukraińskich Niemcy wywieźli do Oświęcimia Polaka, nauczyciela, który tam zginął

·        w pobliżu miasta Krzemieniec woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali Polaka, każąc patrzeć na to córeczce, a następnie nabili dziecko na widły i podnieśli w górę, mówiąc: „Macie polskiego orła’ (W. i E. Siemaszko..., s. 482)

·        koło miasta Krzemieniec woj.. wołyńskie Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie z córką

·        w okolicy miasta Krzemieniec upowcy zamordowali 2 Polki: nauczycielkę oraz jej ciotkę

·        w okolicy miasta Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 6 Polaków, w tym niemowlę

·        w pobliżu miasta Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 6 Polaków: nauczyciela oraz 5-osobową rodzinę

·        we wsi Krzeszów pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 4-osobową rodzinę polska z 2 dzieci

·        we wsi Kudranka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 10 Polaków, w tym 4-osobową rodzinę, 23-letnią kobietę oraz małżeństwo

·        w kol. Kupla Mała pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Kurhany pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali kilkanaście rodzin polskich

·        we wsi Kuryłówka pow. Łańcut policjanci ukraińscy zamordowali 1 Polaka

·        w miasteczku Kuty pow. Kosów Huculski w wyniku donosu policjantów ukraińskich Niemcy aresztowali 7 Polaków, którzy zamordowani zostali w Kołomyi

·        w futorze Laszówka pow. Krzemieniec ukraińskie wyrostki zatrzymały polskie małżeństwo, zaprowadziły do Domu Ludowego i tam zamordowały zadając wiele ran kłutych w klatkę piersiową i w plecy 

·        we wsi Leszczatów pow. Sokal banderowcy obrabowali i zniszczyli kościół i plebanię, złapali ks. Zygmunta Targosza gdy wracał z pogrzebu, porżnęli nożami i zostawili na drodze sądząc, że nie żyje, jednak cudem ocalał; natomiast zamordowali jego woźnicę, Polaka

·        we wsi Liczkowce pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym policjanci ukraińscy zamordowali nauczycielkę

·        we wsi Lipsko pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Lubień Wielki pow. Gródek Jagielloński banderowcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Lubikowicze pow. Sarny upowcy uprowadzili 35-letniego Polaka i ślad po nim zaginął

·        w kol. Lubomirka Stara pow. Równe upowcy zamordowali 1 Polaka

·        w miasteczku Ludwipol pow. Kostopol upowcy zamordowali 15 Polaków

·        we wsi Ludwiszcze pow. Krzemieniec Ukrainiec zamordował Polaka, szkolnego kolegę

·        w osadzie Łabędzianka pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        w kol. Łąka pow. Łuck upowcy podczas napadu zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków, imiennie znana jest 1 ofiara, kobieta

·        w miasteczku Łokacze pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 5 Polaków

·        w kol. Łosze pow. Kowel Ukraińcy zamordowali rodzinę polską

·        w mieście Łuck woj. wołyńskie z rzeki Styr wyłowiono okaleczone bestialsko zwłoki pomordowanych Polaków, w tym powiązanych drutem; w jednym z pochówków pogrzebano 60 takich ofiar; często też widywano Polaków z rękami związanymi drutem, prowadzonych do więzienia przez policjantów ukraińskich; łącznie takich ofiar było kilkaset 

·        w okolicy miasta Łuck woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 10 Polaków, w tym 4 kobiety

·        w okolicy miasta Łuck woj. wołyńskie Ukraińcy spalili z domem 2 Polki: matkę z 9-miesieczną córeczką

·        „W pewnej wiosce w powiecie łuckim, nauczycielkę, która tam pracowała przez osiemnaście lat. Zamordowali w ohydny sposób. Kazano jej się położyć na podwórku przed jej własnym mieszkaniem i ciż starsi jej uczniowie wbili zaostrzony gruby pal w środek brzucha”  (Bolesław Gaweł: Lata włóczęgi. Olsztyn 1977, s. 149)

·        we wsi Łukówka pow. Kowel policjanci ukraińscy aresztowali Polaka, który zaginął bez wieści

·        we wsi Łysa Góra pow. Hrubieszów Ukraińcy z oddziału na służbie niemieckiej zamordowali 24 Polaków oraz obrabowali i spalili ich gospodarstwa

·        we wsi Mały Porsk pow. Kowel Ukraińcy zamordowali kilka rodzin polskich; 17-letniemu chłopcu odrąbali członki i głowę; jedną z kobiet pozbawiali kolejno różnych części ciała; drugą kobietę przerżnęli piłą (W. i E. Siemaszko..., s. 334)

·        w kol. Małyńsk pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w osadzie Maniewicze pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 4 Polaków: kobietę oraz młynarza z żoną i synem

·        we wsi Mańków pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 14-letniego chłopca polskiego

·        w kol. Marianówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 5 Polaków, w tym 2 dzieci zmarło z głodu i trudu ucieczek

·        w kol. Marianówka pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali Polkę: Aniela Łącka poszła do sąsiadów Ukraińców w odwiedziny i została przez nich powieszona żywcem za piersi na drzewie, skonała w męczarniach (W. i E. Siemaszko..., s. 992)

·        w kol. Marianówka Werbska pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 4 Polaków, w tym małżeństwo

·        we wsi Markowicze pow. Horochów Ukraińcy spędzili do piwnicy 5 rodzin polskich (około 25 osób) i wrzucili granaty; piwnica zawaliła się a ziemia nad nią jeszcze przez jakiś czas ruszała się

·        między wsią Maślanka a wsią Użyniec pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 2 Polki

·        we wsi Matwiejowce pow. Krzemieniec Ukraińcy w okrutny sposób zamordowali 2 Polki: 70-letnią babkę i jej 16-letnią wnuczkę

·        we wsi Medwedówka pow. Kostopol Ukrainiec zwany „Kozakiem” zamordował swoją żonę Polkę

·        we wsi Michałówka pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 5-osobową rodzinę

·        w kol. Miedziaków pow. Kowel upowcy zastrzelili 2 młodych Polaków

·        we wsi Mikulin pow. Równe Ukraińcy z OUN zamordowali bestialsko 11 Polaków: 2 rodziny mieszkające w jednym domu, w tym dzieci lat 1, 3, 11 i 14-letnie bliźnięta oraz dziewczyny lat 25 i 26; ocalała jedna dziewczynka, którą szukali ale nie zdołali odkryć (W. i E. Siemaszko..., s. 716)

·        we wsi Miłków pow. Lubaczów policjanci ukraińscy aresztowali Polaka, leśniczego, który zginął w Oświęcimiu

·        w miasteczku Mizocz pow. Zdołbunów upowcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską pracownika cukrowni z 2 synami

·        koło miasteczka Mizocz pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali rodzinę polską  radcy prawnego

·        we wsi Młyniska pow. Żydaczów policjanci ukraińscy aresztowali Polaka, który zginął na Majdanku

·        koło wsi Młynów pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 7-osobową rodzinę polską Drutkiewiczów

·        w futorze Moczulanka pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 4 Polaków: 3-osobową rodzinę i 20-letniego chłopca

·        we wsi Modryniec pow. Hrubieszów banderowcy zamordowali 3 Polaków, w tym nauczyciela i leśnika

·        we wsi Mołotków pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie

·        we wsi Mosty pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, mężów Ukrainek oraz jedną z nich

·        we wsi Mosur pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 7 Polaków i 1 Ukrainkę: matkę z 2 dzieci, wdowę z synem, kobietę i małżeństwo polsko-ukraińskie

·        we wsi Mosurowce pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 35-letnią Polkę

·        we wsi Moszków pow. Sokal banderowcy zamordowali małżeństwo polskie

·        we wsi Myszakówka pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, lat 24 i 28

·        w gajówce między wsiami Myzowo i Sekoń pow. Kowel upowcy zamordowali 4-osobowa rodzinę polską gajowego z 2 córkami oraz Rosjanina, którego ukrywali

·        we wsi Nabróż pow. Tomaszów Lubelski upowcy zamordowali 5 Polaków, w tym ks. Władysława Jarnickiego, jego siostrę oraz służącą z 13-letnim synem; a także oficera rezerwy WP; w następnym napadzie upowcy zamordowali 25 Polaków – łącznie 30 Polaków

·        we wsi Nawaria pow. Lwów Ukraińcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Nieświcz pow. Łuck upowcy zamordowali 17 Polaków

·        we wsi Niweck pow. Sarny upowcy zamordowali 2 rodziny polskie oraz spalili żywcem 7 rodzin polskich, w tym 7-osobową

·        we wsi Niżankowice pow. Przemyśl policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków

·        w kol. Nowa Ziemia pow. Łuck Ukraińcy oderżnęli piłą głowę Polce, Kwiatkowskiej, ze wsi Balarka

·        w majątku Obory pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Ochnówka pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        w gajówce Ołyczka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w miasteczku Ołyka pow. Łuck upowcy zamordowali Polaka, właściciela sklepu

·        w osadzie Orżew pow. Równe Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: jednemu założyli sznurek na szyję i skręcali patykiem aż do skonania, drugiemu wydłubali oczy, odcięli ręce i nogi i wrzucili do mrowiska (W. i E. Siemaszko..., s. 689); mieszkańcy osady widzieli płynące zwłoki kilku kobiet w ciąży z rozprutymi brzuchami, prawdopodobnie ofiary nocnego napadu UPA na wieś Beheń pow. Równe

·        w futorze Ostki pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 20 Polaków, głównie kobiety

·        w miasteczku Ottynia pow. Tłumacz banderowiec zastrzelił 1 Polaka

·        koło miasteczka Ostróg nad Horyniem upowcy zamordowali Polaka wcześniej wydłubując mu oczy oraz Ukrainiec zamordował swoją żonę Polkę i ich dzieci

·        we wsi Pakość pow. Mościska mieszkające tutaj 2 rodziny polskie liczące 9 osób zaginęły bez wieści

·        w kol. Palcza pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 18 Polaków z rodziny Falkowskich

·        w kol. Paniów pow. Łuck upowcy zamordowali 6-osobową rodzinę polską z dziećmi lat 4, 6 i 8

·        w kol. Perestaniec pow. Sarny upowcy zarąbali siekierami 12-osobową rodzinę polską o nazwisku Kopacz: babkę, rodziców i 9 dzieci, najmłodsze miało 6 miesięcy (W. i E. Siemaszko..., s. 779)

·        w futorze Piaseczna Huta pow. Krzemieniec Ukraińcy podczas napadu spalili 15 polskich gospodarstw oraz wymordowali prawdopodobnie wszystkich mieszkających  tutaj Polaków (50 – 60 ?)

·        we wsi Piórkowicze pow. Kowel oddział samoobrony z Radomla znalazł zwłoki w studni oraz zwłoki dziecka przybite do drzwi i ściany w jednym z domów (Wiesław Donajski; Wspomnienia Jana Józefa Donajskiego vel Józefa Dunajskiego ps. „Brudny”; w: „Biuletyn informacyjny 27 DWAK, nr 2/2000)

·        we wsi Poddębce pow. Łuck Ukraińcy zamordowali Polkę, nauczycielkę Halinę Dmochowską, poprzez przybicie do ziemi zaostrzonym kołkiem, kierowniczkę szkoły i działaczkę społeczną wśród ludności ukraińskiej; miejscowi chłopi ukraińscy cieszyli się przyglądając się mordowaniu (W. i E. Siemaszko..., s. 591)

·        w osadzie Poddolany pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 12 Polaków

·        we wsi Podlisy pow. Kowel 12 krewnych Ukraińca, który ożenił się z Polką, ciężko poraniło ich 2 dzieci i półżywych zasypali ziemią

·        we wsi Podłużne pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Podzamcze pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Pracuki pow. Sarny upowcy wymordowali większość rodzin polskich, liczące kilkadziesiąt osób

·        w osadzie Pruski pow. Zdołbunów upowcy zamordowali 5 Polaków, w tym kobiety lat 80 i 70 oraz 13-letniego chłopca

·        w kol. Przebraże pow. Łuck upowcy zamordowali 1 Polaka

·        koło kol. Przebraże pow, Łuck upowcy zamordowali 5-osobową rodzinę polską: ojca z 2 córkami i 2 synami

·        w futorze Puchacz pow. Sarny upowcy zarąbali siekierami młoda Polkę

·        we wsi Radochówka pow. Równe upowcy zamordowali co najmniej 20 Polaków; zwęglone zwłoki na 2 furmankach przywieziono do Ołyki na cmentarz rzymskokatolicki

·        w kol. Radowicze pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym kobietę

·        w kol. Rafałówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Rakowiec pow. Luboml upowcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską: 80-letniego dziadka i jego 2 małych wnucząt

·        we wsi Ratniów pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Rodoszówka pow. Krzemieniec upowcy zamordowali kilka rodzin polskich, które przeszły z prawosławia na katolicyzm

·        koło wsi Rokitno pow. Sarny upowcy zamordowali 45-letnią Polkę

·        we wsi Romanów pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 15-letniego chłopca polskiego , który poszedł do pracy u gospodarza Ukraińca

·        we wsi Rowańce pow. Łuck podczas napadu upowcy zamordowali prawdopodobnie 3 rodziny polskie

·        w mieście Rozdół pow. Żydaczów miejscowi Ukraińcy zamordowali 35-letniego Polaka

·        w mieście Równe woj. wołyńskie na przedmieściu upowcy zamordowali 3 młodych Polaków

·        w powiecie Równe woj. wołyńskie upowcy zamordowali 6-osobową rodzinę polską byłego inspektora pożarnictwa we Włodzimierzu Wołyńskim

·        w powiecie Równe woj. wołyńskie upowcy oraz chłopi ukraińscy  zamordowali około 250 Polaków, imiennie znanych jest tylko 6 ofiar

·        we wsi Rudnia pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 4-osobowa rodzinę polską 

·        we wsi Rudnia Potasznia pow. Kostopol Ukraińcy zarąbali siekierami na drodze młodego Polaka, a jego ojcu kazali posprzątać leżące szczątki szyna  (W. i E. Siemaszko..., s. 277)

·        w kol. Rudnia Stryj pow. Kostopol upowcy zamordowali 1 Polaka i 1 Ukrainkę

·        między wsią Rudnia Stryj a Bystrzyce Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Rudniki pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Rusywel pow. Równe podczas napadu upowcy zamordowali nie ustalona liczbę Polaków; mężczyzna ukryty w oborniku stracił oko, gdy upowcy dziobali widłami poszukując ukrywających się, jednak go nie wykryli

·        między wsią Rymacze a wsią Sztuń pow. Luboml Ukraińcy zarąbali siekierami Polkę a jej małą córeczkę udusili jej fartuszkiem, gdy uciekały ze wsi Sztuń

·        we wsi Rzeczki pow. Rowne bulbowcy wymordowali większość Polaków, kilka rodzin; bulbowiec Wasyl Grabowśkyj zamordował w lesie 22-letnią Sabinę Bronowicką

·        we wsi Sadki pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali starsze małżeństwo polskie 

·        we wsi Salówka pow. Czortków Ukraińcy udusili 3-osobową rodzinę polską: rodziców z córką

·        w futorze Sakłów pow. Sarny upowcy zarąbali siekierami 2 rodziny polskie liczące co najmniej 8 osób, ich domu z rozkładającymi się już ciałami spalili partyzanci sowieccy

·        we wsi Sarnki Dolne pow. Rohatyn policjanci ukraińscy uprowadzili z domu Polaka i ślad po nim zaginął

·        w mieście Sarny woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym 2 kobiety

·        w kol. Siedliszcze pow. Łuck Ukraińcy ze wsi Harajmówka zamordowali 9 Polaków: część w stodole, część utopili w bagnie, w tym 4-osobową rodzinę oraz ojca z synem

·        we wsi Silno pow. Łuck upowcy zamordowali 18-letnia Polkę

·        we wsi Skolin pow. Jaworów policjanci ukraińscy aresztowali 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        we wsi Skurcze pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym rodziców z dzieckiem, małżeństwo i kalekę

·        w kol. Smyga pow. Dubno zwiad AK natknął się na ciała polskich dzieci powbijanych na sztachety

·        we wsi Somin pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 2 rodziny polskie oraz rodzinę ukraińską, która ukrywała te rodziny polskie: 2 matki z 4 dzieci w wieku od 2 do 8 lat: łącznie 6 Polaków i 4 Ukraińców

·        w mieście Stanisławów policjanci ukraińscy zastrzelili 2 Polaków

·        we wsi Stanisławówka pow. Żółkiew policjanci ukraińscy aresztowali 2 Polaków, po których ślad zaginął

·        we wsi Starzawa koło Chyrowa pow. Dobromil banderowcy zamordowali Polka, leśnika

·        we wsi Stepankowice pow. Hrubieszów policjanci ukraińscy zastrzelili 2 Polaków

·        w kol. Stężarzyce pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali młodego polskiego chłopca

·        we wsi Studynie pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym nauczycielkę

·        we wsi Stydyń Wielki pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską: matkę z 2 synami 

·        we wsi Suchowola pow. Łuck upowcy zamordowali co najmniej 3 rodziny polskie

·        we wsi Suraż pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 47 Polaków

·        we wsi Swóz pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 25-letniego Polaka

·        we wsi Szczekiczyn pow. Równe Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Szepel pow. Łuck upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Teodorówka pow. Sarny podczas napadu upowcy zamordowali nie ustalona liczbę Polaków; mężczyznę wrzucili do płonącego domu

·        we wsi Tetylkowce pow. Krzemieniec upowcy zamordowali Polaka, męża Ukrainki

·        we wsi Tłusteńkie pow. Kopyczyńce banderowcy zamordowali 38 Polaków i 1 Żyda

·        koło wsi Tomaszgród pow. Sarny w walce z UPA zginęło 3 Polaków, w tym kobieta

·        w miasteczku Torczyn pow. Łuck upowcy zamordowali 2 Polaków i 3 Ukraińców (w tym 2 siostry) za sprzyjanie Polakom 

·        we wsi Trościaniec pow. Łuck Ukraińcy zamordowali kilku Polaków (ok. 10 ?)

·        w miasteczku Tuczyn pow. Równe upowcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską: matkę i jej 2 małych dzieci

·        w gminie Tuczyn pow. Równe upowcy po torturach zamordowali 10 Polaków, w tym zgwałcili i zmasakrowali Zofię Jantę

·        we wsi Tuligłowy pow. Jarosław Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 3 kobiety

·        we wsi Turopin pow. Włodzimierz Wołyński upowcy trzykrotnie usiłowali zamordować Hipolita Niemca, za każdym razem udawało mu się zbiec; ostatni raz z dołu kopanego sobie na mogiłę; po wojnie spotkał on w Kłodzku jednego ze swych oprawców

·        na stacji kolejowej Tutowicze pow. Sarny upowcy zamordowali 7 Polaków, których powiązali sznurkami i podusili

·        w miasteczku Turzysk pow. Kowel upowcy zastrzelili kilkunastoletniego Polaka, kuriera inspektoratu AK Kowel

·        we wsi Turzysk pow. Kowel upowcy zamordowali 1 Polaka

·         we wsi Tynne pow. Sarny upowcy skatowali przyprowadzonego młodego Polaka, po czym wyprowadzili go związanego powrozem i ślad po nim zaginął

·        w kol. Urszulin pow. Równe Ukraińcy zamordowali 96-letniego Polaka (Folgenty Reszczyński)

·        w kol. Usickie Budki pow. Łuck upowcy zamordowali 1 Polaka

·        koło miasteczka Uściług pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali rodzinę polska: 70-letniego mężczyznę, jego 2 córki lat 20 i 24, natomiast 3-letni synek jednej z nich zmarł z głodu pełzając po zwłokach pomordowanych i wołając „mamo, mamo” (W. i E. Siemaszko..., s. 960)

·        we wsi Wacławka pow. Równe upowcy wymordowali prawie wszystkich Polaków, którzy w kolumnie wozów opuszczali wieś, liczby ofiar nie ustalono, około kilkunastu rodzin

·        we wsi Waśkowce pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali rodzinę polską

·        we wsi Wełdzisz pow. Dolina upowcy uprowadzili i zamordowali 3 Polaków, w tym kierownika apteki, natomiast policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka, który zamordowany został w więzieniu w Dolinie

·        we wsi Wełnianka pow. Ukrainiec zamordował swoją żonę Polkę oraz 2 ich dzieci

·        w kol. Werchy pow. Kowel upowcy (byli policjanci ukraińscy) zamordowali małżeństwo polskie: 60-letnią żonę zarąbali siekierami na progu domu, 65-letniego męża związali drutem kolczastym za gardło (W. i E. Siemaszko..., s. 646)

·        na terenie gminy Werba pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali rodzeństwo polskie: siostrę lat 19 i młodszego jej brata, gdy poszukiwali żywności po wymordowaniu ich rodziny

·        w kol. Wertepy pow. Łuck Ukraińcy zamordowali Polaka, kowala

·        w kol. Wielick pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Wielimcze pow. Kowel upowcy zamordowali 7 Polaków (2 nauczycieli i 5 młynarzy) oraz 2 Rosjan

·        we wsi Wierbajew pow. Łuck upowcy zamordowali nie ustalona liczbę Polaków, wiadomo o co najmniej 1 rodzinie

·        we wsi Wiktorany pow. Łuck upowcy zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków, co najmniej 2 rodziny

·        we wsi Wilia pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 2 Polki, w tym żonę Ukraińca

·        w kol. Wilmozów pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: ojca z synem

·        w mieście Wiśniowiec Nowy pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 8 Polaków: 3-osobową rodzinę kowala z noworodkiem, którego rozbili o ścianę domu; 4 chłopców 13-14-letnich oraz starszego mężczyznę (W. i E. Siemaszko..., s. 472)

·        we wsi Wiśniowiec Stary pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 22 Polaków: 3 mężczyzn, 7 kobiet, 10 dzieci, starca w ogrodzie i staruszkę w polu sierpem

·        we wsi Witoldówka pow. Zdołbunów w czasie jednego z napadów upowcy zamordowali 3 Polaków, w tym 2 kobiety, natomiast w walce z nimi zginęło jeszcze 2 Polaków

·        w mieście Włodzimierz Wołynski Ukraińcy zamordowali co najmniej 9 Polaków, w tym harcerki lat 20 i 21 oraz profesora historii z gimnazjum Stanisława Olesia

·        we wsi i majątku Wołkowce pow. Krzemieniec upowcy zamordowali kilka rodzin polskich, w tym córkę hr. Czosnowskiego z małym dzieckiem

·        we wsi Worsuń pow. Dubno upowcy wrzucili do studni Polkę i przyrzucili kamieniami

·        we wsi Wólka Klesowska pow. Sarny upowcy zamordowali Polkę i jej małą córeczkę

·        we wsi Wólka Kotowska pow. Łuck w walce z UPA poległo 3 Polaków, lat 19 – 21

·        we wsi Wysocko Wyżne pow. Turka policjanci ukraińscy pobili śmiertelnie 1 Polaka

·        we wsi Zabłocie pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 1 Polkę

·        w kol. Zalesie pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Zaleszczany pow. Sarny Ukraińcy z polecenia miejscowego duchownego prawosławnego zamordowali 2 rodziny polskie: 6-osobowa i 5-osobową; razem 11 Polaków

·        w futorze Zarudzie pow. Krzemieniec upowcy rozerwali końmi Polaka. Felka Pawłowskiego

·        we wsi Zarudzie pow. Krzemieniec upowcy zamordowali 4 Polaków z Wiśniowca, w tym młode małżeństwo

·        w kol. Zarzeczyca pow. Sarny Ukraińcy zamordowali co najmniej 2 Polaków, którzy wrócili do swoich gospodarstw po żywność

·        we wsi Zastawie pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: ojca z 19-letnim synem

·        we wsi Zaturce pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków

·        w mieście Zdołbunów woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        koło miasta Zdołbunów woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 35-letnią Polkę oraz uprowadzili 35-letniego Polaka, po którym ślad zaginął

·        we wsi Zielony Dąb pow. Zdołbunów upowcy zamordowali 20-letniego Polaka, którego 17-letniego brata zastrzelili w połowie maja

·        we wsi Zimno pow. Włodzimierz Wołyński podczas napadu upowcy zamordowali nie ustalona liczbę Polaków, kilkanaście rodzin

·        we wsi Złoczówka pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 2 Polki: matkę z córką

·        we wsi Znosicze pow. Sarny upowcy zamordowali 2 Polki: 83-letnią i jej siostrę

·        w miasteczku Zofiówka pow. Łuck upowcy zamordowali Polaka, hallerczyka

·        we wsi Zwierów pow. Łuck miejscowi  chłopi ukraińscy zamordowali mieszkającą tutaj jedyną rodzinę polską, z której niemowlę ssące pierś martwej matki znaleźli Polacy (W. i E. Siemaszko..., s. 594)

·        w okolicach miasta Żółkiew woj. lwowskie na drodze do Fujny banderowcy zamordowali małżeństwo polskie

·        w miasteczku Żurawno pow. Żydaczów policjanci ukraińscy aresztowali 4 Polaków, którzy zaginęli bez wieści: artystę rzeźbiarza, nauczyciela i 2 byłych urzędników państwowych

   Pod koniec 1943 roku  >

·        we wsi Bednarówka pow. Nadwórna banderowcy zamordowali Polaka, szefa komórki AK

·        we wsi Chomiakówka pow. Kołomyja banderowcy zamordowali 6 Polaków, w tym ojca z córką

·        w mieście Dolina woj. stanisławowskie policjanci ukraińscy z Niemcami rozstrzelali około 40 Polaków oraz około 8 Ukraińców za pomoc udzielaną Żydom

·        we wsi Dołha Wojniłowska – Ziemianka pow. Kałusz banderowcy zamordowali 3-osobową rodzinę polsko-ukraińską (Ukraińca, jego żonę Polkę i ich dziecko) oraz jeszcze jedną Polkę, żonę Ukraińca

·        we wsi Honoratówka pow. Rohatyn banderowcy zamordowali 7 Polaków

·        we wsi Hrehorów pow. Rohatyn banderowcy zamordowali 11 Polaków: 2 rodziny 5-osobowe oraz Polaka, męża Ukrainki

·        we wsi Humenów pow. Kałusz banderowcy zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Jezierce pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Krasna pow. Nadwórna Ukraińcy zamordowali mieszkające tutaj 3 rodziny polskie; 15 Polaków

·        w mieście Nadwórna woj. stanisławowskie na drodze koło miasta banderowcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Poczapy pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali 6 młodych Polaków

·        w miasteczku Rożniatów pow. Dolina banderowcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską z 2 dzieci

·        we wsi Turza Wielka pow. Dolina banderowcy obrabowali i spalili gospodarstwa polskie oraz zamordowali 30 Polaków

·        we wsi Zalipie pow. Rohatyn Ukraińcy zamordowali 20 Polaków, których zwłoki znaleziono na łące koło wsi Łuczyńce 

   W II połowie 1943 roku  > 

·        we wsi Czyżyków pow. Lwów banderowcy zamordowali 14 Polaków, w tym 6 we młynie, zabierając im mąkę, konie i furmanki

·        we wsi Feliziental pow. Stryj banderowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Krystynopol pow. Sokal banderowcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Leszczków pow. Sokal banderowcy zamordowali 7 osób: Ukrainkę, żonę Polaka z ich 3 córkami, małżeństwo polskie oraz Polaka, rolnika

·        we wsi Maruszka pow. Złoczów Ukraińcy uprowadzili i zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Sławenczyn pow. Podhajce miejscowy banderowiec zamordował 4 Polaków: 75-letnią kobietę oraz matkę z 2 dzieci

·        we wsi Szczurowice pow. Radziechów banderowcy zatrzymali zwolnionego z aresztu po donosie Ukraińców i wracającego na plebanię ks. Jana Witka i go zamordowali

·        we wsi Tarnowica Polna pow. Tłumacz banderowcy obrabowali gospodarstwa polskie i zamordowali 36 Polaków; podczas ich pogrzebu ostrzelali kondukt na cmentarzu zabijając dalszych 2 Polaków oraz 3 raniąc

·        we wsi Tudorkowice pow. Sokal banderowcy zamordowali 4 Polaków, w tym 15-letnią dziewczynę

·        we wsi Uhnów pow. Tomaszów Lubelski upowcy zamordowali 3 Polaków, w tym wójta gminy

·        w kol. Wielkie pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali śpiącą w stodole Polkę, staruszkę, wdowę

·        we wsi Wola Gnojnicka pow. Jaworów policjanci ukraińscy zabrali ponad 60 Polaków, mężczyzn, rzekomo do prac dla wojska niemieckiego – i wszyscy zaginęli bez śladu

 

   „Zgodnie z danymi UCK w całym dystrykcie galicyjskim, do końca 1943 r. – a więc w okresie, kiedy walka UNS z Polakami była już zaawansowana – z ręki polskiej zginęło 104 Ukraińców” (Lew Szankowśkij, 1953, 698; za: A. L. Sowa..., s. 229 – 230 ).

 

 

Rok 1943 - uzupełnienie

Na początku roku 1943 > we wsi lub kolonii Pustomyty pow. Horochów: „Kowalczykowa /.../ wcześniej straciła męża. Był leśniczym, na początku roku poszedł do lasu, nie wrócił, wszelki słuch po nim zaginął. Została sama (Damian Szymczak: „Czy żołnierze chodzą z tasakami”; w: „Gazeta Polska” z 23 lipca 2008). 
W. i E. Siemaszko, na s. 191 – 192 opisując kolonię Pustomyty oraz na s. 192 opisując wieś Pustomyty nie wymieniają mordu dokonanego przez Ukraińców na leśniczym Kowalczyku. 

1943 > we wsi Binduga pow. Luboml: „We wsi Binduga mieszkali moi rodzice, Karol i Józefa Mikołajczuk z trojgiem dzieci, Bronisławem, Karoliną i Zofią. Józefa i Bronisław Mikołajczuk zostali zamordowani w 1943 roku przez Ukraińców. Karol z dwiema córkami przeżył (Zofia Kotula z . Mikołajczuk, w: www.ludobojstwo.pl).
W. i E. Siemaszko..., na s. 489 – 490 nie wymieniają wśród ofiar tych osób. 

1943 > Lwów: „Mogę uzupełnić informację o Klisowskim ps. Drucik z Armii Krajowej we Lwowie. Był nim Lesław Klisowski, podchorąży, ur. 16. 06. 1916 roku we Lwowie, odznaczony Krzyżem Walecznych za obronę Warszawy w 1939, łącznościowiec i stąd pseudonim Drucik! Był to syn Stefana, nauczyciela, brata mojego dziadka, Leona Kazimierza. Stefan Klisowski razem z 5 członkami rodziny został zamordowany w 1943 roku. Byli to żona: Katarzyna z d. Żurkowska, córka Zofia (1924), syn Tadeusz (1913) i jego dwoje dzieci: Ryszard (1937) i Dorota (1941). Po śmierci zostali wrzuceni do studni przez oprawców z UPA/OUN. Na Pana stronie wyliczeni są hurtem jako Klisowscy - 6 osób” (Ryszard Mieczysław Klisowski; w: www. ludobojstwo.pl). 

1943 > w kol. Polanówka koło Janowej Doliny „Zwracam się do wszystkich, którzy widzieli lub słyszeli, w jaki sposób zostali i dokładnie gdzie zamordowani: Pietrzykowska Marianna - primo voto Snopek (widziana z rozrąbaną głową, ale nie zostało przekazane, w jakim miejscu to było). Mogła to być Kol. Polanówka lub jej okolice, względnie gdzieś koło Janowej Doliny, gdyż wielu Polaków z Polanówki tam się schroniło sądząc, że tam ocaleją. To była moja babcia. Zginęła także jej synowa, a moja ciocia - młoda kobieta w wysokiej ciąży. Wiadomo, że została żywcem spalona w stodole, być może to była Polanówka, być może gdzieś koło Janowej Doliny. W samej Janowej Dolinie, jak się dowiedziałam, nie było stodoły, bo to było miasteczko. 
Otylia Szabelska z d. Snopek z Kol. Polanówki gm. Derażne pozostawiła dla bezpieczeństwa swoje dwie małe córeczki u pewnych ludzi, których nie udało nam się ustalić. Dzieci zaginęły bez śladu. Kto wie coś na ich temat? 
Snopek (młoda kobieta w wysokiej ciąży, jej imię nieznane), została spalona żywcem w stodole wraz z innymi Polakami w okolicach Janowej Doliny lub na Polanówce. data nieznana. Rok 1943.
Pietrzykowska Marianna - primo voto Snopek, wdowa po Antonim Pietrzykowskim i Snopku Stanisławie, zamordowana w okolicach Janowej Doliny lub Polanówki. Zamieszkała w Kol. Polanówka. gm. Derażne.
Szabelska Barbara - kilkuletnia dziewczynka i jej siostrzyczka o nieznanym imieniu. Miejsce nieznane, ale w gminie Derażne. Mieszkały w Kol. Polanówka (Janina Stefaniak; w: www ludobojstwo.pl). 

1943 > we wsi Siworogi pow. Przemyślany: „Do listy zamordowanych dodam moją ciocie: Maria Kunicka - zastrzelona po spaleniu jej domu ,użyła słów "poczekajcie jak Polacy wrócą to wam dadzą". To było w Siworogach w 1943 r.” (eugene; w: ludobojstwo.pl). 
H. Komański, Sz. Siekierka, na s. 301, tarnopolskie, podają: „30 kwietnia 1944 roku banderowcy uprowadzili z domów i zamordowali 4 mężczyzn, Polaków, NN” 

1943 > koło miasteczka Turzysk pow. Kowel: „Rodzina Sztupców mieszkała w kolonii, która była bardzo blisko miasteczka Turzysk na Wołyniu. Mieszkali od nas zatem około 30 km na północ i blisko miasta Kowel. Niestety i ta rodzina złożyła swoją ofiarę na Wołyńskiej Ziemi (Regina Schab z d. Kaliniak, w: www. ludobojstwo.pl). 

1943 > okolice miasta Włodzimierz Wołyński : „Ojciec spotkał na posterunku policji polskiej owego mężczyznę, któremu w Kohylnie życie ocalił. Nazywał się chyba Krawiec, był Polakiem, mieszkał gdzieś dalej na wschód, dziś już niestety nie pamiętam miejscowości z której pochodził. Z tego co się jednak zorientowałem, już tydzień czasu był w drodze do Włodzimierza. Opowiadał, że miał żonę i dwoje dzieci, mieszkali w polskiej wiosce, gdzie był szewcem. Ukraińscy partyzanci zlecili mu podczas wojny robienie dla siebie nowych butów, dla ukraińskich oficerów. Dużo miał z tym pracy, więc był potrzebny i kiedy wszyscy Polacy dookoła zostali już pomordowani, tylko jego rodzinę Ukraińcy jak na razie oszczędzili. /.../ Po kilku dniach, znowu przyszli, aby odebrać tę partię butów, którą już zrobił. Jednocześnie nakazali mu, aby zabił swoją żonę, która była Polką ponieważ znaleźli nagle jej jakąś winę. Namawiali go przy tym gorąco, aby przystał do nich, aby stał się jednym z nich. Krawiec okazał się człowiekiem i nie chciał zabić swojej żony, upierał się, że nie może tego zrobić. Wtedy oni sami zamordowali w domu na jego oczach jego małżonkę i jego dzieci, wszystkich porąbali siekierami. Następnie kazali mu w ich obecności posprzątać ciała i zmyć z podłogi kałużę krwi. Po wykonaniu polecenia, pogrzebał ciała. Potem znowu zaczął robić buty swoim oprawcom, cały czas planując ucieczkę” (Roman Szymanek, w: www. ludobojstwo.pl; relację spisał Sławomir Tomasz Roch). 



 

 

 

Copyright © 2009 Janusz Stankiewicz