LUDOBÓJSTWO LUDNOŚCI POLSKIEJ NA KRESACH

Nazwisko i imię - Uwagi

Barszczewska Zygmunt - s. Leona ur. 1887 w Filipowie, nauczyciel z Kroszyna - Kleck
Bartuszek Józef - ur.1908 r. ksiądz, proboszcz w Zaostrowieczu - Kleck
Bordziakowski Wikor - z Albertyna - Kleck
Bryczkowski Bolesław - ur. 1909r. ksiądz, proboszcz w Krzywoszynie - Kleck
Buczek Olgierd - ze Słonimia - Kleck
Buczek Otto - ze Słonimia - Kleck
Bujanowski Leon - ur. 16.VI.1891r. w Nowej Olszance k/Sokala, ksiądz, proboszcz w Niedźwiedzicy - Kleck - patrz wpis na dole strony
Czarnyszewicz Józef - były nauczyciel z Zaostrowiecza, zatrudniony w tartaku Budy k/Hancewicz - Kleck
Daszkiewicz - ziemianin - Kleck
Dobrowolski Józef - ze Słonimia - Kleck
Dynowski Józef - s. Mateusza lat 52, weterynarz z Zaostrowiecza - Kleck
Frydel Stanisław - s.Leona ur. 05.XI.1907r. w Felsztynie k/Sambora, kierownik szkoły Niedźwiedzicy k/Baranowicz - Kleck
Grodowski Bolesław - ur. 8.VIII.1908r. w Olszowej Woli, s. Józefa i Agnieszki inż. rolnik, zam. Hancewicze - Kleck
Górecki Mieczysław - ur.15.XI.1908r. w Wilnie, Stanisława i Wiktorii, urzędnik kolejowy zam.Leśna k/Baranowicz s.200 - Kleck
Grzesiak Tadeusz Michał - ur. 01.X.1901r. ksiądz proboszcz z Klecka - Kleck - zobacz na dole strony
Grzesiak Alfons - inż. rolnik, brat Tadeusza Kaplice k/Grodna przebywał w odwiedzinach u brata - Kleck
Karamucki Alojzy - ur. 1908r. ksiądz proboszcz w Iwancewiczach - Kleck
Kiszko - pracownik Urzędu Miejskiego w Klecku - Kleck
Krepski Wincenty - lat 67, prowizor farmacji z Zaostrowiecza - Kleck
Klimczak Władysław - ur. 3XII.1913r. Wampierzewie s. Józefa i Marii ksiądz proboszcz w Porzeczu - Kleck
Ksieniewicz Jan - ur. 10.XI.1908r. w Remiszowszczyźnie , kierownik szkoły z Liskowa k/Klecka - Kleck
Kubik Mieczysław - ur. 11.III.1900r. ksiądz proboszcz parafii Bożego Ciała i dziekan w Nieświeżu - Kleck
Kuras Wincenty - ur.25.IV.1904r. w Maćkówce k/Przeworska, zakonnik Zgromadzenia Michalitów, rektor kościoła filialnego i dyrektor kościoła filialnego i dyrektor zakładu wychowawczego w Dziadkowiczach k/Baranowicz - Kleck
Łosowski Józef - s. Andrzeja lat 40, oficer 78 p.p. w Branowiczach - Kleck
Makowski Adol - ze Słonimia - Kleck
Męcior Tomasz - ur.16.XII.1897r. w Szynwaldzie k/Tarnowa, zakonnik ze Stowarzyszenia Księży Palotynów, proboszcz parafii przełożony domu Księży Pallotynów w Nowosadach - Kleck
Mirkowski - emeryt z Zaostrowiecza - Kleck
Motyl Julian - Lat około 50, legionista, właściciel restauracji w Zaostrowieczu - Kleck
Modrzejewski Bolesław - s. Michała i Marianny ur. 3.XII.1905r. w Grabkowie nauczyciel zam. Kleck - Kleck
Muszkat Zygmunt - inż. roln. zam. Kleck - Kleck
Nachowica Tolek - Tłumacz niemieckiego Akowiec Kleck - Kleck
Oleszczuk Alfons - s. Aleksandra ur.14.XII.1902r. w Drohiczynie n/Bugiem, ksiądz , proboszcz w Nowej Myszy i Żelaźnicy - Kleck
Pińczuk –Witkowska Zofia - z Albertyna - Kleck
Pawłowski Władysław Zygmunt - ur. 1879r. ksiądz, proboszcz w Leśnej - Kleck
Proszyński Stefan - sekretarz gminy Lachowicze - Kleck
Rutkowski Bolesław - ur. 1897r. ksiądz, proboszcz parafii Juszkiewicze - Kleck
Rypnicki Franciszek - lat ok. 50, masarz z Zaostrowiecza - Kleck
Studziński Wincenty - ur.10.I.1899r. w Młynach k/Mogilna, s.Wincentego i Józefy, ksiądz, proboszcz parafii w Swojatyczach - Kleck
Sokołowski Michał - ze Słonimia - Kleck
Skóratowicz Antoni - właściciel sklepu kolonialnego w Zaostrowieczu - Kleck

Twarowski Wacław - zam. Przeorowszczyzna k/Klecka , maturzysta z VI 39 syn Adama i Anny s. 2590 -260 - Kleck

zdjęcie nadesłał Zbigniew Wołocznik

Trześniewski - profesor gimnazjum w Nieświeżu, wówczas zamieszkały w Zaostrowieczu - Kleck
Turski Leonard - profesor gimnazjum, dyrektor Muzeum w Baranowiczach - Kleck
Twardowski - z Klecka - Kleck
Uliński Franciszek - ur. 1873r. ksiądz, administrator parafii Makijewszczyzna - Kleck
Warchapowicz Władysław - ur. 1910r. ksiądz, wikariusz w Hancewiczach - Kleck
Wierzbicki Wiktor - ur. 1880r. ksiądz, administrator parafii Nowa Mysz - Kleck
Winiecki Kuba - - Kleck

Źródło OKŁ akta S9/73, k. 27-38, 42, 76,136-137, 138, 152, 232, 269, 266-289, E.Borowski, op. clt S, 82-93, 124, s. VII-VIII.

PRZYPISY

Grzesiak Tadeusz Michał - ur. 01.X.1901r. ksiądz proboszcz z Klecka - Kleck

Kleck 1936 Nawiedzenie Parafii św. Trójcy Przenajświętszej przez obraz „Najświętszego serca Jezusa” w środku zdjęcia ks. Tadeusz Grzesiak, przy obrazie pełnią straż ministranci po lewej Stasiu Wołocznik obok niego siedzi Majchrzak, po prawej drugi ministrant od obrazu Józef Wołocznik zamordowany w Obozie śmierci w Kołdyczewie.Po lewej w 2 rzedzie w berecie stoi Irena Wołocznik, a w trzecim rzędzie pierwsza Wacława Wołocznik również zamordowana w Kołdyczewie, czwarty Janek Wołocznik wywieziony na roboty do Niemiec, siódmy Włodzimierz Wołocznik.Od lewej strony w drugim rzędzie trzecia Maria Wołocznik z domu Żmijewska.

Kościół parafialny w Klecku, poświęcony Trójcy Przenajświętszej murowany z cegieł, był wyprowadzony z fundamentów
około roku 1450, nakładem Andrzeja Mostwiłowickiego, obywatela nowogródzkiego, a dokończony dzięki ofierze
złożonej przez królową Bonę, żonę Zygmunta Jagiellończyka, ówczesną kollatorkę tego probostwa.
Kościół katolicki Św. Trójcy miał swoja burzliwa ponad 500 letnią historie, przez długie wieki dzielnie wytrzymywał wszystkie
burze dziejowe. Przetrzymał carskie “ukazy” i zmuszanie do przejścia na prawosławie. Podczas I wojny światowej i nawały
bolszewickiej w 1920 r. został uszkodzony dzwon na wieży kościelnej armatnim pociskiem, który w 1937 r. został przelany
w ludwisarni Braci Felczyńskich w Kałuszu. W tym samym czasie parafianie dokupili 3 mniejsze dzwony, które swym pięknym
harmonijnym tonem rozweselały nie tylko miasto, ale i okolice. Dopiero w 1944 r. wojska sowieckie artylerią rozbiły potężne
mury kościoła do posadzki. Cegły rozszabrowali mieszkańcy na potrzeby odbudowy własnych domów. Drewniana zabudowa
Klecka spaliła się podczas pożaru Getta w lipcu 1942r.
Pozostał tylko kikut z dzwonnicy, na którym siadały bociany i żałośnie rozpaczały nad losem świątyni.

Wieś Jakszyce koło Klecka lata 30 poświęcenie sztandaru szkoły Powszechnej w Jakszycach przy sztandarze dyrektor szkoły Kazimierz Cybulski po prawej oraz ks. Tadeusz Grzesiak po lewej stronie. Na sztandarze orzeł w koronie i napis „Szkoła Powszechna w Jakszycach – Myśmy przyszłością narodu „ – sztandar wyszywała Aleksandra Kuroczycka.

Kleck Ks. Proboszcz Tadeusz Grzesiak z drużyną harcerzy 13.06.1934r.

nadesłał Zbigniew Wołocznik

II.

Bujanowski Leon - ur. 16.VI.1891r. w Nowej Olszance k/Sokala, ksiądz, proboszcz w Niedźwiedzicy - Kleck
"Na podstawie kserokopii przekazanej przez „Dom Polski” w Baranowiczach - otrzymana od pani Heleny Muszkat "
ks. Bujnowski Leon (1891 1917 1943). Ur. 16.06 w Olszance k. Sokala. Należał do archidiec. mohylewskiej, a następnie diec. pińskiej. Był absolwentem metropolitalnego seminarium duch. w Petersburgu. Bezpośrednio po święceniach kapł. pracował jako wikariusz jednej z parafii w Moskwie (w 1917 było w tym mieście 27 700 katolików), a nast. jako proboszcz par. Rudnia-Szlagin w dek. Homel. Późn. był proboszczem i dziekanem w Homlu. Poszukiwany przez CZEKA w 1922 w związku z oporem przeciwko konfiskacie przedmiotów liturgicznych w kościołach i zagrożony aresztowaniem (wg niektórych źródeł uciekł z aresztu), ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem w Mińsku. Został aresztowany i miał być sądzony w Homlu (wg niektórych źródeł w Mińsku). Wg relacji Poselstwa Pol. w Moskwie był więziony na Butyrkach w tym mieście razem z innymi księżmi oraz abpem Janem Cieplakiem. Chodzi zapewne o ks. Wincentego Bujnowskiego, który był tam wówczas więziony. Drogą wymiany więźniów politycznych w 1924 znalazł się w Polsce. W latach 1925-1932 był proboszczem par. św. Michała Archanioła w Iwieńcu i wizytatorem szkół (katechizacji) w diec. pińskiej. Na przełomie 1933 i 1934 pozostawał, jak się zdaje, bez stanowiska w diecezji. W latach 1939-1943 był p.o. proboszcza par. Niedźwiedzica, gdzie 27.06.1942 został aresztowany i uwięziony w Baranowiczach przez okupacyjne władze niemiecke dnia 13.07.1943 razem z grupą 14 innych okolicznych księży został rozstrzelany na tamtejszym cmentarzu. Istnieje też wersja o jego śmierci w niem. obozie koncentracyjnym w Kołdyczewie k. Baranowicz. Aresztowań księży dokonywano (przy pomocy policji białoruskiej) w związku z niewykonywaniem przez niektórych z nich zarządzenia o wprowadzaniu języka białoruskiego do kościołów, wydanego przez współpracujące z Niemcami narodowe organizacje białoruskie i popieranego przez okupacyjne władze niemieckie. (por. J. T u r o n e k, Białoruś pod okupacją niemiecką, Warszawa 1993, s. 137). Źródła: [3: syg. 70, k. 236-238]; [14: 1915-1917, 1923, 1926- -1932]; [32: syg. A.12.P/4/4]; [66]; [69: 1926-1939]; [107]; [167 z. IV]; [181].

inf.własna Zbgniew Wołocznik 2010.01.23