powrót do strony początkowej

 ROZSTRZELANI w SZYMANOWIE

inf. Adam Gutowski

 

...Pod koniec listopada 1943 roku pod stacją PKP Szymanów (aktualnie Teresin - Niepokalanów), prawdopodobnie ok. 2 km od przystanku Piasecznica, został wysadzony przez partyzantów niemiecki pociąg towarowy ze sprzętem wojskowym. Wysadzone w powietrze wagony z amunicją rozświetliły okolicę. Chwilę po wysadzeniu, Niemcy znajdujący się w pociągu zaczęli bronić się, strzelając z pociągu. Na odpowiedź nie musieli długo czekać. Po krótkiej wymianie ognia, dowódca akcji ppor. Andrzej Malinowski wydał rozkaz natychmiastowego wycofania się w kierunku Szymanowa. 
Cel został osiągnięty, zniszczono bardzo ważny dla Niemców transport sprzętu wojskowego. Pociąg składał się z bardzo dużej ilości wagonów, lokomotywa pchała przed sobą platformę, za sobą ciągnęła wagon osobowy, a za nim były wagony z amunicją oraz wagony z różnego kalibru działami i samochodami. W wyniku wysadzeń pociągu zginęło lub odniosło rany ponad 100 niemieckich żołnierzy. Po stronie polskich żołnierzy nie było zabitych ani rannych. W akcji odwetowej za wysadzenie pociągu, 1.12.1943 r. przy stacji kolejowej w Szymanowie hitlerowcy rozstrzelali 20 więźniów z Pawiaka . Ciała zabrali i wywieźli w nieznane miejsce. Świadkami tej egzekucji byli mieszkańcy Teresina. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że rozstrzelani więźniowie Pawiaka, byli mieszkańcami powiatu sochaczewskiego. Po wojnie w miejscu egzekucji stanął skromny pomnik upamiętniający to wydarzenie. Z powodu remontów, które przeprowadzane były przez PKP, pomnik przeniesiono na cmentarz parafialny, na którym znajduje się do dzisiaj. Umiejscowiony jest on tuż przy wejściu na cmentarz, po lewej stronie obok grobu 5 NN polskich żołnierzy. Obecnie w rejonie stacji PKP jest jeszcze jeden pomnik, który upamiętnia to wydarzenie. 
Władze Teresina oraz lokalna społeczność chcą, aby pomnik z cmentarza przeniesiony został z powrotem na swoje prawowite miejsce. W teresińskim miesięczniku „Prosto z Gminy”, nr 3/2008, ukazał się artykułu pt. „Kto pamięta te historie..”. Autor - pan Marek Jaworski poszukuje świadectw i świadków opisanych wydarzeń. Listy z takimi informacjami można kierować na adres redakcji „Prosto z Gminy”, ul. Zielona 20, 96-515 Teresin, z dopiskiem „Pomnik”. ...


Pełna lista rozstrzelanych mieszkańców:

 

Nazwisko i Imię Data urodzenia
Ciurlik Eugeniusz 15.12.1892
Gajda Feliks 10.02.1891
Głuchowski Ryszard 14.04.1921
Gołębiowski Jan 15.04.1896
Górko (lub Górka) Roman 08.12.1910
Gutowski Stanisław 10.04.1907
Janicki Henryk 13.07.1923
Kierszek Aleksander 09.01.1920
Kotasiński Kazimierz 27.08.1903
Kowalski Witold 22.10.1900
Król Alfons 31.01.1909
Kuliński Henryk 24.11.1913
Kwaśniewski Stanisław 31.10.1890
Orłowski Józef 29.06.1907
Przybysz (lub Prybysz) Józef 28.01.1885
Sapuła Jan 19.06.1919
Spardaszewski Franciszek 15.04.1896
Stefański Zdzisław 24.10.1924
Wiśniewski Kazimierz 01.01.1907
Wojnowski Marian 01.10.1907

 

 

 

powrót do strony początkowej

 

Lista więźniów opracowana została na podstawie książki „Pawiak. Więzienie Gestapo. Kronika 1939-1944” autorstwa Reginy Domańskiej (wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1978), przez Janusza Stankiewicza, ... 

Zapraszam także na stronę główną - www.stankiewicze.com

Opracowana w okresie lipiec/sierpień 2006 r. ® WSZELKIE PRAWA ZASTRZEZONE