Kalendarium ludobójstwa ukraińskiego

dokonanego na ludności polskiej 

w latach 1939 - 1948 

Opracował : Stanisław Żurek 
Materiały znajdą się w książce nad którą obecnie pracuje.

Autor prosi o uzupełnienie i uwagi.

Rok 1945

Lipiec 1945

 

 

   5 lipca  > 

·        w miasteczku Krasiczyn pow. Przemyśl w zasadzce upowcy z sotni „Burłaki” zabili 9 Polaków, milicjantów

·        we wsi Tarnawce pow. Przemyśl w walce z UPA poległo 9 Polaków

·        we wsi Terka pow. Lesko upowcy zamordowali 9 Polaków: 2 zastrzelili, 2 powiesili, 5 uprowadzili bez śladu     

   7 lipca  >

·        we wsi Pawłokoma pow. Brzozów Ukraińcy z SKW zamordowali Polkę wracającą z przymusowych robót

·        we wsi pod Przemyślem „ukraińscy partyzanci” zamordowali Polkę Karolinę Kaszycką powracającą z przymusowych robót z Niemiec i zagrabili jej skromne mienie

·         we wsi Szczawne pow. Sanok banderowcy zamordowali 3 Polaków, w tym naczelnika stacji kolejowej i milicjanta

   12 lipca  >  w miasteczku Bircza pow. Dobromil (pow. Przemyśl) upowcy zamordowali 1 Polaka.

   15 lipca  >  we wsi Zapałów pow. Jarosław upowcy zamordowali 6 Polaków.

   Nocą z 16 na 17 lipca  >  we wsi Wojutycze pow. Sambor banderowcy zamordowali 2 rodziny polskie, tj. 12 Polaków;  6 dzieci, w tym córki  lat 2 i 4 oraz 3 córki w wieku od 17 do 22 lat; przed śmiercią kobiety i dziewczęta były gwałcone; wszystkie ofiary były torturowane, ich ciała były zmasakrowane.

   17 lipca  >

·        we wsi Duszatyń pow. Sanok (Bieszczady) upowcy zmordowali Polaka, gajowego

·        we wsi Łukowe  pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 2 Polaków: matkę z synem

   Nocą z 17 na 18 lipca  >

·        we wsi Lipa koło Birczy pow. Przemyśl upowcy spalili 3 domy polskie i zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Wojutycze pow. Sambor upowcy podczas kolejnego napadu zamordowali 7 Polaków

   18 lipca  >  we wsi Zawadka pow. Lesko upowcy zmordowali 2 Polaków.

   19 lipca  >  we wsi Stubieńko pow. Przemyśl banderowcy zamordowali 3 Polaków, braci, podczas zbioru żyta na polu.

   20 lipca  >  we wsi Janów Lwowski pow. Gródek Jagielloński upowcy zamordowali 20-letniego  Polaka: był duszony paskiem, miał wyrwany język, rozbita głowę i liczne rany kłute.

   Nocą z 20 na 21 lipca  >  we wsi Zawadka pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 4-osobową rodzinę polską. 

   22 lipca  >  we wsi Srogów pow. Sanok Ukraińcy uprowadzili 1 Polkę, której zwłoki odnaleziono w lesie 23 marca 1946 roku.

   23 lipca  >  we wsi Kamienne pow. Sanok Ukraińcy zamordowali 1 Polaka i spalili jego dom. 

   24 lipca  >

·        we wsi Brzozowiec pow. Sanok Ukraińcy zamordowali 5 Polaków, w tym kobietę i żołnierza WP

·        we wsi Małkowice pow. Przemyśl Ukraińcy zamordowali 20-letnią Polkę

   25 lipca  > 

·        we wsi Hadyńkowce pow. Kopyczyńce upowcy uprowadzili 2 polskie rodziny liczące 10 osób, zwłoki ich odnaleziono w studni

·        we wsi Polańczyk pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 3 Polaków

   26 lipca  >  we wsi Bóbrka pow. Lesko upowcy zamordowali 2 Polaków.

   28 lipca  >  we wsi Lipa pow. Przemyśl upowcy zamordowali 1 Polaka oraz powiesili Ukrainkę, żonę Polaka, który uciekł do Birczy.

   30 lipca  >  

·        we wsi Bereska pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Bezmiechowa Górna pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Glinne pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Lipa pow. Przemyśl upowcy zamordowali 8 Polaków, a pozostałych wypędzili zabraniając powrotu

·        we wsi Orelec pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Ruska Wieś pow. Przemyśl Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

   31 lipca  >

·        w miasteczku Baligród pow. Lesko upowcy zamordowali 2 Polaków, w tym kobietę

·        w miasteczku Bircza pow. Przemyśl banderowcy zastrzelili 2 Polaków jadących furmanką

·        we wsi Kotówka pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·         we wsi Zawadka pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 3 Polaków

 

   Na przełomie czerwca i lipca  >  we wsi Terka pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 3 Polaków.

   W lipcu  >

·        we wsi Brzeżawa pow. Przemyśl upowcy uprowadzili Polaka, który zaginał

·        we wsi Kobylnica Ruska pow. Jaworów upowcy zamordowali 1 Polaka

·        w miasteczku Kołomyja woj. stanisławowskie  banderowcy zamordowali Polaka, pracownika browaru w Piadykach 

·        we wsi Korolówka pow. Borszczów banderowcy uprowadzili 25-letnią Polkę, która zaginęła bez wieści

·         we wsi Lubsza pow. Żydaczów upowcy zastrzelili Polaka, którego ojca zamordowali jesienią 1944 roku

·        we wsi Ostapie pow. Skałat upowcy zamordowali żołnierza II Armii WP, który przyjechał do rodziny

·        we wsi Perespa pow. Łuck w areszcie NKWD współwięźniowie nacjonaliści ukraińscy zamordowali 18-letniego Polaka Franciszka Mańczaka, który powrócił na Wołyń po ekspatriacji do Polski, ponieważ zakochał się w ukraińskiej dziewczynie

·        we wsi Poznanka Gniła pow. Skałat upowcy zamordowali plutonowego WP: na ciele wypalili mu ogniem sylwetkę orła, zmasakrowali twarz, wybili zęby, na plecach miał kilka ran kłutych

·        we wsi Rajskie pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 2 Polaków: dyrektora kopalni ropy  Ochala z żoną; ich 2 dzieci, głodne, przez kilka tygodni kryły się na cmentarzu, aż zabrali je żołnierze

·        we wsi Rudka pow. Jarosław Ukraińcy z SKW z Cieplic, Dobrej, Dobczy i Piskorowic obrabowali gospodarstwa polskie oraz zamordowali 4 Polaków

·        we wsi Tynów pow. Drohobycz banderowcy zastrzelili na moście 18-letniego Polaka i ciało wrzucili do rzeki

·        we wsi Tyszkowce pow. Horodenka banderowcy zamordowali 11 Polaków, w tym starsze małżeństwo oraz 3 kobiety w wielu 34 – 36 lat

 

 

 

Sierpień 1945

 

 

   Nocą z 31 lipca na 1 sierpnia  >

·        w miasteczku Baligród pow. Lesko upowcy zamordowali od 2 do 11 Polaków

·        we wsi Hoczew pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 5 Polaków

   4 sierpnia  >

·        we wsi Łastówki pow. Drohobycz banderowcy zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Sielnica pow. Przemyśl Ukraińcy z SKW uprowadzili i zamordowali 2 Polaków; „Kurasz Jan, ur. 17.06. 1892 r., miejscowy sołtys, został związany drutem kolczastym i wrzucony żywcem do studni w Bachórzem” (Sz. Siekierka..., s. 724, lwowskie)

   6 sierpnia  >  we wsi Balnica pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali Polaka, gajowego. 

   7 sierpnia  >  we wsi Szczerbanówka pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 1 Polaka.

   8 sierpnia  >  we wsi Leszczowate pow. Lesko (Bieszczady) upowcy zamordowali 1 Polaka.

   13 sierpnia  >  we wsi Maćkowice pow. Przemyśl miejscowi Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   17 sierpnia  >  we wsi Cewków pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 2 Polaków.

   18 sierpnia  .  we wsi Ujkowice pow. Przemyśl upowcy obrabowali gospodarstwa polskie oraz zamordowali 13 Polaków i 2 Ukraińców. 

   Nocą z 18 na 19 sierpnia  >  we wsi Kluwińce pow. Kopyczyńce Ukraińcy zamordowali 3 Polaków.

   Nocą z 20 na 21 sierpnia  >  we wsi Hola pow. Włodawa upowcy zamordowali około 15 Polaków.

   22 sierpnia  > 

·        we wsi Iskań pow. Przemyśl banderowcy zamordowali Polkę a jej zwłoki wrzucili do rzeki San

·        we wsi Szklary pow. Sanok Ukraińcy zamordowali 2 Polaków

 

   W sierpniu  >

·        we wsi Bircza Stara pow. Dobromil (pow. Przemyśl) na drodze, podczas powrotu z kościoła w Birczy, upowcy uprowadzili 2 Polaków; rodzeństwo, 24-letniego brata i jego młodszą siostrę – i ślad po nich zaginał

·        we wsi Czukiew pow. Sambor banderowcy na oczach matki zamordowali jej 19-letniego syna; za czasów ZSRR postawiono tutaj Pomnik Matki Ukrainy z wypisanymi nazwiskami polskich i ukraińskich ofiar banderowców, zainstalowano znicz podłączony do gazociągu; gdy powstała wolna Ukraina tablicę zerwano, znicz został zniszczony, dopływ gazu zamknięty; „I właśnie w taki sposób zaczęła się rodzić „nowa przyjaźń” pomiędzy narodami Ukrainy i Polski’ (Sz. Siekierka..., s. 900, lwowskie)

·        we wsi Horożanka pow. Podhajce „ukraińscy powstańcy” uprowadzili 22-letnią Polkę i ślad po niej zaginął; wywieziona w 1942 roku na przymusowe roboty do Niemiec powróciła do wsi i okazało się, że jej rodzice już „repatriowali się” do Polski

·        we wsi Petlikowce Stare pow. Buczacz  pozostała 75-letnia matka (Tekla Grubizna) czekając na powrót syna (Karol Grubizna, lat 34) z wojska, inni Polacy wyjechali do Polski.; gdy wrócił tego samego dnia z tobołkami ruszyli do Buczacza; na skraju wsi zatrzymali ich „ukraińscy powstańcy” i zamordowali: syna rozebrali z munduru do bielizny, związali ręce i nogi drutem kolczastym, ułożyli na drzwiach nabitych do góry ostrymi gwoździami i deptali po jego ciele na oczach matki, aż skonał, potem zamordowali matkę

·        we wsi Podhorce pow. Stryj miejscowi banderowcy zamordowali 32 letniego Polaka, który przyszedł obejrzeć swoje gospodarstwo

·        we wsi Siedliska pow. Brzozów banderowcy uprowadzili Polkę, żonę Ukraińca, zmasakrowali jej twarz i zamordowali; spalili tez drewniany kościółek

·        we wsi Ustrzyki Górne pow. Lesko (Bieszczady0 upowcy zamordowali 2 Polaków

·        we wsi Wołodź pow. Brzozów na drodze między wsią Siedliska a wsią Poręba znaleziono zwłoki uprowadzonego 16-letniego Polaka: ręce miał przybite gwoździami do dwóch rosnących obok siebie drzew a w bok ciała miał wbity zardzewiały bagnet, skonał w męczarniach

 

 

 

Wrzesień 1945

 

 

    1 września  >

·        na drodze ze wsi Bełz do wsi Waręż pow. Sokal w zasadzce upowców zginęło 19 Polaków, milicjantów

·        we wsi Cewków pow. Lubaczów Ukraińcy  zamordowali 20-letnioego Polaka

·         w okolicach miasta Hrubieszów upowcy napadli na samochód Starostwa Powiatowego w Hrubieszowie i zamordowali 18 Polaków cywilnych oraz 3 funkcjonariuszy UB

·        we wsi Kłokowice pow. Przemyśl banderowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Ropienka pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Wyżłów pow. Hrubieszów upowcy napadli na samochód i zamordowali 20 Polaków, w tym 3 kobiety i 1 milicjanta

   2 września  >  w miasteczku Lubaczów woj. rzeszowskie Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   8 września  >  we wsi Cewków pow. Lubaczów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   9 września  >  we wsi Chyrzyna pow. Przemyśl upowcy zamordowali 2 Polaków, w tym 23-letnią kobietę.

   11 września  >  we wsi Rokszyce pow. Przemyśl w zasadzce upowców zginęło 5 żołnierzy WP.

   13 września  > 

·        we wsi Ropienka pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 1 Polkę

·        we wsi Wereszczyca pow. Włodawa upowcy zamordowali 1 Polaka pracującego na polu

   14 września  >  we wsi Nowa Grobla pow. Jarosław upowcy zamordowali 4 Polaków, w tym 3 żołnierzy WP.

   16 września  > 

·        we wsi Dusowce pow. Przemyśl upowcy zamordowali 2 Polaków i spalili ich ciała razem z domem

·        we wsi Wróblik Szlachecki pow. Sanok Ukraińcy obrabowali dom i zamordowali 1 Polkę 

    Około 16 września  >  we wsi Odrzechowa w woj. rzeszowskim upowcy z  kurenia „Rena” obrabowali gospodarstwa polskie oraz zamordowali kilkunastu Polaków.

   17 września  >  we wsi Walawa pow. Przemyśl upowcy zamordowali 8 Polaków, w tym dzieci lat 6, 8 i 13.

   20 września  >  we wsi Wojtkowa pow. Przemyśl upowcy zamordowali 32 Polaków: 20 cywilnych i 12 milicjantów.

   23 września  >  we wsi Lipowiec pow. Jaworów Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   24 września  > 

·        we wsi Dzików Nowy pow. Lubaczów upowcy zamordowali 3 żołnierzy WP

·        w miasteczku Krasiczyn pow. Przemyśl upowcy zamordowali 17 Polaków, w tym 5 osób spalili żywcem oraz 5 uprowadzonych zaginęło bez wieści

   Nocą z 25 na 26 września  >  we wsi Rokszyce pow. Przemyśl upowcy spalili 30 gospodarstw polskich oraz zamordowali 8 Polaków, w tym kobietę.

   26 września  >  we wsi Zawisznia pow. Sokal Ukraińcy zamordowali 1 Polaka.

   28 września  >  we wsi Lalin pow. Sanok Ukraińcy spalili wieś i zamordowali 2 Polaków  10 poranili.

   29 września  >

·        we wsi Chotylub pow. Lubaczów upowcy zamordowali 1 Polaka

·        we wsi Krzywcza pow. Przemyśl upowcy zamordowali Polaka, milicjanta

·        we wsi Ropienka pow. Lesko Ukraińcy zamordowali 1 Polaka

   30 września  >  we wsi Wodniki pow. Bóbrka banderowcy zamordowali 15 Polaków, w tym całe rodziny.

 

     W sierpniu lub we wrześniu >  we wsi Hucisko Oleskie pow. Złoczów upowcy uprowadzili 2 Polaków, którzy zaginęli bez wieści oraz ze stacji kolejowej w Złoczowie z pociągu wiozącego Polaków na Ziemie Odzyskane do wsi udała się 1 Polka i zaginęła bez wieści.

   We wrześniu  >

·        we wsi Babica pow. Przemyśl Ukraińcy zamordowali Polaka wracającego z przymusowych robót w Niemczech

·        we wsi Bachów pow. Przemyśl Ukraińcy obrabowali gospodarstwa polskie i zamordowali 3 Polaków

·        we wsi Czerniawka pow. Jworosław upowcy zamordowali 10 Polaków, w tym 3 żołnierzy WP

·        we wsi Łany Polskie pow. Kamionka Strumiłowska upowcy zamordowali 7 Polaków: rodziny 4 i 3-osobowe; ocalało niemowlę przykryte ciałem matki

·        we wsi Osowce pow. Buczacz  dwaj Ukraińcy sąsiedzi zamordowali Polaka, który powrócił tutaj zdemobilizowany z wojska i nie wiedział, że jego rodzina już „repatriowała się” na Ziemie Odzyskane

 

    We wrześniu ze stacji kolejowej w Buczaczu odjechał ostatni transport Polaków z Barycza, z księdzem Józefem Mrozem, w ramach „repatriacji” na Ziemie Odzyskane.