POLSKI  

    ENG - DEU
 * Strona początkowa
 
 * Lwowska gwara
 * Lwowskie melodie
 * Lwowska Fala
 * UPA - Polemika
 * Kresy w ciemności
 * Koś. Św. M. Magd.
 * W. Poliszczuk
 * Co z tą Polską ?
 * Szkoła im. MM - Lwów
 * Kresy dzisiaj - galeria
 * Obrona Lwowa 1918
 * Pamiętamy ...
 * Białoruś- Dni swobody
 * Krwawa Wigilia
 * Fala nienawiści
 * Zjazd Kresowian
 * Kwestia żydowska
 * Jak było ze zdjęciem
 * Umorzenie ???
 * Teki edukacyjne
 * Zabić po raz drugi
 * Kresowa Księga ...
 * Nauczyciele - Lwów
 * Księża z Wołynia ...
 * Stowarz. "Podkamień"
 * Na kolanach ...
 * Czcić bohaterów ...
 * Przedmowa do ...
 * Kresowa księga ...
 * Nowa historia ...
 * Obrazy J. Lewczaka
 * Propagandowa ofen...
 * Liczenie ofiar ...
 * Legenda o „Birkucie”
 
 
 * Czytelnicy piszą ...
 * Poszukuję rodziny
 
 
 * Aktualności
 * Informacje
 * Polemiki
 * Polecamy
 
 * Ważne Adresy
 * Kontakt
 * Linki
 
 * Rok 1939
 * Rok 1940
 * Rok 1941
 * Rok 1942
 * Rok 1943
 *  * 01.43 - 04.43
 *  * 05.43 - 07.43
 *  * 08.43 - 09.43
 *  * 10.43 - 12.43
 * Rok 1944
 *  * 01.44 - 02.44
 *  * 03.44
 *  * 04.44
 *  * 05.44 - 06.44
 *  * 07.44 - 09.44
 *  * 10.44 - 12.44
 * Rok 1945
 *  * 01.45 - 03.45
 *  * 04.45 - 06.45
 *  * 07.45 - 09.45
 *  * 10.45 - 12.45
 * Rok 1946
 * Rok 1947
 * Rok 1948
 * Bibliografia
 
 
 * Netreba
 * Wywiad S. Srokowski
 * Krwawe zapusty
 * Lwów, Ural, Komi
 * Sąsiedzi z Marcelówki
 * Pierwsze wspomnienia
 * W Mogilnie
 * Pamiętnik Bronisławy
 * Młyny w Horochowie
 * Stasia Stefaniak
 * Józefa Nowak
 * Śpię w ubraniu
 * Na Podolu
 * Huta Stara
 * Msza w Łodzi
 * Bołdury i Leszniów
 * Mord w Maniowie
 * Tej nocy przyszli
 * W Radomiance
 
 
 * woj. tarnopolskie A - J
 * woj. tarnopolskie K - P
 * woj. tarnopolskie R - Ż
 * woj. tarnopolskie dod.
 * woj. tarnop. dod. nr. 2
 * woj. tarnop. dod. nr. 3
 
 * woj. lwowskie A - J
 * woj. lwowskie K - P
 * woj. lwowskie R - Ż
 
 * woj. stanisław. A - J
 * woj. stanisław. K - P
 * woj. stanisław. R - Ż
 
 * woj. wołyńskie
 
 * woj. lubelskie
 
 * Polegli w walce z UPA
 
 * Wykaz zm. zesłańców
 * Kołdyczewo (Litwa)
 * pow. nowogródzki
 * Baranowicze
 * Olejów
 
 * Zgłoszenia Czytel.
 
 * dzieci - naz. A - B
 * dzieci - naz. C - D
 * dzieci - naz. E - G
 * dzieci - naz. H - J
 * dzieci - naz. K
 * dzieci - naz. L - Ł
 * dzieci - naz. M - O
 * dzieci - naz. P - R
 * dzieci - naz. S - Ś
 * dzieci - naz. T - W
 * dzieci - naz. Z - Ż
 
 * woj. tarnopolskie
 
 * woj. wołyńskie A - J
 * woj. wołyńskie K - M
 * woj. wołyńskie N - R
 * woj. wołyńskie S - Ż
 
 * Galicja wschodnia
 
 * woj. lwowskie
 ** pow. Bóbrka
 ** pow. Brzozów
 ** pow. Dobromil
 ** pow. Drohobycz
 ** pow. Gródek Jag.
 ** pow. Jarosław
 ** pow. Jaworów
 ** pow. Lesko
 ** pow. Lubaczów
 ** pow. Lwów
 ** pow. Mościska
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Rawa Ruska
 ** pow. Rudki
 ** pow. Sambor
 ** pow. Sanok
 ** pow. Sokal
 ** pow. Żółkiew
 
 * woj. stanisławowskie
 ** pow. Dolina
 ** pow. Horodeńka
 ** pow. Kałusz
 ** pow. Kołomyja
 ** pow. Kosów Huculski
 ** pow. Nadworna
 ** pow. Rohatyń
 ** pow. Śniatyń
 ** pow. Stanisławów
 ** pow. Stryj
 ** pow. Tłumacz
 ** pow. Turka
 ** pow. Żydaczów
 
 * woj. tarnopolskie
 ** pow. Borszów
 ** pow. Brody
 ** pow. Brzeżany
 ** pow. Buczacz
 ** pow. Czortków
 ** pow. Kamionka S.
 ** pow. Kopiczyńce
 ** pow. Podhajce
 ** pow. Przemyśl
 ** pow. Radziechów
 ** pow. Skałat
 ** pow. Tarnopol
 ** pow. Trembowla
 ** pow. Zaleszczyki
 ** pow. Zbaraż
 ** pow. Złoczów
 
 * woj. wołyńskie
 
 
 
 * Historia Kresów
 * Widoki Polski N. Orda
 * Drohobycz 1919-29
 * Kaźń Prof. lwowskich
 * Cm. Obrońców Lwowa
 * Cm.Obr.Lwowa-galeria
 * Cm. Łyczakowski
 * Cm. Łyczak.-galeria
 * Kamien. Pod. -galeria
 * XIII Zjazd Kresowian
 

GENEALOGIA

 

Genealogia

Poszukiwanie przodków

 
 * Więźniowie Pawiaka
 * Więźniowie Dachau
 * Ravensbruck
 * Virtuti Militari
 
 
 * Katalog stron
 * Top Lista
 * Top List

TOP RODZINA Katalog i ranking

Kresy Wschodnie

 

Aktualny PageRank strony ludobojstwo.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO

 

Kalendarium ludobójstwa ukraińskiego

dokonanego na ludności polskiej 

w latach 1939 - 1948 

 

 

Opracował : Stanisław Żurek 
Materiały znajdą się w książce nad którą obecnie pracuje.


Autor prosi o uzupełnienie i uwagi.




Rok 1943

 

Październik 1943

 

 

   1 października  >

·        we wsi Babin pow. Równe Ukraińcy zamordowali 58-letnią Polkę, wdowę

·        we wsi Dąbrowa pow. Hrubieszów upowcy zamordowali 15 Polaków

·        w majątku Hołownica pow. Równe upowcy zamordowali kilka rodzin polskich, imiennie znanych jest 7 ofiar

·        we Lwowie policjanci ukraińscy zamordowali prof. dr med. Bolesława Jałowego

·        we wsi Mikuliczyn pow. Nadwórna banderowcy w nocy zamordowali 12 Polaków: 4 osoby na miejscu, natomiast 8 osób uprowadzili, po których ślad zaginął

   Nocą z 1 na 2 października  > 

·        we wsi Burdiakowce pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali młodego Polaka, uciekiniera z Wołynia

·        we wsi Winiatyńce pow. Zaleszczyki upowcy uprowadzili i zamordowali 5 Polaków

   2 października  > 

·        we wsi Bodiaczów pow. Łuck upowcy zamordowali okrutnie na łące 3 Polaków: ojca i jego 2 synów

·        we wsi Olesza pow. Tłumacz upowcy zamordowali Polaka, zarządcę majątku

·        we wsi Ożydów pow. Złoczów podczas napadu upowców na leśniczówkę zginęło 2 Polaków

·        we wsi Puków pow. Rohatyn banderowcy zamordowali 2 Polaków

·        na drodze między wsią Sokołówka a Mulbachem pow. Bóbrka upowcy uprowadzili 4 Polaków jadących furmanką: młode małżeństwo oraz  20-lenią siostrę żony z jej  narzeczonym, wszyscy zaginęli bez wieści

   Nocą z 2 na 3 października  >

·        w majątku Jabłonów pow. Kołomyja upowcy zamordowali ponad 10 Polaków, w tym 3-osobową rodzinę i małżeństwo

·        we wsi Peczyniżyn pow. Kołomyja Ukraińcy zamordowali 1 Polaka, reszta obroniła się i uciekła do Kołomyi (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26)  

   3 października  >  we wsi Piłatowce pow. Borszczów upowcy uprowadzili, torturowali i zamordowali 1 Polaka, gajowego.

   4 października  >

·        we wsi Anatolia pow. Łuck Ukraińcy udusili Polaka przy pomocy kabla telefonicznego

·        we wsi Grudek pow. Równe Ukraińcy zamordowali 34-letnią Polkę

·        we wsi Zarudeczno pow. Zbaraż podczas napadu upowcy zamordowali 3 Polaków, walkę podjęła samoobrona polska

   5 października  >

·        w kol. Cegielnia pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, którzy przyjechali siać zboże, kobieta miała połamane ręce i nogi

·        oddziały AK „Jastrzębia” i „Korda” rozbiły zgrupowanie UPA we wsiach Połapy i Sokół pow. Luboml, zginęło kilku morderców ludności polskiej w. in. w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej

   6 października  >

·        w kol. Barbarówka pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 42-letniego Polaka

·        we wsi Korszów pow. Kołomyja banderowcy zamordowali 2 Polki: matkę z córka, z rodziny kowala oraz 29-letniego Polaka, byłego nauczyciela

·        w miasteczku Korzec pow. Równe upowcy podczas napadu spalili większość miasteczka i zamordowali nie ustalona liczbę Polaków, co najmniej 30 osób

·        we wsi Michaliczyn pow. Nadwórna Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, a 1 ciężko poranili; „Ten zeznaje, że sprawcami mordu byli miejscowy komendant pol. ukr., syn miejscowego księdza gr.-kat. i wójt gminy zbior. Władze niemieckie przesłuchały całą tę partię, ale żadnych konsekwencji nie wyciągnęli” (ANN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26)

·        we wsi Młodiatyn pow. Kołomyja banderowcy zamordowali Polaka, asystenta leśnego oraz uprowadzili 3 rodziny (12 Polaków), po których ślad zaginał, łącznie 13 Polaków  

·        we wsi Turkowice pow. Lubaczów upowcy zamordowali komendanta AK obwodu hrubieszowskiego 

  6 – 7 października  >  we wsi Polanica pow. Dolina banderowcy uprowadzili pracowników nadleśnictwa z ich rodzinami do lasu i tam bestialsko wymordowali, łącznie 15 Polaków; w tym 3 mężczyzn, reszta to kobiety i dzieci od 1 roku życia .  

   7 października  > 

·        w mieście Równe woj. wołyńskie policjant ukraiński zastrzelił 1 Polaka

·        we wsi Wygoda pow. Dolina Ukraińcy porwali wóz konny z 4 Polaków ( w tym kobieta) i ślad po nich zaginął 

   8 października  > 

·        we wsi Bodiaczów pow. Łuck Ukraińcy z Klepaczowa zamordowali w lesie co najmniej 7 Polaków

·        we wsi Chorobów pow. Sokal upowcy zamordowali 2 Polaków („Biuletyn Informacyjny”, 11. XI. 1943, nr 45)

·        we wsi Didycze pow. Łuck upowcy zamordowali 2 Polaków

·        w kol. Głęboka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym 17-letniego

·        we wsi Homatycze pow. Sokal upowcy zamordowali 12 Polaków („BI”, 11.XI. 1943, nr 45)

·        we wsi Konotopy pow. Sokal podczas pogrzebu ofiar ze wsi Warów Ukraińcy na cmentarzu rzucili 2 granaty zabijając 1 Polaka a 15 raniąc („BI”, 11. XI. 1943, nr 45)

·        we wsi Nabróż pow. Hrubieszów upowcy zamordowali miejscowego proboszcza ks. Władysława Jacnickiego, lat 60

·        w miasteczku Ołyka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali Polaka, szewca

·        we wsi Sawczyn pow. Sokal upowcy zamordowali 2 Polaków („BI”, 11. XI. 1943, nr 45)

·        we wsi Warów pow. Sopkal upowcy zastrzelili 4 Polaków („BI”, 11. XI. 1943, nr 45)

·        we wsi Wojsławice pow. Sokal upowcy zamordowali 6 Polaków ()”BI”, 11. XI. 1943, nr 45)

   Nocą z 8 na 9 października  > we wsi Netreba pow. Zbaraż banderowcy zamordowali 29 Polaków w wieku od 1 roku życia do 70 lat.

  Przed 9 październikiem  >  we wsi Górniki (Hirniki) pow. Dubno Polakowi, mężowi Ukrainki, z którą miał 7 dzieci, rodzina żony i sąsiedzi Ukraińcy złamali kręgosłup i zakopali ciało niedaleko domu.

   9 października  >  w osadzie Kościuszków pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 5 Polaków.

   Nocą z 9 na 10 października  >  we wsi Komarówka pow. Buczacz policjanci ukraińscy aresztowali 4 młodych Polaków, którzy zaginęli bez wieści.

   10 października  > 

·        we wsi Hanaczów pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali Polaka, kierownika szkoły

·        we wsi Kłodno Wielkie pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Majdan pow. Drohobycz Ukraińcy zamordowali Polaka, kierownika kopalni nafty

·        we wsi Malica pow. Hrubieszów bojówkarze z Ukraińskiej Samoobrony Narodowej z Werbkowiic, Hostynnego, Kotorów i Malic zamordowali 18 Polaków

·        we wsi Połanki pow. Hrubieszów upowcy obrabowali i spalili kolonię oraz zamordowali 18 Polaków, różnej płci i wieku

·        we wsi Zawadów pow. Lwów banderowcy zamordowali 22-letniego Polaka Kazimierza Śliwińskiego

   11 października  >

·        we wsi Boruchów pow. Łuck upowcy spalili całą wieś, ludność polską wymordowali 7 września, stąd nie wiadomo, czy ktoś jeszcze zginął 

·        we wsi Niskołyzy pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 22-letniego Polaka

   12 października  >

·        we wsi Czeremosznia pow. Złoczów upowcy uprowadzili 2 Polaków, w tym gajowego, którego ciała nie odnaleziono

·        w kol. Jachimówka pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, którzy wrócili do swoich domów po rzeczy

·        we wsi Krystynopol pow. Sokal Ukraińcy zamordowali 5 Polaków, w tym ojca z synem i córką a jego żonie, Ukraince, darowali życie

·        we wsi Skoromochy Stare pow. Rohatyn banderowcy zamordowali po okrutnych torturach proboszcza ks. Tadeusza Strońskiego; wśród morderców był syn greckokatolickiego księdza, proboszcza, Sławko Niernyj; jego ociec Wasyl Niernyj był inicjatorem mordów w okolicy (S. Jastrzębski..., s. 288)

 

   12 października miała miejsce bitwa pod Lenino.

 

   13 października  >

·        we wsi Bielin pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: 5-letniego chłopca, 21-letnią kobietę i 25-letniego mężczyznę

·        we wsi Hnilcze pow. Podhajce bojówkarze SB-UPA nie mogąc znaleźć księdza uprowadzili jego 18-letniego siostrzeńca, po kilku dniach jego ciało ze śladami tortur znaleziono w szuwarach nad jeziorem

·        we wsi Rachin pow. Dolina Ukraińcy zamordowali 31-letniego Polaka

   14 października  > 

·        we wsi Honiatyn pow. Hrubieszów Ukraińcy zamordowali kilkunastu Polaków, w tym nauczycielkę

·        we wsi Lubliniec pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 29-letniego Polaka

·        we wsi Moniatycze pow. Hrubieszów miejscowi policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków, w tym 17 letniego

·        we wsi Uhrynów pow. Sokal banderowcy zamordowali Polkę, nauczycielkę

   15 października  >

·        we wsi Krasne pow. Lwów bojówkarze ukraińscy zamordowali 65-letniego emerytowanego dyrektora szkoły Jana Andruszewskiego (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26)

·        we wsi Mołodiatycze pow. Hrubieszów policjanci ukraińscy aresztowali 4 Polaków, po których ślad zaginął

·        w kol. Obeniże pow. Kowel bojówkarze SB-OUN-UPA zamordowali 3 Polki, starsze wiekiem ziemianki (75 – 81 lat), ich zwłoki zakopali obok szaletu, stary dworek obrabowali i spalili

·        w kol. Przebraże pow. Łuck upowcy podczas nocnego napadu zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Panasówka pow. Zborów upowcy obrabowali polskie zagrody i spalili, a gdy obrona polska załamała się, wymordowali ponad 30 Polaków

  W połowie października  >  w majątku Kiwerce pow. Łuck upowcy obrabowali i spalili majątek oraz wymordowali mieszkających tutaj Polaków, kilkadziesiąt osób.    

 16 października  . 

·        we wsi Bielin pow. Włodzimierz Wołyński podczas napadu UPA zginęło w obronie 5 Polaków a 2 zostało zamordowanych (6-ciu w wieku 17 – 21 lat, jeden lat 32)

·        w kol. Budy Jeziorańskie pow. Kowel upowcy wywieźli rodzinę polską na cmentarz w Ozieranach i tam ją zamordowali

·        we wsi Kornicz pow. Kołomyja Ukraińcy zamordowali Polaka, listonosza (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26)

·        we wsi Łyszcze pow. Łuck upowcy zamordowali 2 rodziny polskie

·        we wsi Nowy Korzec pow. Równe Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Ozierany pow. Kowel upowcy na starym cmentarzu zamordowali co najmniej 15 Polaków przywiezionych z okolicznych wsi, w tym małżeństwo z 2-letnią córką, matkę z małym dzieckiem, 19-letnią dziewczynę, matkę z 20-letnią córką i 4-miesięczną wnuczką, kobiety lat 60 i 70, 2 mężczyzn, ojca z 7-letnim synem, który pytał morderców, co im zrobił, że chcą go zabić

·        w kol. Peresieka Jeziorańska pow. Kowel upowcy ze wsi Witonież oraz miejscowi Ukraińcy wywieźli kilka rodzin polskich na cmentarz we wsi Ozierany i zamordowali (W. i E. Siemaszko...., s. 349 – 350); „W połowie października 1943 r. wymordowano ludność polską w pobliskiej Peresiece” (Józef Turowski: Pożoga, Warszawa 1990, s. 67 - podana jest lista 12 ofiar)

·        we wsi Stara Wieś pow. Hrubieszów upowcy z policjantami ukraińskimi zamordowali 28 Polaków i spalili ich gospodarstwa

·        we wsi Zygmuntówka pow. Stanisławów Ukraińcy zamordowali Polaka Karczmarczyka, urzędnika Ligenschaftu (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26) 

   17 października  > 

·        we wsi Jatwięgi pow. Bóbrka banderowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Kułakowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we Lwowie policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków: 20-letniego Włodzimierza Telpkowskiego i Zbigniewa Olesiewicza

   17 lub 18 października  >  w kol. Mataszówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 6 Polaków jadących zbierać ziemniaki, w tym 3 dzieci 13-letnich zakłuli nożami.

   18 października  >

·        we wsi Ilemnia pow. Dolina banderowcy uprowadzili z kolejki leśnej do lasu 6 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        we wsi Koszykówka pow. Stanisławów Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: kierownika Ligenschaftu z 4-letnim synem oraz 18-letnią sekretarkę

   19 października  >  we wsi Łomna pow. Turka banderowcy zamordowali 21 Polaków, w tym kobiety i dzieci.

   Nocą z 19 na 20 października  > 

·        we wsi Kułakowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Rypiany pow. Turka banderowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 6 Polaków

·        we wsi Suchodół pow. Dolina Ukraińcy uprowadzili Polaka, inżyniera i zamordowali go

   20 października  > 

·        we wsi Czahrów pow. Rohatyn banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka, 29-letniego dr Łukasza Czarnockiego

·        we wsi Falemicze pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zastrzelili 3 Polaków, w tym kobietę i 17-letniego chłopca), którzy przyszli do swoich domów po żywność

·        we wsi Hołowiecko pow. Turka banderowcy zamordowali 3 Polaków

·        w kol. Reczyszcze pow. Dubno upowcy zamordowali 2 Polki i 1 Ukrainkę

·        we wsi Sokołówka pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali Polaka, inżyniera

·        w miasteczku Stratyn pow. Rohatyn upowcy zamordowali Polaka, leśnika

·        we wsi Zimne pow. Włodzimierz Wołyński młody Ukrainiec zastrzelił 40-letnią Polkę

   21 października  >

·        we wsi Dereniówka pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali Polaka, kolejarza

·        we wsi Nowosiółki Kardynalskie pow. Rawa Ruska Ukraińcy obrabowali majątek i zamordowali 12-letniego polskiego chłopca, syna zarządcy majątku

·        we wsi Rekszyn pow. Brzeżany Ukraińcy zamordowali 3 Polaków

·        w mieście Rohatyn woj. stanisławowskie banderowcy zamordowali Polaka, lesnika

·        we wsi Turczyn pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 50-letniego Polaka

·        we wsi Woronna pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 18-letniego Polaka

   22 października  > 

·        we wsi Hinowice pow. Brzeżany Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        w mieści Lwów policjanci ukraińscy zamordowali Polaka, inżyniera

·        we wsi Wólka Chrypska  pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym kobietę

   23 października  > 

·        we wsi Bełżec pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: małżeństwo

·        we wsi Łastówki pow. Drohobycz upowcy uprowadzili 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        w kol. Obeniże pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: starsze małżeństwo i kobietę

   24 października  > 

·        we wsi Gusztyn pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 28-letniego Polaka, zarządcę majątku

·        we wsi Kiwerce pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Pustomyty pow. Lwów „o godz. 10-tej wiecz. w czasie powrotu furmanką z Lesniewic zostali napadnięci  i zamordowani przez ukr. : Józef Kocuła z 11-let. córeczką Stasią i furmanem, Surmiak oraz dwóch innych. Konia z okrwawionym wozem i czapką Kocuły znaleziono w sąsiedniej wsi za lasem” (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26)

   Nocą z 24 na 25 października  >  we wsi Malnowska Wola pow. Mościska banderowcy zamordowali 8 Polaków: 2 rodziny z 4 dzieci.

   25 października  > 

·        we wsi Boryczówka pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Glinna pow. Lwów banderowcy zamordowali 1 Polaka i 1 Ukraińca

·        we wsi Lesniowice pow. Lwów upowcy zamordowali 3 Polaków, w tym ojca z 12-letnią córką

·        we wsi Turze pow. Turka banderowcy zamordowali w bestialski sposób 9 Polaków, w tym matkę z 3 dzieci: zamordowano  dziewczynki lat 6 i 18, chłopców lat 12 i 16, kobiety lat 22 i 49 oraz 3 mężczyzn

   Nocą z 25 na 26 października  >  we wsi Krasne pow. Lwów bojówkarze ukraińscy zamordowali lekarza Jana Burkera: „W jego mieszkaniu przestrzelono mu nos, poczem wywieziono i zakłuto nożami” (AAN, AK, sygn. 203 /XV/ 42, k. 20 – 26).

   26 października  > 

·        we wsi Cygany pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali Polaka, zarządcę majątku

·        we wsi Topolnica Rustykalna pow. Turka upowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 20 Polaków

   27 października  > 

·        we wsi Horodnica pow. Kopyczyńce (Skałat ?) upowcy uprowadzili i zamordowali 18-letniego Polaka

·        we wsi Zazulińce pow. Zaleszczyki pobity przez Ukraińców Polak zmarł następnego dnia

   28 października  > 

·        w kol. Czarne Łozy  pow. Równe Ukraińcy zabili 22-letniego Polaka, kierowcę

·        we wsi Sławatycze pow. Łuck w walce z UPA zginął 20-letni Polak z samoobrony w Przebrażu 

   Nocą z 28 na 29 października  >  w kol. Ledochówka pow. Dubno podczas napadu upowców Polacy podjęli obronę, zginęło 3 starszych Polaków, którzy nie opuścili swoich domów.

   29 października  >  we wsi Hańkowce pow. Śniatyn banderowcy zamordowali 2 Polaków.

   30 października  > 

·        we wsi Łastówki pow. Drohobycz upowcy zamordowali 5-osobową rodzinę polską, w tym 2 siostry zakłuli nożami a 2 braci po torturach w lesie

·        we wsi Suchodoły pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali małżeństwo polsko-ukraińskie; żona, Polka, była w ciąży, mąż był synem Ukraińca i Polki i nie chciał zamordować swojej żony

·        w kol. Truskoty pow. Kowel Ukraińcy bestialsko zamordowali 18-letniego Polaka

   31 października  > 

·        we wsi Łastówki pow. Drohobycz upowcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Skałat Stary pow. Skałat Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

 

   31 października w Hrubieszowie podczas mszy w cerkwi prawosławnej poświęconej „pamięci poległych z bandyckiej, wrogiej ręki, ukraińskich działaczy Chełmszczyzny” wymieniono nazwiska 163 Ukraińców (A. L. Sowa......, s. 166).

 

   Od lipca do października  > w kol. Wydranka pow. Łuck upowcy zamordowali 5 Polaków, którzy przyjechali do swoich domów po żywność.

   Na przełomie września i października  >  we wsi Mogielnica pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 10 Polaków.

   We wrześniu lub październiku  >  w futorze Kościelny Futor pow. Kostopol upowcy bestialsko zamordowali w domu 15-letnią dziewczynkę polską, gdy jej rodzice pracowali w polu.

   Na początku października  >  w kol. Bryszcze pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, mordercami byli znajomi ofiar, przyszli pożyczyć konie z wozem i początkowo zachowywali się normalnie.

   W październiku  > 

·        w kol. Antonówka k. Bielina pow. Włodzimierz Wołyński  policjanci ukraińscy zastrzelili 18-letniego Polaka

·        w miasteczku Berezne pow. Horochów w kolejnym napadzie upowców na Polaków, głownie uciekinierów z okolicznych wsi nocujących na wozach lub pod wozami, wymordowali około 50 Polaków; pierwsza grupa upowców szła strzelając z broni palnej, druga grupa złożona z chłopów ukraińskich torturowała i mordowała używając noży, siekier itp., trzecia grupa rabowała dobytek i dobijała rannych

·        we wsi Biłka Szlachecka pow. Lwów policja ukraińska zamordowała 2 Polaków

·        w mieście Bołszowce pow. Rohatyn upowcy przy użyciu siekier i noży wymordowali 16 rodzin polskich, tj. 70 Polaków

·        w majątku Boruchów pow. Łuck upowcy spalili majątek i zamordowali kilkanaście rodzin polskich

·        w osadzie Broszniów pow. Dolina banderowcy uprowadzili 19 Polaków, pracowników powracających z odprawy w Nadleśnictwie Dolina i w niewyjaśnionych okolicznościach wszystkich zamordowali, głownie gajowych i leśniczych oraz kobietę, telefonistkę

·        w kol. Bryszcze pow. Łuck byli policjanci ukraińscy zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Bybło pow. Rohatyn upowcy uprowadzili i zamordowali po torturach w lesie 2 Polaków: proboszcza ks. Andrzeja Wierzbowskiego oraz nauczyciela Stanisława Wróbla

·        we wsi Charucza Wielka pow. Równe upowcy po torturach zamordowali 41-letniego legionistę Aleksandra Rogulskiego, mieszkańca sąsiedniej wsi Woronucha, którego Ukrainiec zaprosił do siebie w gościnę; 

·        we wsiach: Chrobrów i Telatyn pow. Hrubieszów Ukraińcy zamordowali po kilku Polaków

·        we wsi Czabarówka pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Czahary Zbaraskie pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Czeremno pow. Tomaszów Lubelski policjanci ukraińscy zamordowali 2 Polaków: komendanta miejscowej placówki AK oraz kobietę

·        we wsi Dobromierzyce pow. Hrubieszów policjanci ukraińscy aresztowali Polaka i po torturach zamordowali go po kilku dniach koło wsi

·        we wsi Dołhobycz pow. Hrubieszów Ukraińcy zamordowali kilku Polaków

·        we wsi Dołha Wojniłowska pow. Kałusz banderowcy uprowadzili 3 Polaków i po torturach zamordowali w lesie

·        we wsi Drohomyśl pow. Jaworów banderowcy zamordowali 3 Polaków: 2 nauczycielki oraz dziecko jednej z nich

·        we wsi Górka Połonka pow. Łuck upowcy zabili 21-letniego Polaka

·        we wsi Horodło pow. Hrubieszów policjanci ukraińscy zastrzelili 6 Polaków

·        we wsi Knihinicze pow. Rohatyn banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka, a zwłoki z poderżniętym gardłem podrzucili pod drzwi domu

·         we wsi Konotopy pow. Sokal banderowcy uprowadzili w nocy z domów i zamordowali w pobliżu budynku szkolnego 9 Polaków, w tym kobiety; podczas ich pogrzebu banderowcy ostrzelali kondukt pogrzebowy zabijając 17-letniego Polaka oraz raniąc 5 innych osób, w tym księdza i grabarza; tego dnia upowiec zastrzelił na moście 1 Polkę oraz zaginął bez wieści uprowadzony 1 Polak; łącznie Ukraińcy zamordowali 12 Polaków

·        we wsi Kośmierzyn pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w mieście Kopyczyńce woj. tarnopolskie na drodze koło miasta Ukraińcy zamordowali 6 Polaków, w tym 3 kobiety

·        we wsi Krasne pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym lekarza, kierownika szkoły, kierownika urzędu pocztowego

·        we wsi Krosienko pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Krzywe pow. Skałat nanderowcy zamordowali 3 Polaków oraz 7 Żydów

·        we wsi Krzywne Górne pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Lipsko pow. Lubaczów upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Lisowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 7 Polaków

·        we wsi Ławrów pow. Turka banderowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 8 Polaków

·        we wsi Łopuszanka Lechniowa pow. Turka banderowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Malice pow. Hrubieszów policjanci ukraińscy zamordowali 13 Polaków, w tym 4 kobiety

·        we wsi Milatycze pow. Lwów banderowcy zamordowali na drodze 33-letnią Polkę, matkę 3 małych dzieci

·        we  wsi Modryń pow. Hrubieszów upowcy zamordowali 25-letniego Polaka

·        w kol. Nowy Jagodzin pow. Luboml upowcy zastrzelili 3 Polaków: ojca z 2 dzieci do lat 10

·        w kol. Obeniże pow. Kowel Ukraińcy zamordowali co najmniej 19 Polaków, w tym całe rodziny, jedną z niemowlęciem

·        w kol. Optowa pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 6 Polaków, ocalało ciężko ranne dziecko

·        we wsi Panowice pow. Podhajce Ukraińcy uprowadzili Polaka, który zaginął bez wieści

·        we wsi Poczapy pow. Złoczów Ukraińcy spalili żywcem głuchoniemego 20-letniego Polaka

·        we wsi Przystań pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali 3 Polki, żony Ukraińców, jedną zamordował mąż

·        w kol. Rafałówka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 65-letniego Polaka

·        we wsi Rosochowiec pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali Polaka, administratora majątku

·        we wsi Rozłucz pow. Turka Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Różanówka pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Rudnia Potasznia pow. Kostopol upowcy zamordowali 11 Polaków, w tym spalili żywcem małżeństwo staruszków, oraz 8 Żydów

·        we wsi Rudniki pow. Mościska banderowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Rustweczko pow. Mościska w pacyfikacji ukraińsko-niemieckiej rozstrzelanych zostało 12 Polaków

·        we wsi Skurcze pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską z 10-letnim synem 

·        we wsi Smolanka pow. Tarnopol Ukraińcy zamordowali 5-osobową rodzinę polską z 3 dzieci

·        we wsi Smólna pow. Drohobycz banderowcy zamordowali 6-osobową rodzinę polską; los pozostałych Polaków z tej wsi nie jest znany

·        we wsi Stare Sioło pow. Lubaczów policjanci ukraińscy zastrzelili 24-letniego Polaka z Huty Szczerzeckiej

·        we wsi Strusów pow. Trembowla bojówkarze SB-OUN uprowadzili i utopili w rzece Seret greckokatolickiego księdza Panasinka ożenionego z Polką, gdyż potępiał zbrodnie UPA; zamordowali także jego żonę w zaawansowanej ciąży – zakłuli ją bagnetami

·        we wsi Szyły pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską, w tym narzeczoną Ukraińca

·        w miasteczku Śniatyń woj. stanisławowskie Ukraińcy uprowadzili 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        we wsi Tłumaczyk pow. Kołomyja banderowcy zamordowali Polaka, kierownika urzędu pocztowego

·        w miejscowości Tłuste Miasto pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym lat 21 i studenta

·        we wsi Topolnica Szlachecka pow. Turka upowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 25 Polaków

·        we wsi Torskie pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 20-letniego Polaka

·        we wsi Trościaniec pow. Buczacz upowcy uprowadzili 2 Polaków, braci, po których ślad zaginął

·        we wsi Turkowice pow. Hrubieszów upowcy zamordowali 20-letniego Polaka pracującego na polu (miesiąc wcześniej zastrzelili jego 18-letniego brata)

·        we wsi Tyśmieniczany pow. Stanisławów banderowcy zamordowali 47-letniego Polaka

·        we wsi Używaniec pow. Dubno upowcy zamordowali 6 Polaków, robotników przygotowujących drewno na potrzeby młyna

·        w kol. Wazów pow. Sokal banderowcy obrabowali i spalili kolonię oraz uprowadzili i zastrzelili 4 Polaków

·        we wsi Wojciechów pow. Lublin Ukraińcy z Niemcami zamordowali 1 Polaka i 15 Żydów

·        we wsi Zadwórze pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 22-letniego Polaka

·        we wsi Załucze pow. Borszczów banderowcy zamordowali 20 Polaków, w tym 2 nauczycielki;  „Tej nocy dwom nauczycielkom polskim banderowcy obcięli piłami stolarskimi obie nogi, następnie nożycami języki i połamali ręce, a gdy były one już w agonii, obie zastrzelili” (Sz. Siekierka......, s. 56)

·        we wsi Zawóz pow. Lesko policjanci ukraińscy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Zbora pow. Kałusz banderowcy zamordowali kilku Polaków, imiennie znane są nazwiska 2 Polaków: ojca z córką

·        w miasteczku Złoczów woj. tarnopolskie na przedmieściu Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską z 17-letnim synem, pochodzącą ze wsi Nakwasza pow. Brody; ojciec, Buczkowski  lat 55, został przybity gwoździami do ściany, jak Chrystus na krzyżu

·        we wsi Żabia pow. Kosów Huculski na osiedlu Krzywe Koło banderowcy zamordowali 2 Polaków: małżeństwo, pracowników leśnictwa

   W trzeciej dekadzie października  >  w okolicach wsi Kiwerce pow. Łuck banderowcy wymordowali kilka rodzin polskich (Wacław Kopisto: Droga cichociemnego do łagrów Kołymy, Warszawa 1990, s. 103).

   Pod koniec października  >

·        w kol. Peresieka pow. Kowel Ukraińcy pobili Polaka, w wyniku czego zmarł

·        we wsi Tyśmieniczany pow. Bohorodczany upowcy obrabowali i spalili polskie gospodarstwa oraz zamordowali 5 Polaków

 

Październik 1943 - uzupełnienie

1 października 1943 > w leśniczówce Mikuliczyn pow. Nadwórna: „Nazywam się Małgorzata Greiner(t) (prawidłowo Greiner, t dopisano po wojnie?) i jestem synową Stefana Greiner, który pochodzi z Mikuliczyna/Nadwórna. Jego wujek Julian Greiner był gajowym i mieszkał wraz z żoną i dziećmi w leśniczówce w Mikuliczynie.
01.10.1943 roku UPA wymordowała bestialsko wszystkich:
1. Julian Greiner ur. 12.02.1887
2. Helena Greiner zd. Pakiet ur. 18.01.1888 
ich dzieci
1. Jozefa,Maria Greiner ur.19.03.1913 
2. Jan Greiner ur.06.02.1927
3. Adam Greiner ur. 23.07.1925
Zięć: 
1.Stefan Tojeszyn ur. około 1912
jego dzieci.
1. Bronisława około 12 lat
2. Stanisława około 10 lat
druga żona Stefana Tojeszyn.:
1.Michalina Tojeszyn zd. Koch
Szukam ich śladów w różnych źródłach i nie mogę nic znaleźć, chociaż wszyscy mężczyźni Greiner ( sześciu braci) byli wojskowymi w I wojnie światowej.
Nie ma ich tez na żadnej liście wymordowanych przez UPA (Małgorzata Greinert, w: www. ludobójstwo.pl). 
Sz. Siekierka, H. Komański, E. Różański: „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim 1939 – 1946”, na s. 342 podają: 
„W sierpniu 1943 r. zostali zamordowani przez banderowców: 
- Grajner (Greiner) Julian, rodzina – 4 osoby, 
- Holeczek (i.n.), (mężczyzna), pracownik umysłowy, lat ok. 40, 
- Korcelak (i.n.), rodzina – 4 osoby, 
- Korcelak (i.n.) , dziecko brata ww., 
- Laskowska (i.n.), żona byłego policjanta polskiego, 
- Hitoraj (i.n.), dozorca miejscowego tartaku, 
- Josse (i.n.), rodzina – 3 osoby, 
- Tymowicz (i.n.) z żoną (i.n.), 
- Tujeszyn Bronisława, lat 6”. 
„W nocy z 30 września na 1 października 1943 r. uzbrojona banderowska bojówka UPA dokonała napadu na polskie domostwa. Napastnicy zamordowali 4 osoby, 8 uprowadzili, zaginęły bez wieści, i ranili 5osób, które ratowały się ucieczką i ocalały”. Było więc 12 ofiar NN. 

Nocą z 8 na 9 października > we wsi Netreba pow. Zbaraż: „Dnia 8.10.1943 r., w czasie nocnego napadu na wieś Netrebę, zginęli następujący uciekinierzy wołyńscy: 
1.Gabryk Marta 
2.Liśkiewicz Rózia 
3.Kozołóbska Julia
4.Wójcicki Piotr (ok. lat 58)
5.Tkacz Franciszek (udusił się dymem w piwnicy) 
6.Tkacz Antonina 
7.Tkacz Franciszka - udusili się 
8.Tkacz Maria
9.Gruszka Aniela.
10.Berbeć Maria 
11.Marciniak Stefania z Glińczuk.
12.Berbeć Kazimierz 
Pochowani wspólnie w Netrebie w sobotę 9.X.1943 r. o godz. 5 wieczór.
(Opracował: Andrzej Biernat 23.11.2009 na podstawie zeszytów o. Tadeusza Chrobaka.
Fragmenty wybrała Iwona Kopańska – Konon, w: www. ludobojstwo.pl). 

Nocą z 25 na 26 października > we wsi Krasne pow. Jarosław: „W nocy 25/26 października 1943 r. w Krasnem został zamordowany przez bojówkę ukraińską dr. Jan Burker. Zginął za to, że wykonał obdukcję zwłok okrutnie zamordowanego przez UPA emerytowanego kierownika szkoły pana Andruszowskiego, liczącego wówczas 65 lat. Poszukuję rodziny Pana Andruszowskiego i świadków śmierci mojego ojca” (Witold Burker; w: www. ludobojstwo.pl). 

27 października 1943 > we wsi Mietkie pow. Hrubieszów: Śledztwo IPN w sprawie rozstrzelania przez Niemców, w listopadzie 1943 roku w Hrubieszowie Jana K., który wcześniej został zatrzymany przez policjantów ukraińskich z posterunku w Sahryniu. (Sygn. S. 2/00/Zi) 
Jak ustalono w śledztwie w dniu 27 października 1943 roku brat Stanisława K. - Jan K. (członek Armii Krajowej), został zatrzymany przez ukraińskich policjantów z posterunku w Sahryniu i osadzony w areszcie. W czasie przetrzymywania w/w w areszcie znęcano się nad nim. Na początku listopada 1943 roku Jan K. został przewieziony do siedziby Gestapo w Hrubieszowie, po czym w wykonaniu wyroku Sądu Doraźnego Szefa Policji i Bezpieczeństwa Okręgu Lubelskiego z dnia 2 listopada 1943 roku zamordowano go. 

28 października > we wsi Krosienko pow. Przemyślany: ”Stanisław Kopociński -zamordowany 28 października 1943 miał ranę postrzałową, rany kłute od noża lub bagnetu oraz wypatroszone oczodoły Ucięty język (Dr Zbigniew Kopociński, w: www.ludobojstwo.pl).
H. Komański, Sz. Siekierka.., na s. 292 podają jako datę mordu miesiąc październik 1943. 

 

Listopad, jesienią  1943

 

 

   1 listopada  > 

  • we wsi Olesiów pow. Stanisławów banderowcy obrabowali dom i pobili Polaka, w wyniku czego zmarł
  • w kol. Ostrowy pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: brata z siostrą

   2 listopada  >

·        we wsi Baworów pow. Tarnopol upowcy zamordowali 2 Polaków: organiste oraz proboszcza ks. Karola Procyka, którego pobili, uprowadzili w rejon wsi Smolanka i po torturach zamordowali

·        we wsi Burdziakowce pow. Borszczów upowcy uprowadzili z gajówki i zamordowali 1 Polaka

   3 listopada  > 

·        we wsi Jazłowiec pow. Buczacz znalezione zostały zwłoki 2 sióstr zakonnych zamordowanych przez banderowców

·        we wsi Trawniki pow. Lublin podczas likwidacji obozu policjanci ukraińscy oraz Niemcy rozstrzelali około 10 tysięcy osób: Żydów, Polaków i Rosjan; ustalono nazwiska 20 Polaków

·        we wsi Tuchla pow. Stryj banderowcy zamordowali 35-letniego Polaka, leśnika

·        we wsi Turza Wielka pow. Dolina banderowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zastrzelili 75-letnią Polkę

·        we wsi Wasylów Wielki pow. Rawa Ruska (obecnie pow. Tomaszów Lubelski) Ukraińcy zamordowali 13 Polaków

   4 listopada  > 

·        we wsi Bryń pow. Stanisławów banderowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 2 Polaków: małżeństwo

·        w kol. Ugły pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską z 17-letnim synem i 20-letnią córką

·        w mieście Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 7-letnią dziewczynkę polską Stanisławę Flisińską

   5 listopada  >  we wsi Drohomyśl pow. Jaworów miejscowi Ukraińcy zamordowali 3 młodych Polaków.

   6 listopada  > 

·        w kol. Ledóchówka pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 3 starszych Polaków

·        partyzanci sowieccy płk Nikołaja Prokopiuka zamordowali 3 partyzantów AK, w tym ppor. Jana Rerutkę „Drzazgę”

   7 listopada  >  we wsi Bahnowate pow. Turka banderowcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską, obrabowali i spalili jej dom.

   8 listopada  >  we wsi Monasterzyska pow. Buczacz upowcy zamordowali Polaka, gajowego.

   9 listopada  > 

·        we wsi Cygany pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 24-letniego Polaka

·        we wsi Czerkawszczyzna pow. Czortków Ukraińcy zamordowali Polaka, kolejarza

·        we wsi Lubaszówka koło Lubieszowa (Polesie) o świecie „pijani bandyci z UPA dla zabawy zastrzelili 100 osób /.../, wśród pomordowanych byli Polacy i Ukraińcy”. Następnie wkroczyli do Lubieszowa i „na chybił trafił wybrali około 200 Polaków i zamknęli ich w dwurodzinnym drewnianym domu należącym do rodziny Buttmanów i Piaskowskich, budynek obłożono słomą i podpalono”  Wieczorem tego dnia dwaj miejscowi Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: aptekarza z żoną. Upowcy zamordowali też zakonnika z klasztoru kapucynów. Tego dnia w Lubaszowie i Lubaszówce Ukraińcy zamordowali około 253 Polaków i około 50 Ukraińców („Skazani na niepamięć”, w: Nasza Polska z 8.XI.2005 r.)

·        we wsi Wołcza Dolna pow. Dobromil banderowcy zamordowali 6 Polaków: 5-osobową rodzinę z 3 dzieci oraz służącą będącą w ciąży

   10 listopada  >

·        we wsi Błozew Górna koło Nowego Miasta pow. Dobromil upowcy zamordowali 14 Polaków; Maria Grabowska, lat 25, miała kilkanaście ran kłutych; jej córeczka Krystyna, lat 4, miała złamaną szczękę i rozpruty brzuszek; 6- osobowa rodzina Sychajów: ojciec miał rozpłataną ostrym narzędziem czaszkę, matka miała kilkanaście ran kłutych i wybite zęby, 22-letni syn miał 7 ran kłutych,  21-letnia córka miała kilkanaście ran kłutych, 19-letniacórka miała kilkanaście ran kłutych i ślady bicia po całym ciele, 15-letni syn został zastrzelony

·        we wsi Plebanówka pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali Polaka, młynarza

·        w kol. Różyn pow. Kowel w walce z UPA zginęło 6 partyzantów AK „Jastrzębia” pod dowództwem  „Sokoła”, Polacy musieli opuścić kolonię

·        we wsi Wiśniowczyk pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polsko-ukraińską  z 2 dzieci  (żoną Polaka była Ukrainka)

·        we wsi Zagórze pow. Zborów upowcy zamordowali 20 Polaków, całe rodziny, ich zagrody ograbili i spalili

   11 listopada  Święto Niepodległości) > 

·        we wsi Bołozów koło Przemyśla  banderowcy zamordowali 11 Polaków (wg sprawozdania OUN, więc nazwa wsi może być w wersji ukraińskiej)

·        we wsi Bełz pow. Sokal Ukraińcy zamordowali Polaka, właściciela majątku

·        w kol. Chwoszczowata pow. Sarny upowcy zamordowali 10 Polaków, którzy przyszli do swoich zagród po żywność

·        w kol. Dołhe pow. Sarny Ukraińcy siekierami i widłami zamordowali 11 Polaków, w większości osoby starsze i 16-letnią dziewczynę

·        we wsi Duliby pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską ( w tym 3-letniego syna i 17-letnią córkę), którą przechowywał Ukrainiec, aby szyła mundury dla UPA, rodzinę ukrywał przez 3 miesiące; zamordowali także Ukraińca

·        w kol. Folwark pow. Sarny upowcy zamordowali co najmniej 6 Polaków, w tym 8-letnią dziewczynkę

·        w kol. Janówka pow. Sarny Ukraińcy zamordowali co najmniej 14 Polaków, w tym spalili żywcem 9-osobową rodzinę

·        we wsi Kasperowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Konstantynówka pow. Sarny podczas napadu upowcy zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków

·        we wsi Mosty Wielkie pow. Żółkiew Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Osty pow. Sarny upowcy zamordowali kilkudziesięciu Polaków, w tym 1-roczne dziecko

·        w kol. Romanówka pow. Sarny upowcy spalili 9 polskich gospodarstw i zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków

·        w kol. Różyn i kol. Truskoty pow. Kowel „w drugi dzień trwającej bitwy, w czasie wycofywania się z kol. Truskoty serdeczny kolega, pełny od dzieciństwa sierota Stefan Skowron, lat 18, został ciężko ranny w nogę i prosił o pozostawienie go na polu naszego sąsiada Gnata Jufimczuka, ojca Mitki, sołtysa naszej kolonii. Po zakończonej i przegranej drugiego dnia bitwie Stach Szymczyk poszedł po Stefana. Niestety, ranny został już zamordowany, miał rozpruty brzuch, wyciągnięte wnętrzności i wydłubane oczy, ponadto był bez butów, które brat Zygmunt rozpoznał w 1944 r. u Ukraińca Lońki Oksiutycza, mieszkańca wsi Lubliniec”  (Tadeusz Kotarski: Moje tragedie, w: „Świadkowie mówią” , s. 43)

·        w kol. Świętocin pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali ocalałych z poprzedniej rzezi 23 Polaków – sztundystów, całe rodziny

·        we wsi Wiczynie pow. Łuck upowcy zamordowali 3 Polki w lesie między wsią Wiczynie a wisą Woronczyn pow. Łuck upowcy zamordowali 5-osobową rodzinę polską z 3 niepełnoletnich córek

   12 listopada  >  w miasteczku Sarny woj. wołyńskie Ukraińcy zamordowali 4 Polki, w tym 2 dziewczynki 6-letnie.

   13 listopada  >  we wsi Wysuczka pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków (młode małżeństwo oraz narzeczeństwo).

   13 lub 15 listopada  >  we wsi Staje pow. Tomaszów Lubelski miejscowi Ukraińcy zamordowali kilkudziesięciu Polaków; ustalono dane 9 ofiar; rannych dobijali siekierami i kołkami.

   15 listopada  > 

·        we wsi Gaje Smoleńskie pow. Brody upowcy zamordowali Polaka, leśniczego; znalezione ciało miało ucięty język, wydłubane oczy, połamane palce u rąk

·        we wsi Huta Pieniacka pow. Brody Ukraińcy zwabili Polaka, leśniczego, do leśniczówki Hutnikowa i ślad po nim zaginął

·        we wsi Kokutkowce pow. Tarnopol upowcy zamordowali 5 Polaków i 2 Ukraińców

·        we wsi Maksymówka pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali Polaka, weterynarza 

·        we wsi Szack pow. Luboml upowcy spalili polską kobietę i zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków

·        we wsi Ulaniki II pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        w mieście Włodzimierz Wołyński na peryferiach Ukraińcy zarżnęli nożami 2 Polaków: matkę z 9-letnim synem; jej męża zamordowali podczas rzezi Dominopola

   16 listopada  > 

·        we wsi Czahary Zbaraskie pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Huta Stara pow. Kostopol podczas napadu około 1200 upowcówi tzw. „sekirnykiw” (siekierników) czyli chłopów ukraińskich uzbrojonych w siekiery, widły, kosy itp.zginęło kilkanaście osób polskiej ludności cywilnej,  5 partyzantów AK oraz około 100 napastników 

·        w kol. Miedzików pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: kobietę oraz 16-letnia dziewczyna z 17-letnim jej bratem

·        w kol. Moczulanka pow. Kostopol upowcy zamordowali 3 Polaków

·        w mieście Sarny woj.. wołyńskie zmarł 31-letni Polak postrzelony przez Ukraińców

   Nocą z 16 na 17 listopada  >  we wsi Potok pow. Rohatyn banderowcy zamordowali 3 Polaków.

   17 listopada  >  w kol. Strzelecka pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali Polkę, uciekinierkę z kol. Żurawiec pow. Horochów.

   18 listopada  > 

·        w mieście Łuck woj.. wołyńskie na przedmieściu Krasne upowcy zamordowali 16 Polaków, w tym 6 osób znajomych ks. biskupa Adolfa Szelążka, nad którymi pastwili się

·        w mieście Równe woj. wołyńskie Ukraińcy z Kripo oraz gestapowcy rozstrzelali na przedmieściu Cegielnia 160 więźniów, a wśród nich co najmniej 100 członków konspiracji AK, aresztowanych przez policjantów ukraińskich; rozstrzeliwania trwały także w innych dniach

   19 listopada  . 

·        w mieście Równe woj. wołyńskie policjant ukraiński zabił 64-letniego Polaka

·        w osadzie Żytyń pow. Równe Ukraińcy zamordowali 21-letniego Polaka

   21 listopada  . 

·        we wsi Cygany pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym kobietę

·        we wsi Czesławice pow. Puławy policjanci ukraińscy z Niemcami zamordowali 12 Polaków(9 z Czesławic i 3 kobiety ze wsi Dąbrowa Cynkowska); łącznie 6 kobiet, w tym dwie 16-letnie

·        we wsi Malechów pow. Lwówna skutek donosu Ukraińców aresztowanych zostało 11 Polaków, z których 10 zostało zamordowanych: ks. proboszcz, wikary, 2 siostry zakonne, 2 kobiety, radiooperator AK, podoficer AK i organista

   22 listopada  > 

·        we wsi Sielec Bełzki pow. Sokal Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Wola Wielka pow. Lubaczów upowcy zamordowali Polaka, żołnierza BCh

   24 listopada  >  we wsi Plebanówka pow. Trembowla upowcy zamordowali 12 Polaków uprowadzonych w okolice Trembowli.

   25 listopada  . 

·        we wsi Koszów pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 4 Polaków (resztę przebywających tutaj) oraz Ukrainkę, żonę Polaka

·        w majątku Lubliniec pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską: właściciela majątku z synem i córką i ciała spalili wraz z dworem

·        we wsi Łubianki Wyższe pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 12 Polaków, w tym kobiety i dzieci; 3 Polaków zastrzelili policjanci ukraińscy, 9 Polaków zamordowali banderowcy

   28 listopada  > 

·        we wsi Adamówka pow. Jarosław policjanci ukraińscy rozstrzelali 18 Polaków

·        we wsi Holihrady pow. Zaleszczyki banderowcy strącili z wysokiej skały w przepaść 22-letniego Polaka Bazylego Soroczyńskiego

·        we wsi Majdan Sieniawski pow. Jarosław policjanci ukraińscy rozstrzelali 22 Polaków

   29 listopada  > 

·        we wsi Diuksyn pow. Kostopol upowcy zamordowali żonę powstańca styczniowego Klarę Teofilę Dobrzecką mającą 105 lat i jej najstarszą córkę, też już staruszkę; zwłoki kazali pogrzebać za wsią, w miejscu, gdzie zakopywano padlinę; w tym samym czasie i o tej samej godzinie zostali zamordowani członkowie tej rodziny w Werbczu Wielkim (W. i E. Siemaszko..., s. 221)

·        w miasteczku Ratno pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 20-letniego Polaka

·        we wsi Werbcze pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską z 2 dzieci

   30 lisropada  > 

·        w mieście Kowel woj. wołyńskie zmarł od ran zadanych przez Ukraińców 22-letni Polak

·        we wsi Szumlany Małe pow. Brzeżany banderowcy uprowadzili do lasu i zamordowali 3 Polaków

   W październiku lub listopadzie  >  we wsi Bybło pow. Rohatyn Ukraińcy uprowadzili do lasu i tam po torturach zamordowali ks. proboszcza Antoniego Wierzbowskiego. Lat 38 oraz nauczyciela Stanisława Wróbla, lat 31.

   W listopadzie  > 

·        w miasteczku Bełz pow. Sokal Ukraińcy zamordowali Polaka, naczelnika poczty

·        we wsi Beremiany nad Dniestrem pow. Buczacz  Ukraińcy zamordowali  5 Polaków, w tym 2 kobiety; młodzi Ukraińcy zatłukli drągami młodego Polaka, który przyszedł nie zaproszony na wesele ukraińskie; jego ciało rzeka wyrzuciła na brzeg pod Lataczem (Jan Adamski: Odwiedziny, Kraków 1975, s. 105 – 106);

·        w miasteczku Berezne pow. Horochów podczas kolejnego napadu upowcy zamordowali co najmniej 28 Polaków, w tym uciekających do Starej Huty tuż za mostem na Słuczy, całe rodziny

·        w kol. Bielczakowska pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali ponad 15 Polaków pracujących przy wykopkach ziemniaków, których pochowano dopiero w lutym 1944 roku, gdy tereny te zajęli Sowieci

·        we wsi Bohorodyczyn pow. Tłumacz miejscowi Ukraińcy zamordowali Polaka, brata księdza

·        we wsi Bojanice pow. Sokal banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka, organistę

·        we wsi Boratyn pow. Sokal banderowcy uprowadzili i zamordowali 22-letniego Polaka

·        we wsi Dobratyńskie Nowiny pow. Dubno Ukraińcy zadźgali nożami 2 Polaków: ojca z 13-letnim synem, przy czym pierwszego syna; byli to mieszkańcy Pańskiej Doliny i jechali furmanką do Młynowa

·        w miasteczku i powiecie Dobromil woj. lwowskie UNS-UPA wymordowała kilkuset Polaków

·        we wsi Herbutów pow. Rohatyn banderowcy zamordowali Polaka jadącego do młyna

·        we wsi Hukałowce pow. Zborów Ukraińcy zamordowali 10 Polaków, w tym 19-letniego chłopca powiesili na słupie, oblali benzyną i podpalili – spłonął żywcem

·        we wsi Ilnik pow. Turka upowcy obrabowali polskie gospodarstwa i zamordowali 5 Polaków

·        we wsi Jasienica Solna pow. Drohobycz miejscowi Ukraińcy zamordowali 8 Polaków, którzy nie opuścili wsi

·        we wsi Jasionów pow. Brody Ukraińcy zamordowali 2 rodziny polskie z 4 dzieci 

·        we wsi Jezierce pow. Kostopol Ukraińcy zamordowali Polkę w ciąży, żonę Ukraińca

·        w mieście Kołomyja woj. stanisławowskie banderowcy zastrzelili na ulicy 24-letniego Polaka oraz zamordowali we własnym mieszkaniu 4-osobową rodzinę polską: dziadków z 2 wnucząt; łącznie 5 Polaków

·        we wsi Komarów pow. Sokal banderowcy obrabowali i spalili polskie gospodarstwa oraz zamordowali 15 Polaków

·        we wsi Koniuszków pow. Brody Ukraińcy uprowadzili i zamordowali 1 Polaka

·        w kol. Konstantynówka pow. Dubno w studni gospodarstwa Krasińskich znaleziono wiele zwłok pomordowanych i potopionych rodzin polskich

·        we wsi Krzywcza Górna pow. Borszczów Ukraińcy uprowadzili z domów i zamordowali w pobliskim lesie 5 Polaków, w tym dziewczyny lat 18 i 21

·        w kol. Laski koło miasteczka Brzozdowce pow. Bóbrka banderowcy zamordowali w lesie Polaka, gajowego; w nocy przyszli do jego domu i zamordowali jego żonę i córkę oraz 3 pracowników leśnych, leśniczówkę spalili; łącznie zamordowali 6 Polaków

·        w mieście Lwów Ukraińcy uprowadzili 15-letnią Polkę Kazimierę Deciuk, która zaginęła bez wieści

·        we wsi Lubitów pow. Kowel upowcy zamordowali 4-osobowa rodzinę polsko-ukraińską

·        we wsi Lubliniec Nowy pow. Lubaczów upowcy zastrzelili 11 Polaków, furmanów skierowanych do wywózki drzewa z lasu

·        we wsi Łubianki Niższe pow. Zbaraż banderowcy zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Łyszne pow. Łuck upowcy spalili 12 polskich gospodarstw, liczba zamordowanych Polaków nie jest znana

·        we wsi Majdan pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Malnowska Wola pow. Mościska upowcy obrabowali 7 polskich gospodarstw i zamordowali 22 Polaków

·        we wsi Michałów pow. Tomaszów Lubelski upowcy schwytali i zamordowali 19-letnią Polkę

·        we wsi Nagórzanka pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 24 Polaków

·        w miasteczku Nałęczów pow. Puławy oddziały ukraińskie na służbie niemieckiej z żandarmami niemieckimi zastrzeliły na stacji kolejowej około 200 osób, Żydów i Polaków

·        we wsi Niżniów pow. Tłumacz banderowcy uprowadzili i zamordowali 7 Polaków

·        na drodze ze wsi Niżniów do Jazłowca pow. Tłumacz upowcy ujęli, dokonali gwałtu i zamordowali 2 siostry zakonne; wiosną odnaleziono ich ciała z wykręconymi rękami

·        w kol. Nowy Jagodzin pow. Luboml upowcy zastrzelili 1 Polaka

·        we wsi Olchowiec pow. Brody Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Palikrowy pow. Brody Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Pasieczna pow. Nadwórna banderowcy uprowadzili 12 Polaków, którzy zaginęli bez wieści

·        we wsi Poczapy pow. Złoczów Ukraińcy zamordowali 2 Polki: matkę z córką

·        we wsi Rudka pow. Lubaczów upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Seredyńce pow. Tarnopol Ukraińcy zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Sokołówka pow. Bóbrka banderowcy zamordowali 11 Polaków

·        we wsi Stopczatów pow. Kołomyja banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka

·        we wsi Strusów pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali Polaka, syna leśniczego

·        we wsi Strzałkowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        koło miasteczka Torczyn pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 1 polaka

·        we wsi Turówka pow. Skałat znaleziono zwłoki Polaka, nyłego żołnierza KOP, pracownika drogowego: były oplecione drutem kolczasty, w głowie miały wbite kilka gwoździ

·        we wsi Uniów pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Uścieczko pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Uwisła pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Wasylówka pow. Łuck w walce z UPA poległ 1 Polak

·        we wsi Wola Błażowska pow. Sambor banderowcy obrabowali i spalili polskie gospodarstwa oraz zamordowali 8 Polaków

·        we wsi Worobijówka pow. Tarnopol banderowcy zamordowali 2 Polaków i 3 Ukraińców

·        we wsi Woroncza pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 5 Polaków, w tym byłego zarządcę majątku i jego żonę zamordował sąsiad – Ukrainiec

·        we wsi Żółtańce pow. Żółkiew banderowiec zastrzelił 24-letniego Polaka 

   Pod koniec listopada  > we wsi Kozówka pow. Brzeżany upowcy obrabowali i spalili część polskich zagród oraz zamordowali 18 Polaków.

   W lipcu lub późną jesienią  >  we wsi Czeremszanka pow. Kowel wszyscy mieszkańcy tej wsi narodowości ukraińskiej, łącznie z kobietami, dziećmi i starcami, uzbrojeni w siekiery, widły, noże itp. wymordowali 162 Polaków, mieszkańców wsi oraz 9-letniego Tadeusza Frantczaka z kol. Piaseczno, łącznie 163 Polaków; uratowały się 2 – 3 osoby, w tym mężczyzna ze złamana ręką  i rozciętą głową oraz 14-letni chłopiec.

 



Listopad, jesienią 1943 - uzupełnienia


9 listopada 1943 > we wsi Lebieszów pow. Kamień Koszyrski, woj. poleskie: Banderowcy (tzw. UPA) 9 listopada 1943 roku wkroczyli do Reymontówki i Lubieszowa pow. Kamień Koszyrski, gdzie wymordowali około 300 osób. W Reymontówce 100 (według świadectwa Jana Bulwickiego, przedwojennego sołtysa tej kolonii, który sporządził imienny wykaz zamordowanych), zaś w odległym o 7 km Lubieszowie około 200 (według świadectwa Ukraińca Myny Saszczuka, który 10 listopada 1943 roku wraz z innymi sąsiadami przewoził nadpalone zwłoki do wspólnego grobu na cmentarzu katolickim). Pozostali przy życiu Polacy z Lubieszowa i Reymontówki, a także z kolonii Choromeck i Czysta Łuża zbiegli bądź to na północ do Bałandycz nad Kanałem Królewskim, bądź na południe do kompleksu leśnego Krasny Bór. W rezultacie po wojnie w Lubieszowie pozostało tylko dwoje czy troje Polaków, zaś Reymontówka znikła z mapy, rośnie tam teraz las, a po kolonii Choromeck pozostało czyste pole, na którym sowieci zbudowali lotnisko. 

Listopad 1943 > w miasteczku Kuty pow. Kosów Huculski policjanci ukraińscy w nocy aresztowali Rudolfa Tymoczko oraz dyrektora gimnazjum, lekarza i kilku innych Polaków. „Wiosną ojciec i wujek zginęli na Majdanku” (Aleksandra Solarewicz: „Gwiazda wycięta na piersiach”, w: „Niezależna Gazeta Polska z 3 kwietnia 2009, wspomnienia Krystyny Terleckiej). 

Jesienią 1943 > we wsi Nowosiółka pow. Złoczów: „Prosiłbym o umieszczenie na liście ofiar nacjonalistów ukraińskich mojego pradziadka Wojciecha Jakubowskiego, zamordowanego w Nowosiółce koło Złoczowa i pochowanego na cmentarzu tamże w okolicy kwatery zakonnic. Z tego co wiem to mordercy ( ponoć ukraińska policja) przyszli po pradziadka wieczorem, kazali się ubrać - niby na podróż do jakiegoś urzędu, ale powiedzieli że nie ma co ubierać się ciepło, bo to niedaleko. Chwilę potem rodzina słyszała trzy strzały. Został postrzelony dwa razy w okolicę serca i raz w głowę. Według córki pradziadka - żyjącej jeszcze Katarzyny Jakubowskiej - było to jesienią 1943 roku” (Daniel Jakubowski, daniel.jak@wp.pl; w: www. ludobojstwo.pl). 

Jesienią 1943 > we wsi Oseredek pow. Włodzimierz Wołyński: Pewnego razu samoobrona z Cegielni w liczbie około 30 chłopaków oraz kobiety na furmankach udali się ukraińskiej wsi Oseredek. Jeszcze nie dojechali do pierwszych budynków, a już posypały się strzały karabinowe ze wsi ukraińskiej Kohylno. Jako pierwszy zginął Hasiak lat około 20, a dwóch żołnierzy: Leonard Rusiecki i Piotr Michalak zostali ranni w tej potyczce (Eugeniusz Świstowski; w: www. ludobojstwo.pl; wspomnienia spisał Sławomir Roch). .

Jesienią 1943 > w kolonii Smołowa pow. Włodzimierz Wołyński: „Do samoobrony we Włodzimierzu Wołyńskim wstąpiłem i ja, jesienią 1943 roku pojechałem z innymi żołnierzami polskimi i niemieckimi na akcję jako furman. Naszym celem była wieś Smołowa, gdy dotarliśmy na miejsce zatrzymaliśmy przy kościele katolickim i weszliśmy do środka, ponieważ był otwarty. Naszym oczom ukazał się makabryczny obraz, na drewnianej podłodze Kościoła znajdowało się dużo zaschniętej krwi, już wtedy byliśmy prawie pewni, że tu nikt świni nie szlachtował. Poza tym świątynia znajdowała się w bardzo dobrym stanie. W późniejszym czasie nasze przewidywania się sprawdziły, kiedy dowiedzieliśmy, że w Smołowej, w Kościele ukraińscy nacjonaliści pomordowali bardzo dużo Polaków. Świątynia stała nieco na uboczu te wsi. /.../ Wiele lat po wojnie, gdy po raz kolejny uczestniczyłem w Zjeździe 27 WDPAK, spotkałem jednego z żołnierzy naszej dywizji, mieszkańca byłej polskiej kolonii Smołowa. Niestety jego imienia i nazwiska już dziś nie pamiętam, rozmawialiśmy jednak wtedy o tej krwi na podłodze Kościoła, a on powiedział tak: „W naszym kościele w Smołowej Ukraińcy wymordowali wielu Polaków podczas trwania mszy świętej!” Pamiętam, że nawet wymieniał niektóre nazwiska ofiar, które znał ale niestety i tych osób już dziś nie mogę sobie przypomnieć” (Eugeniusz Świstowski, w: www. ludobojstwo.pl; wspomnienia spisał Sławomir Roch). 

 

 

                       Jesienią 1943  >

 

·        w kol. Andrzejówka pow. Równe Ukraińcy zamordowali 80-letniego Polaka

·        w osadzie Batorówka pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 5-osobowa rodzinę polską, która za radą sąsiadów Ukraińców pozostała i przeszła na prawosławie

·        w osadzie Bortnioca pow. Dubno Ukraińcy zamordowali 20 Polaków, w tym całe rodziny

·        w kol. Cegielnia pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 3 Polaków (w tym 14-letniego) oraz 8-letniego chłopca żydowskiego, ukrywanego przez Polaków

·        w kol. Dubniki pow. Kowel Ukraińcy przy pomocy motyki i bagnetu zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Fraga pow. Rohatyn Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Gliniany pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 21-letniego Polaka 

·        we wsi Głuszków pow. Horodenka banderowcy ostrzelali Polaków podczas pogrzebu na cmentarzu, w wyniku czego 1 Polak zmarł a 4 zostało rannych

·        w kol. Kopaczówka pow. Łuck w walce z UPA poległ 1 Polak

·        we wsi Krosienko pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską

·        koło wsi i majątku Lityń pow. Kowel patrol AK „Jastrzębia”  w lesie lityńskim natknął się na upowców, gdy mordowali oni Polaków rozebranych do naga, kilku zdołali już zabić

·        we wsi Lubliniec Nowy pow. Lubaczów Ukraińcy rozstrzelali 11 Polaków, wozaków

·        w kol. Lulówka pow. Horochów Ukraińcy zamordowali ostatnią rodzinę polską; ocalała tylko 12-letnia córka, którą Ukrainka ukryła pod słoma i odwiozła do Horochowa

·        w kol. Lulówka Węgierszczyzna pow. Horochów po lipcowych rzeziach pozostała za namową sąsiadów Ukraińców wielodzietna rodzina polska i została zamordowana

·        w osadzie Łabędzianka pow. Dubno upowcy zamordowali po torturach rodzinę gajowego Midura; jego żonę z dziećmi, w tym 12-letnią córkę, którą przed śmiercią zgwałcili; następnie w osadzie bestialsko zamordowali jeszcze 1 Polkę

·        w miasteczku Łokacze pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Majdan pow. Żółkiew miejscowi Ukraińcy zamordowali 27-letniego Polaka

·        w kol. Mańków pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

·        w kol. Marcelówka pow. Włodzimierz Wołyński upowcy ostrzelali kopiących na polu ziemniaki zabijając 1 Polaka

·        we wsi Mohylno pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali Polaka, kolejarza, a podczas próby odbicia go zginęło w walce z upowcami 2 Polaków z samoobrony z Helenówki Werbskiej

·        we wsi Mosur pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 3 Polaków: matkę z córeczką i niemowlęciem

·        w kol. Natalia pow. Równe Ukrainiec Danyło Demczuk, dowódca miejscowej bojówki UPA, zranił swoją żonę Janinę i utopił

·        w kol. Ochocin pow. Łuck podczas napadu upowcy zamordowali kilkunastu Polaków, imiennie znane są 2 ofiary

·        w kol. Osiecznik pow. Kowel upowcy zamordowali kilkanaście zwiezionych tutaj z okolicy rodzin polsko-ukraińskich; doły na ich zwłoki kopali mali chłopcy

·        we wsi Przekurka (Perekurka) pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 7-osobowa rodzinę polską: dziadków, rodziców z synem i 2 córkami

·        w kol. Radowicze pow. Kowel patrol AK „Jastrzębia” natknął się na upowców mordujących w stodole mężczyznę; poodcinali mu już różne części ciała i mężczyzna zmarł

·        we wsi Sawosze pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 2 Polki, swoje żony

·        we wsi Sitowicze pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: ojca z synem

·        w kol. Smolarnia pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy utopili w studni Polkę, która przyjechała do swojego domu po rzeczy

·        we wsi Sołotwina pow. Nadwórna banderowcy zamordowali 11 Polaków, w tym 3-osobową rodzinę i 5 kobiet

·        we wsi Staryki pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 11 Polaków, którzy wracali do swoich domów po żywność

·        w mieście Włodzimierz Wołyński Ukraińcy w okrutny sposób zamordowali na przedmieściu 2 Polaków, lat 17 i 40

·        we wsi Wojsławice pow. Sokal upowcy zamordowali 24 Polaków, głównie kobiety i dzieci

·        we wsi Zbaraż Stary pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym 35-letnią kobietę

 

 

Grudzień 1943

 

 

   1 grudnia  >

  • we wsi Świstelniki pow. Rohatyn trzej Ukraińcy obrabowali dwa polskie domy, pobili 2 Polki oraz pokłuli i pobili kolbami karabinów męża jednej z nich, w wyniku czego poniósł on śmierć
  • we wsi Zadyby pow. Kowel upowcy zamordowali 20-letnią Polkę

   Nocą z 1 na 2 grudnia  >  w miasteczku Ostróg nad Horyniem pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali 10 Polaków: 5-osobową rodzinę, matkę z synem, 2 kobiety oraz jedną kobietę uprowadzili i ślad po niej zaginął.

   2 grudnia  >  we wsi Połupanówka pow. Skałat Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   3 grudnia  >  we wsi Bielin pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 1 Polkę.

   4 grudnia  >  we wsi Zaturce pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   5 grudnia  >  we wsi Nieświcz pow. Łuck upowcy zaatakowali Polaków, którzy schronili się w kościele i bronili przez kilka dni odcięci od żywności i wody; gdy kończyła się im amunicja spuścili na sznurze jednego mężczyznę, który przyprowadził w ostatniej chwili pomoc samoobrony z Antonówki Szepelskiej; 45 Polaków wyjechało, część została; we wsi upowcy zamordowali 30 Polaków a w styczniu 1944 roku wypalili wnętrze kościoła z lat 1612 – 1618.

   6 grudnia  > 

  • we wsi Owadno pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Stężarzyce pow. Włodzimierz Wołyński miejscowi upowcy i chłopi ukraińscy zamordowali 42 Polaków, w większości siekierami, całe rodziny (W. i E. Siemaszko..., s. 849 – 850)

   Nocą z 6 na 7 grudnia  > 

  • we wsi Budki Borowskie pow. Sarny upowcy oraz chłopi ukraińscy siekierami, kosami, kołkami (którymi przybijali ofiary przez brzuch do ziemi), nożami dokonała rzezi Polaków, wiele dziewcząt i kobiet zostało przed zamordowaniem zgwałconych; imiennie znanych jest zamordowanych 19 Polaków i 4 Ukraińców; pierwsza grupa (mężczyźni) mordowała, druga grupa (kobiety) rabowała,  trzecia grupa (młodzież i dzieci) podpalała
  • we wsi Dołhań pow. Sarny upowcy i chłopi ukraińscy  w podobny sposób jak w Budkach Borowskich dokonała rzezi Polaków, imiennie znane jest tylko 15 ofiar; polska wieś szlachecka z 1844 roku przestała istnieć
  • we wsi Okopy pow. Sarny upowcy i chłopi ukraińscy w podobny sposób jak we wsiach Budki Borowskie i Dołhań wymordowała ponad 100 Polaków; gdy na drugi dzień przyszli z lasu ci, którym udało się uciec i uratować – niektórzy na widok zmasakrowanych doznali zaburzeń psychicznych i kilka osób potem zmarło;  zakonnik o. Ludwik Wrodarczyk, lat 37,  został uprowadzony, bity i torturowany, potem Ukraińcy położyli go na śniegu, rozcięli klatkę piersiową i wyjęli pulsujące jeszcze serce; w domu, w którym go torturowali, jeszcze w 1992 roku Polak,  dawny mieszkaniec wsi Kurpiłówka, będący w odwiedzinach – pielgrzymce – widział plamy krwi na ścianie  (W. i E. Siemaszko...., s. 763 – 764)

   7 grudzień  >

  • we wsi Olesiów pow. Stanisławów banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka, gajowego
  • w kol. Ostrowy pow. Luboml Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

   8 grudzień  > 

  • na drodze ze wsi Niżowice do wsi Jazłowiec pow. Buczacz bojówkarze OUN-UPA uprowadzili ks. prof. Andrzeja Krośnickiego bijąc go po drodze i ślad po nim zaginał
  • we wsi Rudnia Lwa pow. Sarny upowcy w drugim dniu napadów zamordowali co najmniej 10 Polaków a podczas walki zginął 1 partyzant AK ”Bomby” 

   Kilka dni po 8 grudnia  > 

  • w futorze Dąbrowa pow. Sarny podczas drugiego napadu upowcy zamordowali 11 Polaków i 4 Ukraińców 
  • we wsi Rudnia Lwa pow. Sarny upowcy podczas kolejnego napadu wymordowali wszystkich pozostałych tutaj Polaków w sp[alonej już wsi, około 40 Polaków oraz poległ w walce kolejny partyzant oddziału AK „Bomby”, który przybył na odsiecz

   9 grudnia  >  w miasteczku Białozurka pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.

   10 grudnia  > 

  • w kol. Peresieka pow. Kowel upowcy wrzucili granaty do domu zabijając 3 Polaków oraz 2 raniąc (Adam Peretiałkowicz: Zasmyki, w: „Biuletyn informacyjny 27 DWAK, nr 1/1993)
  • w mieście Równe woj. wołyńskie w szpitalu zmarł od ran zadanych przez Ukraińców 3-letni polski chłopiec Antoni Sewruk ze wsi Kwasiłów

   12 grudnia  >

  • we wsi Strusów pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 3 Polaków
  • we wsi Trościanka pow. Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zamordowali 5 Polaków: 4-osobową rodzinę oraz 70-letnią kobietę

   13 grudnia  >

  • we wsi Komarniki pow. Turka upowcy obrabowali 2 polskie gospodarstwa i uprowadzili 35-letniego Mirona Komarnickiego, który zaginął bez śladu
  • we wsi Kozowa pow. Brzeżany Ukraińcy zamordowali Polkę, żonę dowódcy plutonu AK
  • we wsi Starogród pow. Sokal  Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

   14 grudnia  >

  • we wsi Latacz pow. Zaleszczyki Ukraińcy obrabowali i spalili 3 polskie gospodarstwa oraz zamordowali 9 Polaków, w tym 6-osobową rodzinę
  • we wsi Monasterzyska pow. Buczacz banderowiec zamordował 1 Polaka
  • we wsi Szutromieńce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: leśniczego i jego bratanka

   15 grudnia  > 

  • we wsi Janów pow. Trembowla banderowcy zamordowali Polaka, kierownika szkoły
  • w mieście Kowel woj. wołyńskie upowcy wrzucili granaty do polskich domów zabijając co najmniej 8 Polaków, w tym kobiety i dzieci
  • we wsi Monasterzyska pow. Buczacz policjanci ukraińscy zastrzelili 4 Polaków

   W połowie grudnia  >  we wsi Bryń pow. Stanisławów banderowcy uprowadzili i zamordowali 2 Polaków, braci.

   Nocą z 15 na 16 grudnia  >  we wsi Stara Wieś pow. Lubaczów banderowcy zamordowali 30 Polaków, w tym kobiety i dzieci.

   16 grudnia  >  w mieście Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 30-letnią Polkę.

   17 grudnia  > 

  • we wsi Rudniki pow. Mościska banderowcy zamordowali 22-letniego Polaka 
  • w mieście Sarny woj. wołyńskie zmarła 20-letnia Polka od ran zadanych przez Ukraińców

   18 grudnia  >

  • we wsi Monasterzyska pow. Buczacz banderowcy zamordowali 6 Polaków, pracowników fabryki tytoniu
  • we wsi Waleśnica pow. Nadwórna banderowcy zamordowali na drodze 1 Polaka 

   17 lub 19 grudnia  > 

  • we wsi Dąbrówka pow. Biłgoraj Ukraińcy z Niemcami spalili 34 polskie gospodarstwa, zamordowali 9 Polaków a 8 zabrali do więzienia
  • we wsi Zagródki pow. Biłgoraj upowcy z policjantami ukraińskimi zamordowali 9 Polaków

   19 grudnia  > 

  • we wsi Potok Górny pow. Biłgoraj Ukraińcy z SS „Hałyczyna’ oraz policjanci ukraińscy z Tarnogrodu, Biszczy i Księżopola spalili 60 gospodarstw polskich oraz zastrzelili co najmniej 58 Polaków; Przed kościołem wyprowadzono z szeregu księdza Błażeja Nowosada i zabito go na strychu kościoła. Widziałem zwłoki księdza. Górną część czaszki miał odstrzeloną oraz całe ciało i ręce pokłute bagnetami (zeznanie Jana Zabłotnego, w: S. Jastrzębski...., s. 74)
  • we wsi Szyszkowce pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie

   20 grudnia  > w mieście Włodzimierz Wołyński Ukraińcy zakłuli bagnetami 4 Polki, w tym 80-letnią z 10-letnią wnuczką.

   21 grudnia  > 

  • we wsi Kościuszkówka pow. Czortków banderowcy zamordowali 17-letniego Polaka
  • we wsi Ostra Mogiła pow. Skałat Ukraińcy zamordowali 2 nauczycieli polskich: jednego zastrzelili, drugi uprowadzony zaginął bez wieści

   20 lub 22 grudnia  >   we wsi Stara Huta pow. Kostopol sowiecki oddział partyzancki ze zgrupowania gen. Michaiła Naumowa porwał dowódcę oddziału AK por. Władysława Kochańskiego „Bombę” wraz z 5 oficerami i 13 podoficerami i szeregowcami oraz ks. Leona Śpiewaka, kapelana oddziału i proboszcza parafii w Hucie Starej; kilku żołnierzy AK sowieci rozstrzelali a „Bombę” i pozostałych wywieźli do więzienia.

   22 grudnia  >

  • we wsi Brusno Nowe pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 19-letniego Polaka
  • we wsi Modryń pow. Hrubieszów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków; w odwecie oddział AK zabił 4 Ukraińców
  • we wsi Rudka pow. Lubaczów upowcy zamordowali masakrując 19-letniego Polaka

   Nocą z 22 na 23 grudnia  > 

  • we wsi Choronów pow. Rawa Ruska banderowcy zamordowali 16 Polaków od 3-miesięcznego niemowlęcia, w tym 12-osobową rodzinę Łuszkiewiczów z 8 dziećmi od 2 do 22 lat
  • we wsi Dąbrówka pow. Lubaczów upowcy zamordowali partyzanta AK

   23 grudnia  > 

  • we wsi Putiatyńce pow. Rohatyn banderowcy wywabili z domu Polaka, który zaginął
  • we wsi Strusów pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Witonież pow. Łuck w walce z UPA poległo 5 partyzantów AK „Łuna”

 

   24 grudnia (Wigilia)  >

  • we wsi Białogłowy pow. Zborów Ukraińcy zarąbali siekierą 1 Polaka
  • we wsi Dworzec pow. Równe upowcy zamordowali 35 Polaków podczas wieczerzy wigilijnej, uchodźców z okolicznych wsi i koloni
  • we wsi Kotłów pow. Złoczów upowcy zamordowali 7 rodzin polskich podczas wieczerzy wigilijnej, 35 Polaków; Wieczorem, przy silnej zadymce, ruszyliśmy do Kotłowa. Szło nas dziesięciu. W szkolnym budynku znaleźliśmy pomordowanych. Siedem rodzin: kobiety, dzieci, starcy i młodzi mężczyźni. Naliczyłem trzydzieści pięć osób. Widok był makabryczny: długi, zastawiony wigilijnymi potrawami stół cały był poplamiony krwią. Szczególnie utkwił mi w pamięci opłatek przesiąknięty krwią. Głowy niektórych pomordowanych tkwiły w miskach z potrawami. /.../ Od cudem ocalałego starca dowiedzieliśmy się, że wspólny wieczór wigilijny miał być wieczorem pożegnalnym: wszyscy pomordowani zaraz po świętach mieli opuścić wieś i przenieść się do miasta. /.../ Tam były pomordowane młode dziewczęta i jakże okrutnie... jedną powieszono za włosy na drzwiach i rozpruto jej brzuch, a drugiej z kolei ręce przybito gwoździami do stołu, a stopy – do podłogi. Albo ten maleńki chłopczyk... powieszony za genitalia  na klamce... (Franciszek Sikorski: Iwa zielona, Wrocław 1984)
  • we wsi Krościatyn pow. Buczacz policjant ukraiński zastrzelił przed kościołem 1 Polaka
  • we wsi Kruhów pow. Złoczów upowcy zamordowali 18 Polaków i 24 Ukraińców goszczących u Polaków podczas wieczerzy wigilijnej
  • na przedmieściu miasta Łuck woj. wołyńskie upowcy oraz chłopi ukraińscy zaatakowali Polaków podczas wieczerzy wigilijnej mordując ich za pomocą siekier, noży i innych narzędzi; stosowali tortury i gwałty, dzieciom rozbijali głowy o mur i słupy; na przedmieściu Hnidawa zamordowali 57 Polaków, na przedmieściu Wólka 24 Polaków, na przedmieściu Krane 16 Polaków (tutaj w jednym domu poćwiartowane ofiary rozłożyli na talerzach wieczerzy wigilijnej; znaleziono też dziecko w beciku z licznymi ranami zadanymi nożem); ofiar było znacznie więcej, m.in. 18-osobowa rodzina Pszczółków z Sienkiewiczówki i inni uciekinierzy z okolicznych wsi, futorów i koloni; co najmniej 115 Polaków  (W. i E. Siemaszko..., s. 660;  Bolesław Gaweł: Lata włóczęgi, Olsztyn 1977, s. 151)
  • we wsi Maksymówka pow. Zbaraż Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Monasterzyska pow. Buczacz Ukraińcy uprowadzili 3 Polaków, w tym nauczyciela Mariana Filipeckiego, organizatora tajnego nauczania szkoły średniej – wszyscy zaginęli bez wieści
  • w miasteczku Ołyka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 42 Polaków podczas wieczerzy wigilijnej; w jednym domu 15 Polaków, w drugim 5-osobową rodzinę (ojciec miał obcięte ręce i rozpłataną głowę, matka została zmasakrowana, dwaj synowie lat 7 i 9 mieli odrąbane palce a 6-miesięczną córkę udusili sznurkiem (W. i E. Siemaszko..., s. 583 – 584)
  • na drodze do stacji kolejowej we wsi Strusów pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • do wsi Trościanka pow. Włodzimierz Wołyński dotarła samoobrona z Bielin i zabrała ze sobą grupę Polaków ukrywającą się od 9 grudnia w schronie; skrajnie wyczerpanych, kobiety i dzieci nie wychodziły na zewnątrz; w tym dniu Ukraińcy zamordowali we wsi 1 Polaka
  • we wsi Wołochy pow. Brody podczas wieczerzy wigilijnej na dom rodziny Żeglińskich dokonała napadu bojówka banderowska; uprowadziła i zamordowała 2 Polaków oraz 1 Ukraińca, zięcia jednego z Polaków: po kilku dniach odnaleziono ich zmasakrowane zwłoki w lesie
  • w miasteczku Zabłotów pow. Śniatyn banderowcy uprowadzili z domów 2 Polaków i po torturach zamordowali w lesie koło wsi Dżurów: 35-letniego nauczyciela, komendanta AK w Zabłotowie oraz 40-letniego inżyniera górnictwa
  • we wsi Zazdrość pow. Trembowla upowcy napadli na majątek ziemski i zamordowali podczas wieczerzy wigilijnej 4 Polaków: zarządcę i 3 pracowników 

   25 grudnia (Boże Narodzenie)  > 

  • we wsiach i koloniach: Batyń, Janówka, Lublatyn, Radomle i Stanisławówka pow. Kowel rankiem upowcy i okoliczni chłopi ukraińscy na czele z duchownym prawosławnym ubranym w szaty liturgiczne dokonali napadu na ludność polską bestialsko torturując, gwałcąc dziewczęta i kobiety, okaleczając i mordując siekierami, nożami, widłami, bagnetami itp.
  • w kol. Batyń pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 9 Polaków; w tym dogonili na zamarzniętym jeziorze uciekające do sąsiedniej wsi Janówka 4 Polki (babkę, matkę i jej 2 córki) i zarąbali je siekierami
  • w miejscowości Bołdury (Małopolska Wschodnia) Ukraińcy zamordowali kilkudziesięciu Polaków; W same święta Bożego Narodzenia bandy ukraińskie dokonały napadu na polską wieś Bołdury, mordując kilkadziesiąt osób i paląc 30 gospodarstw (Włodzimierz Banasiak: Małopolska wschodnia pod rządami Trzeciej Rzeszy, Rzeszów 1990) 
  • w osadzie Bortnica pow. Dubno upowcy zamordowali 8 Polaków i 3 ukrywanych Żydów; samoobrona odparła atak ale osada została spalona
  • we wsi Drużkopol pow. Horochów Ukraińcy zamordowali polskie małżeństwo lat 65 i 70, ostatnich jeszcze mieszkających tutaj Polaków
  • we wsi Hnilice Wielkie pow. Zbaraż banderowcy zamordowali 40 Polaków z 8 rodzin
  • w kol. Janówka pow. Kowel Ukraińcy użyli podstępu informując, że jadą Niemcy i trzeba schować broń, po czym wyparli Polaków ze wsi, obrabowali i spalili ich gospodarstwa oraz zamordowali 43 Polaków; Ukraińcy zgromadzili znaczne siły oraz dużą ilość wozów do załadowania zrabowanego mienia; dopiero pomoc oddziału AK „Kani” z Kupiczowa wyparła napastników
  • w kol. Lublatyn pow. Kowel upowcy oraz chłopi ukraińscy zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków
  • w mieście Łuck woj. wołyńskie upowcy powiesili w parku miejskim 1 Polaka
  • we wsi Monasterzyska pow. Buczacz policjanci ukraińscy zamordowali 4 Polaków, członków AK: Mieczysława Dudzika, Jana Mitka, lekarza Domańskiego i studenta Ćwiąkałę (ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Zagłada Krościatyna, w: „Nasz Dziennik” z 4 września 2003 r.)
  • w kol. Radomle pow. Kowel upowcy i chłopi ukraińscy zamordowali co najmniej 48 Polaków, w większości siekierami, nożami, bagnetami lub paląc żywcem; w walce poległo 6 Polaków; łącznie zginęło 54 Polaków
  • we wsi Skała nad Zbruczem pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali Polaka, byłego plutonowego KOP oraz Ukraińca przebywającego w jego domu
  • w kol. Stanisławówka pow. Kowel upowcy i chłopi ukraińscy zamordowali nie ustaloną liczbę Polaków, natomiast w walce zginęło 4 członków polskiej samoobrony
  • we wsi Ulaniki II pow. Łuck Ukraińcy zamordowali co najmniej 2 Polaków: ojca i chrzestnego Jacka  Michałowskiego („Dziennik Wschodni” z 9 lipca 2004 r.) 
  • we wsi Wołowce pow. Borszczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, przeżyła ciężko ranna córka jednego z nich
  • w miasteczku Zaleszczyki woj. tarnopolskie Ukraińcy uprowadzili do miejscowości Tłuste Miasto 1 Polaka i tam go zamordowali
  • we wsi Zarwanica pow. Złoczów banderowcy zamordowali małżeństwo polskie

   26 grudnia  > 

  • w miasteczku Chyrów pow. Dobromil do polskiego domu, gdzie odbywało się wesele, bojówkarze OUN ze wsi Grodowice wrzucili granat zabijając 7 Polaków i 12 raniąc
  • w osadzie Dąbrowica pow. Buczacz policjanci ukraińscy zastrzelili 4 Polaków
  • we wsi Dubie pow. Brody banderowcy zamordowali 27 Polaków, w tym 5 rodzin
  • we wsi Modryniec pow. Hrubieszów upowcy w okrutny sposób zamordowali 3 braci Frączuków, w tym 13-letniego Mieczysława
  • we wsi Nakwasza pow. Brody w przysiółku Bendasie Ukraińcy zamordowali 8 Polaków: 3-osobową rodzinę z 15-letnią córką, ojca z 17-letnim synem, 55-letnią kobietę i małżeństwo 

   Nocą z 26 na 27 grudnia  >  we wsi Witoldówka pow. Zdołbunów Ukraińcy zamordowali 13 Polaków, natomiast w wielogodzinnym boju z UPA zginęło 7 członków samoobrony polskiej, łącznie zginęło 20 Polaków.

   27 grudnia  > 

  • we wsi Landestreu – Mazurowo pow. Kałusz Ukraińcy zamordowali 17 Polaków
  • w mieście Równe woj. wołyńskie Ukraińcy zabili 26-letniego Polaka
  • we wsi Różaniec pow. Biłgoraj Ukraińcy z Niemcami zamordowali 4 Polaków

   28 grudnia  >

  • we wsi Chomiakówka pow. Czortków banderowcy przebrani w mundury niemieckie zamordowali 16 Polaków i 1 Ukraińca rzekomo werbując ich do obrony przed atakiem UPA
  • we wsi Dermanka pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 4 Polaków; w tym 13-letnią dziewczynkę oraz młode małżeństwo liczące po 19 lat
  • w kol. Hermanówka pow. Łuck na skutek donosu Ukraińców, że w jednym z opuszczonych domów są partyzanci sowieccy,   oddział konny ukraińskiego Sicherheitsdienst z kilkoma gestapowcami dokonał pacyfikacji wsi mordując 47 Polaków, 3 Rosjan i 2 Żydów
  • w mieście Hrubieszów Ukrainiec Iwan Kwiatkowski z Sahrynia zastrzelił polskiego lekarza Władysława Kuczewskiego, prezesa RGO 
  • we wsi Jagielnica pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 13 Polaków
  • w kol. Leżachów pow. Kowel Ukraińcy zamordowali 6 Polaków
  • w mieście Włodawa bojówka ukraińska zamordowała 30 Polaków

   29 grudnia  >  we wsi Szumlany Małe pow. Brzeżany Ukraińcy zamordowali 7 Polaków.

   30 grudnia  > 

  • w miasteczku Beresteczko pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polsko-rosyjską: Rosjanina, jego żonę Polkę i ich 2 małe córki, które przybili gwoździami do desek łóżka i spalili żywcem; oraz Polaka, którego zarąbali siekierą
  • we wsi Dąbrowa pow. Tomaszów Lubelski upowcy zamordowali około 10 Polaków
  • w majątku Naręczyn pow. Horochów Ukraińcy zamordowali 4 Polaków
  • we wsi Popowce pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę polską: matkę z synem i córką
  • w osadzie Żytyń pow. Równe Ukraińcy zamordowali 23-letniego Polaka

   11 lub 31 grudnia  >  we wsi Terebiniec pow. Hrubieszów bojówka ukraińska zamordowała we młynie 6 Polaków, w tym jego właściciela i obrabowała młyn.

   31 grudnia  > 

  • we wsi Nakwasza pow. Brody Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Moniatycze pow. Hrubieszów Ukraińcy zamordowali 24-letniego Polaka
  • we wsi Semenów pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, lat 20 i 22

 

   W listopadzie – grudniu  >  we wsi Szumlany pow. Podhajce Ukraińcy zamordowali 13 Polaków, w tym 3 rodziny.

   Na początku grudnia  > 

  • w kol. Karczunek pow. Włodzimierz Wołyński upowcy okrążyli dom polski i spalili żywcem 2 rodziny polskie liczące 9 osób
  • w kol. Młodzianówka pow. Kostopol upowcy zamordowali małżeństwo polskie: mężczyźnie obcięli głowę i osadzili na sztachetach ogrodzenia, resztę jego ciała i żonę spalili wraz z domem

   W grudniu  > 

  • w kol. Aleksandrówka pow. Łuck (gmina Kniahininek) tuż po Bożym Narodzeniu upowcy zamordowali 2 Polki: matkę z córką, oraz nie ustaloną liczbę innych Polaków
  • we wsi Baranówka pow. Przemyślany Ukraińcy uprowadzili i zamordowali Polaka, gajowego
  • we wsi Barycz pow. Buczacz Ukraińcy zamordowali 6 Polaków, w tym policjanci ukraińscy 3-osobową rodzinę, w których domu przebywali partyzanci AK i 1 partyzanta AK, natomiast banderowcy zamordowali 1 Polaka i uprowadzili właściciela sklepu, którego odrąbaną głowę znaleziono w lesie; w następnym napadzie w grudniu zamordowali kolejnych 3 Polaków, w tym dyrektora szkoły powszechnej zamordowali jego ukraińscy uczniowie – łącznie 9 Polaków
  • we wsi Baryłów pow. Radziechów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, lat 20 i 21
  • we wsi Bednarów pow. Stanisławów upowcy obrabowali polskie gospodarstwa i uprowadzili 3 Polaków, którzy zaginęli bez wieści
  • we wsi Bednarówka pow. Nadwórna banderowcy zamordowali 20-letniego Polaka
  • we wsi Białobożnica pow. Czortków Ukraińcy zamordowali 6 Polaków 
  • we wsi Boratyn pow. Sokal Ukraińcy z OUN-UPA obrabowali i spalili polskie gospodarstwa oraz zamordowali około 50 Polaków,  w tym całe rodziny
  • we wsi Borowa Góra pow. Lubaczów upowcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Borowe pow. Sarny Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • w miasteczku Bursztyn pow. Rohatyn podczas napadu na plebanię banderowcy zamordowali 3 Polaków: ojca, matkę i siostrę wikariusza ks. Stupaka, który zdołał wyskoczyć przez okno i uciec
  • we wsi Cucałowce pow. Żydaczów Ukraińcy powiesili na słupach 2 Polaków, wcześniej wycięli im języki i odcięli ręce (S. Jastrzębski...., s. 422)
  • we wsi Czarnokoniecka Wola pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 3 Polaków, w tym 18-letnią dziewczynę
  • we wsi Darachów pow. Trembowla dwaj Ukraińcy, bracia, powiesili Polaka, męża ich siostry
  • w futorze Dąbrowa pow. Sarny upowcy zamordowali 11 Polaków, w tym 5 dzieci z 3 rodzin, oraz 4 Ukraińców za odmowę udziału w napadzie (W. i E. Siemaszko..., s. 760)
  • w futorze Dobrowica pow. Kowel policjant ukraiński zastrzelił 14-letniego polskiego chłopca
  • we wsi Dobrowody pow. Podhajce Ukraińcy pobili Polaka tak, że zmarł po kilku dniach (komendant samoobrony)
  • we wsi Dryszczów pow. Rohatyn upowcy uprowadzili 2 Polaków, po których ślad zaginął
  • we wsi Drysznów pow. Brzeżany Ukraińcy zamordowali 25 Polaków, w tym całe rodziny a w styczniu ograbili i spalili ich domy
  • we wsi Grabowiec pow. Nadwórna banderowcy zamordowali 2 Polki: żonę Ukraińca i jej siostrę 
  • we wsi Gródek pow. Zaleszczyki Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie
  • we wsi Hołubica pow. Brody banderowcy uprowadzili i zamordowali 5 Polaków
  • we wsi Hukałowce pow. Zborów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym męża Ukrainki
  • we wsi Isypowce pow. Tarnopol upowcy zamordowali 6 Polaków
  • w kol. Jamki pow. Łuck podczas napadu upowcy zamordowali co najmniej 18 Polaków, zanim przybyła odsiecz z Antonówki Szepelskiej, po uwolnieniu Polaków broniących się w kościele w Nieświczu
  • we wsi Jasionów pow. Brody Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • w kol. Karczunek Uściłuski pow. Włodzimierz Wołyński upowcy okrążyli i podpalili  polski dom, w którym spłonęły żywcem 2 polskie rodziny liczące 9 osób
  • we wsi Kobyłowłoki pow. Trembowla Ukrainiec odciął głowę swojej żonie, Polce i przekazał ją do terenowego dowództwa OUIN, jako dowód ochoty walki o „samostijną Ukrainę”
  • we wsi Korczów pow. Rawa Ruska policjanci ukraińscy aresztowali 1 Polaka, który zaginął bez wieści
  • we wsi Kranzberg pow. Sambor banderowcy uprowadzili i zamordowali 5 Polaków, ich zwłoki odnaleziono na polu podczas orki w kwietniu 1944 roku
  • we wsi Kudobińce pow. Zborów banderowcy zamordowali małżeństwo polskie
  • we wsi Markopol pow. Zborów Ukraińcy zamordowali 7 Polaków, w tym 4-osobową rodzinę z 2 synami
  • we wsi Markowa pow. Nadwórna upowcy zamordowali 32 Polaków; „Wieś Markowa pow. Podhajce wymordowana zimą 1943 r. 40 Polaków” (Zbigniew Rusiński: Tryptyk brzeżański, Wrocław 1998, s. 42)
  • we wsi Medwedówka pow. Kostopol zmarł 1 Polak po skatowaniu go przez Ukraińców
  • we wsi Muszkatówka pow. Borszczów upowcy uprowadzili do lasu i po torturach zamordowali 3 Polaków, w tym kobietę
  • we wsi Niemirów pow. Rawa Ruska banderowcy obrabowali i spalili gospodarstwa polskie oraz zamordowali 50 Polaków, w tym całe rodziny
  • we wsi Nikotycze pow. Włodzimierz Wołyński upowcy postrzelonego Polaka z samoobrony, męża Ukrainki, związali drutem kolczastym i okrutnie zamordowali
  • we wsi Nowa Wieś (Neudorf) pow. Drohobycz banderowcy uprowadzili i zamordowali 5 Polaków
  • w kol. Obeniże pow. Łuck Ukraińcy zamordowali kilkunastu Polaków, głównie w starszym wieku
  • w kol. Olesiów pow. Stanisławów banderowcy uprowadzili i zamordowali Polaka, gajowego
  • we wsi Ożenin pow. Zdołbunów upowcy zamordowali 10 Polaków, w tym kobiety i dzieci
  • we wsi Pieniaki pow. Brody Ukraińcy uprowadzili z leśniczówki Rąbana i zamordowali Polaka, leśniczego; zwłoki miały ucięty język, uszy i wydłubane oczy
  • we wsi Plebanówka pow. Trembowla Ukraińcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Potoczyska pow. Horodenka banderowcy obrabowali gospodarstwa polskie i  zamordowali 9 Polaków, w tym 3-osobową rodzinę kościelnego: ojca, 10-letniego syna Józefa Krasowskiego, któremu wydłubali oczy i powiesili na drzewie obok kościoła oraz córkę Zofię, którą przybili gwoździami na drzwiach mieszkania, gdzie skonała w męczarniach (S. Jastrzębski..., s. 132)
  • we wsi Przemorówka pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali co najmniej 11 Polaków, w tym dwie 5-osobowe rodziny z 6 dzieci
  • we wsi Serednie pow. Kałusz Ukraińcy uprowadzili i zamordowali Polaka, pracownika majątku
  • we wsi Stebnik pow. Drohobycz banderowcy zamordowali 14 Polaków i 2 Ukraińców
  • we wsi Stężarzyce pow. Włodzimierz Wołyński upowcy zamordowali 1 Polaka
  • w kol. Strzelecka pow. Włodzimierz Wołyński upowcy  oraz chłopi ukraińscy , używając kul, siekier, noży itp., torturując i okaleczając, zamordowali 47 Polaków, „W rodzinie Prucnala wymordowano 8 osób, w tym 6 dzieci. Dzieci porąbano siekierą, odcięte głowy nabijano na kołki w płocie, 9 miesięczne dziecko nabito na płot żywcem; właściciela wiatraka oraz 5 dzieci rannych wrzucono do studni; wśród oprawców był ukraiński Aleksy Kalińczuk. Na przełomie 1943/1944 zgwałcił on i zastrzelił Polkę. Po wojnie zamieszkał w Kaliszu pod przybranym nazwiskiem Jan Wiśniewski. Sądzony w 1969 roku w Lublinie za zbrodnie na ludności żydowskiej i polskiej otrzymał karę 15 lat więzienia (W. i E. Siemaszko...., s.851)
  • we wsi Świdowa pow. Czortków banderowcy zarąbali siekierami 20 młodych Polaków pochodzących z woj. krakowskiego, pozostawiając na piersiach swoich ofiar kartki z napisem: ”Polska od morza do morza”
  • we wsi Świrz pow. Przemyślany Ukraińcy zamordowali 2 Polaków: ojca z 13-letnim synem
  • we wsi Taraż pow. Łuck Ukraińcy zamordowali 75-letnią Polkę
  • we wsi Teremno pow. Łuck upowcy zamordowali Polkę, która przyszła z Łucka zobaczyć swoje gospodarstwo
  • we wsi Tołszczów pow. Lwów banderowcy zatrzymywali Polaków na drodze, rabowali konie i wozy, uprowadzali do leśniczówki i tam zamordowali około 15 Polaków
  • we wsi Turówka pow. Skałat Ukraińcy zamordowali Polaka, męża Ukrainki
  • w mieście Włodzimierz Wołyński na przedmieściu upowcy napadli na dom z dużą grupą Polaków – uciekinierów i podpalili go, zginęło około 30 Polaków
  • we wsi Wolica Derewlańska pow. Kamionka Strumiłowska Ukraińcy zamordowali 2 Polaków, w tym właściciela majątku
  • w kol. Zamogile pow. Łuck w walce z UPA poległo 2 Polaków
  • w miasteczku Żółkiew woj. lwowskie banderowcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Żuratyn pow. Kamionka Strumiłowska Ukraińcy zamordowali małżeństwo polskie

   Pod koniec grudnia  > 

  • we wsi Łubianki Wyższe pow. Zbaraż Ukraińcy uprowadzili 2 rodziny polskie liczące 8 osób i ślad po nich zaginął
  • we wsi Modryniec pow. Hrubieszów upowcy zamordowali 2 Polaków
  • we wsi Stebnik pow. Drohobycz banderowcy zamordowali 9 Polaków: nauczycielkę z 2 dzieci, 2 kobiety i 3 dzieci oraz 1 mężczyznę
  • w futorze Werba pow. Kostopol nad rzeką Słucz koło mostu Ukraińcy zamordowali co najmniej 6 złapanych Polaków

   Zimą 1943  > 

  • w miasteczku Bołszowce pow. Rohatyn banderowcy zamordowali wikariusza o. Wojciecha Zająca  (karmelitę), wyrwali mu język i genitalia a ciało porąbali na drobne kawałki, zamordowali także nie ustalona liczbę Polaków w miasteczku 
  • we wsi Borowa Górna pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka
  • we wsi Hucisko Horodyskie pow. Krzemieniec Ukraińcy zamordowali Polaka, staruszka



Grudzień 1943 – uzupełnienia  


Wigilia 1943 > we wsi Dolina k. Stryja: „podaję nazwisko cioci mojej babci, która wraz z rodziną została zamordowana przez UPA w Wigilię 1943r. we wsi Dolina k. Stryja -
Maria Bolechowska z d. Kowarzyk , (córka Franciszka Kowarzyka i Elżbiety z d. Wolf), 
Franciszek Bolechowski i ich dzieci. 
Prócz tego jej siostra Joanna z d. Kowarzyk została wywieziona na Sybir z rodziną i tam zginęli (Wioletta Pluta, w: www. ludobojstwo.pl). 
Sz. Siekierka, H. Komański, E. Różański nie wymieniają wsi Dolina w pow. Stryj, natomiast w mieście powiatowym Dolina woj. stanisławowskie, na s. 21 piszą: „24 grudnia 1944 roku – w dzielnicy Nowiczka – na dom rodziny Bolechowskich napadła dziesięcioosobowa grupa banderowców. W tym czasie przebywała tam, polsko-ukraińska rodzina Szeteniewiczów. Napastnicy kazali jej wyjść z mieszkania, a domowników zamordowali. Wówczas zginęli: Bolechowski Michał, Bolechowska Maria, Bolechowski Sławomir, Bolechowski Józef, Sojka (i.n.), lat 23 – sąsiad, został zastrzelony obok bramy domu Bolechowskich. Z rodziny Bolechowskich zostali ciężko ranni: Benedykt i Władysław. Uznani przez bandytów za martwych – ocaleli. Obu rannych przechowała w swoim domu miejscowa Ukrainka, narzeczona Benedykta, ratując im w ten sposób życie. 

Boże Narodzenie 1943 > we wsiach Ponikwa, Pereliski i Wołochy pow. Brody: „Najbardziej makabryczny był mord dokonany w Boże Narodzenie 1943 roku. Nacjonaliści uprowadzili z okolicznych wiosek – Wołochów, Perelisek i Ponikwy – 14 osób, w tym dwie kobiety. Wśród uprowadzonych było też dwóch Ukraińców. Jeden ożenił się z Polką, a drugi, dezerter z ukraińskiej policji, nie chciał współpracować z UPA. Po kilku dniach psy wywlekły ich ciała, które leżały pod śniegiem w pewnej odległości od naszego domu. Ciała były zamarznięte i obdarte z ubrań. Wszyscy byli strasznie zmasakrowani. Najbardziej pastwiono się nad naszym sąsiadem Ignacym Żeglińskim. To był potężny mężczyzna, silnie zbudowany. Widocznie bronił się, bo miał całkiem rozgniecioną głowę (do dziś nie wiem, w jaki sposób to zrobili), wklęsłą klatkę piersiową z połamanymi żebrami. Do tego miał zrobione tzw. rękawiczki, polegało to na nacięciu żywemu człowiekowi skóry w okolicach łokcia i ściągnięciu jej z przedramienia i dłoni” (Stanisław Żuk: „To ludobójstwo przyszło z Wołynia”; w: „Nasz Dziennik” z 28.II. – 1.III. 2009). 
H. Komański, Sz. Siekierka..., na s. 93 – 94, podają przy wsi Wołochy, że 24 grudnia 1943 roku, podczas Wieczerzy Wigilijnej z domu Żeglińskich banderowcy uprowadzili trzy osoby i po torturach zamordowali w lesie. Byli to: Żegl;iński Ignacy, lat ; Żegliński Leon, lat 50, brat Ignacego, który przybył do brata na święta z Jasionowa; oraz Benedyk Włodzimierz (Dymitr) lat ok. 30, zięć Ignacego, Ukrainiec. „Najbardziej zmasakrowane były zwłoki Ukraińca. Powszechnie mówiono, że była to kara za odmowę zamordowania swego teścia i żony”. Uprowadzenia kilku osób z Ponikwy nie podają, natomiast ze wsi Pereliski nie wymieniają żadnej relacji. 



 

 

 

Copyright © 2009 Janusz Stankiewicz